III SA/Wa 2101/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia Jarosław Trelka, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Anna Barska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2015 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Prezydent m. W. (dalej: Prezydent, organ I instancji) ustalił D. S. (dalej: Strona, Podatnik, Skarżący) zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2015 od nieruchomości, położonej przy ul. [...] udział 3/117 w garażu wielostanowiskowym G1, w ramach którego przysługuje do korzystania z miejsc postojowych nr 108, 109, 153 oraz udział 2/80 w garażu wielostanowiskowym GO, w ramach którego przysługuje prawo do korzystania z miejsc postojowych nr 75 i 76 w kwocie 940,00 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji Strona zarzuciła, że garaż nie ma możliwości faktycznej wjazdu i korzystania pojazdów o wysokości przekraczającej 2,20 m. Zdaniem Strony, wysokość w świetle wjazdu, jak i wewnątrz lokalu jest niższa, jak przyjmuje organ I instancji. Odwołanie strony de facto dotyczy jedynie opodatkowania posiadanego udziału w garażu, który powinien być pomnożony przez 50% a kwota podatku powinna zostać ustalona ostatecznie od innej powierzchni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO, organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie organ odwoławczy wskazać, iż Prezydent w niniejszej sprawie prawidłowo ustalił przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, położony w Warszawie przy ul. [...] (udział w garażu wielostanowiskowym oraz udziały w gruncie). Skarżący jest użytkownikiem wieczystym udziału: [...] oznaczonego jako garaż G0 oraz udziału: [...] oznaczonego jako garaż G-1 w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,7474 ha - oznaczona jako w ewidencji jako tereny mieszkaniowe B. Powyższy stan faktyczny wynika z zebranego w prawie materiału dowodowego, w szczególności z wypisów z ewidencji gruntów i budynków, dotyczących opodatkowanej nieruchomości. W sposób prawidłowy zostały zastosowane stawki podatku, w tym stawka dla budynków pozostałych dla opodatkowania udziału w garażu wielostanowiskowym. SKO wyjaśniło, że stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: u.p.o.l., rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie wysokości stawek określonych w ustawie. W rozpoznawanej sprawie kwestie te reguluje uchwała Rady Miasta S. W. Nr LXX/1830/2013 z dnia 7 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2014 r. mającej zastosowanie w 2015r., gdzie uchwalono następujące stawki: 1) od budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 7,73 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej; 2) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 0,46 zł. od 1 m2 powierzchni. W ocenie SKO w sposób prawidłowy została również ustalona przez organ pierwszej I instancji powierzchnia garażu, jaka w zakresie udziału podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości z punktu widzenia art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Organ odwoławczy stwierdził, iż zarzuty podniesione w odwołaniu dotyczące "wysokości w świetle" lokalu garażowego są niezasadne. SKO powołało się na art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., który odnosi się do podstawy opodatkowania dla budynków lub ich części, wskazując, że stanowi ją powierzchnia użytkowa. Definicja powierzchni użytkowej została zawarta w art. 1 a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Z kolei art. 4 ust. 2 u.o.p.l. przewiduje, iż powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Przypomniał również treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 60, dalej: u.p.g.k.), która statuuje zasadę, iż podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podniósł przy tym, że dane ujawnione w ewidencji dotyczące gruntu danej nieruchomości, posadowionego na tym gruncie budynku i istniejących w budynku lokali są danymi urzędowymi, które w żaden sposób nie mogą być zignorowane przez organy podatkowe w procesie wymiaru podatku od nieruchomości. Poza tym SKO wskazało, że to, jakie dane dotyczące gruntów i budynków (lokali) są ujawniane w ewidencji, decydują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.). W myśl § 63 ust. 1 pkt 15 lit. a) i c) tego rozporządzenia danymi ewidencyjnymi budynku jest m.in. łączne pole powierzchni użytkowej lokali stanowiących odrębne nieruchomości oraz pomieszczeń przynależnych do lokali. Z kolei, § 70 ust. 1 pkt 7 i 8 rozporządzenia wskazuje, iż danymi ewidencyjnymi dotyczącymi lokalu są m. in. pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pole powierzchni pomieszczeń przynależnych do lokalu. Istotne przy tym jest, iż zgodnie z brzmieniem § 63 ust. 3 tego samego rozporządzenia pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pomieszczeń przynależnych do lokalu ustala się zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 8) i wyraża się w metrach kwadratowych z precyzją zapisu do dwóch miejsc po przecinku. Przechodząc natomiast do przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego organ odwoławczy stwierdził, że w art. 2 ust. 1 pkt 7 została zdefiniowana powierzchnia użytkowa lokalu, przez którą rozumie się powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom lokatora, bez względu na ich przeznaczenie i sposób używania; za powierzchnię użytkową lokalu nie uważa się powierzchni balkonów, tarasów i loggii, antresoli, szaf i schowków w ścianach, pralni, suszarni, wózkowni, strychów, piwnic i komórek przeznaczonych do przechowywania opalu. Jednakże dla ustalenia powierzchni użytkowej lokalu kapitalne znaczenie ma treść art. 2 ust. 2 tej ustawy, w myśl którego obmiaru powierzchni użytkowej lokalu, o której mowa w ust. 1 pkt 7, dokonuje się w świetle wyprawionych ścian. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości w świetle równej lub większej od 2,20 m należy zaliczać do obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1,40 m, lecz mniejszej od 2,20 m - w 50%, o wysokości mniejszej od 1,40 m pomija się całkowicie. Pozostałe zasady obliczania powierzchni należy przyjmować zgodnie z Polską Normą odpowiednią do określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych w budownictwie. Zaprezentowany wyżej stan prawny dotyczący danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków oraz sposób obliczania powierzchni budynków lub lokali na użytek tej ewidencji pozwala – w ocenie SKO - na konstatację, iż powyższe przepisy, a w szczególności art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) są tożsame z treścią art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Oznacza to, iż powierzchnia użytkowa budynku lub lokalu, jaka została ujawniona w ewidencji budynków (kartotece lokalu), uwzględnia już jego ewentualną wysokość niższą niż 2,20 m. SKO wskazało także, że niemal wszystkie lokale będące garażami wielostanowiskowymi posiadają powierzchnie niższe w świetle niż 2,20 m (powierzchnie pod belkami konstrukcyjnymi, skosy itp.). Jednakże powierzchnie te są uwzględnione (policzone w sposób zgodny z art. 2 ust. 1 pkt 7 i ust 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) i jednocześnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l.) w ujawnionej w ewidencji budynków (kartotece lokali) powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. Biorąc zatem pod uwagę powyższe, w szczególności fakt, iż w rozpoznawanej sprawie prawidłowo został ustalony stan faktyczny co do przedmiotu opodatkowania oraz zastosowane zostały właściwe przepisy prawa materialnego (w tym w zakresie właściwej stawki podatku), Kolegium przesądziło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy, gdyż powtórna analiza całokształtu sprawy pozwoliła na konstatację, że wymiar podatku od nieruchomości na dany rok podatkowy został dokonany w sposób prawidłowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucono naruszenie podstawowych zasad postępowania przez organ orzekający i na tej podstawie wniesiono o uchylenie decyzji obu organów administracji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Skarżącego, organ odwoławczy pominął przepisy kluczowe dla sprawy, a także nie uwzględnił stanu faktycznego i przepisów prawnych, w tym konsekwencji ich oczywistej rozbieżności. Organ zignorował także przedstawione przez stronę argumenty, które w precyzyjny sposób określają, a także wyjaśniają konsekwencje w przedmiotowym sporze zapisów u.p.o.l. Ponadto - zdaniem Skarżącego - organ zignorował zasadę autonomiczności prawa podatkowego, a próbując nie dopuszczać niekorzystnego dla organu dowodu ze stanu faktycznego, naruszył szereg zasad postępowania (prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, pogłębiania zaufania do organów Państwa). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontroli Sądu poddana została decyzja w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2015 r. z tytułu przysługującego Skarżącemu prawa współwłasności lokalu użytkowego – garażu wielostanowiskowego, położonego w budynku przy ul. [...] w W.. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz prawidłowo zastosowały stawki podatku, w tym stawkę dla budynków pozostałych dla opodatkowania udziału w garażu wielostanowiskowym, stanowiącym w świetle prawa odrębną nieruchomość. Zastosowana przez organy interpretacja przepisów ustawy podatkowej koresponduje z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r. (II FPS 4/11), w której wyrażono pogląd, iż garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku, przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. W uzasadnieniu wskazanej powyżej uchwały wskazano również, że przepisem znajdującym się poza regulacją ustawy podatkowej, a mającym istotne znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości, jest ponadto art. 21 u.p.g.k. Zgodnie z tym przepisem, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek określony został jako mieszkalny. Należy również zauważyć, że ewidencja gruntów i budynków zawiera informacje dotyczące: gruntów, budynków i lokali. Z art. 20 ust. 1 pkt 3 u.p.g.k. wynika, że ewidencja ta w przypadku lokali obejmuje ich położenie, funkcję użytkową oraz ogólne dane techniczne. W niniejszej sprawie stanowiący własność skarżącego garaż – należało opodatkować według stawki określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l., a organy podatkowe miały nie tylko prawo, ale i obowiązek oprzeć swoje ustalenia na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Dane ujawnione w ewidencji, dotyczące gruntu danej nieruchomości, posadowionego na tym gruncie budynku i istniejących w budynku lokali są danymi urzędowymi, które nie mogą być zignorowane przez organy podatkowe podczas obliczania wymiaru podatku. Poza tym prawidłowo ustalono też powierzchnię garażu, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości z punktu widzenia brzmienia art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Powołany przepis przewiduje, że podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi powierzchni użytkowa. Definicja powierzchni użytkowej została zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. - jest to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych, przy czym za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się (art. 4 ust. 2 u.p.o.l.). W myśl § 63 ust. 1 pkt 15 lit. a) i c) rozporządzenia Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, danymi ewidencyjnymi budynku jest m.in. łączne pole powierzchni użytkowej lokali stanowiących odrębne nieruchomości oraz pomieszczeń przynależnych do lokali. Zgodnie z przepisem § 70 ust. 1 pkt 7 i 8 rozporządzenia, danymi ewidencyjnymi dotyczącymi lokalu są m.in. pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pole powierzchni pomieszczeń przynależnych do lokalu. W myśl § 63 ust. 3 powołanego rozporządzenia, pole powierzchni użytkowej lokalu oraz pomieszczeń przynależnych do lokalu ustala się zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust. 1 pkt 7 oraz ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 150) i wyraża się w metrach kwadratowych z precyzją zapisu do dwóch miejsc po przecinku. Sąd podziela stanowisko Kolegium, że dla ustalenia powierzchni użytkowej lokalu istotne znaczenie ma treść art. 2 ust. 2 tej ustawy, w myśl którego obmiaru powierzchni użytkowej lokalu, o której mowa w ust. 1 pkt 7, dokonuje się w świetle wyprawionych ścian. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości w świetle równej lub większej od 2,20 m należy zaliczać do obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1,40 m, lecz mniejszej od 2,20 m - w 50%, o wysokości mniejszej od 1,40 m pomija się całkowicie. Pozostałe zasady obliczania powierzchni należy przyjmować zgodnie z Polską Normą, odpowiednią do określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych w budownictwie. Zaprezentowany przez organy stan prawny, dotyczący danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków oraz sposób obliczania powierzchni budynków lub lokali na użytek tej ewidencji pozwala na konstatację, iż powyższe przepisy, a w szczególności art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, są tożsame z treścią art. 4 ust. 2 u.p.o.l. Sąd podziela stanowisko organów, iż powierzchnia użytkowa budynku lub lokalu, jaka została ujawniona w ewidencji budynków (kartotece lokalu), uwzględnia już jego ewentualną wysokość niższą niż 2,20 m. Jak trafnie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze oczywiste jest, że niemal wszystkie lokale będące garażami wielostanowiskowymi, posiadają powierzchnie niższe w świetle niż 2,20 m (powierzchnie pod belkami konstrukcyjnymi, skosy itp.). Powierzchnie te zostały uwzględnione (policzone w sposób zgodny z art. 2 ust. 1 pkt 7 i ust 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) i jednocześnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l.) w ujawnionej w ewidencji budynków (kartotece lokali) powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. Dane zawarte w ewidencji, co również podkreśliły organy, mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p., a podważenie ich zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu przeprowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 05.03.2013 r., II FSK 1399/11). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2399/17 wskazano, że mając na względzie treść art. 4 ust. 2 u.p.o.l. oraz art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów podkreślić należy, że zasady wedle których przy ustalaniu powierzchni użytkowej lokalu zamieszczanej w ewidencji gruntów i budynków uwzględniana jest jego wysokość, są takie same jak zasady uwzględniania wysokości lokalu przy ustalaniu podstawy opodatkowania lokalu podatkiem od nieruchomości (w obu przepisach mowa jest o "wysokości w świetle"). Oznacza to, że organy podatkowe ustalając wymiar podatku od nieruchomości są w tym zakresie bezwzględnie związane treścią ewidencji gruntów i budynków. W rezultacie zaś tak długo, jak długo znajdujący w ewidencji gruntów i budynków zapis dotyczący powierzchni użytkowej przedmiotowego garażu nie zostanie zmieniony w trybie właściwym do zmian tej ewidencji, organy podatkowe nie mogą przyjmować innej powierzchni użytkowej w celu określenia podstawy opodatkowania udziału podatnika we własności tego lokalu. Innymi słowy, faktyczne obmiary dokonywane czy to przez organy podatkowe, czy to przez podatnika, same w sobie nie mogą skutecznie podważyć zapisów ewidencji gruntów i budynków. Mogą one co najwyżej stanowić informację wskazującą na potrzebę wprowadzenia stosownych zmian w tejże ewidencji. Dopiero jednak wprowadzenie takich zmian umożliwi przyjęcie innej (choć w dalszym ciągu opartej na ewidencji) powierzchni użytkowej jako podstawy opodatkowania (tak też Wyrok NSA z dnia 25 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1541/17 oraz prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2297/14, CBOSA). Ubocznie należy zatem podnieść, że Skarżący uważając, że wysokość garażu nie przekracza 2,20 m powinien wszcząć odrębne postępowanie w tym zakresie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1101/17, CBOSA). Sąd podziela również stanowisko organów, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega udział w lokalu garażowym, a nie konkretne miejsce postojowe. Udział taki zasadniczo nie odpowiada (w przeliczeniu na metry kwadratowe) powierzchni konkretnego miejsca postojowego użytkowanego przez stronę w tymże garażu w ramach podziału quoad usum. Powierzchnia garażu wynikająca z tego udziału w ramach przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jest zawsze większa niż samego miejsca postojowego (obejmuje również np. ciągi komunikacyjne w garażu), dlatego udział w lokalu garażowym musi być zawsze pojmowany w sposób abstrakcyjny. Okoliczność, że podatnicy mają prawo do wyłącznego korzystania z określonego z góry miejsca postojowego (choćby położonego pod skosem, a więc o wysokości poniżej 2,20 m) w ramach wspomnianego podziału do korzystania z garażu jako przedmiotu współwłasności, nie zwalnia ich z obowiązku ponoszenia ciężaru podatku od nieruchomości z tytułu samego faktu bycia współwłaścicielami lokalu garażowego, rozumianego w sposób abstrakcyjny. W tym miejscu podkreślić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej wyżej uchwale z dnia 27 lutego 2002 r., sygn. akt II FPS 4/11 stwierdził, że garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l., czyli stawki właściwej jak dla budynków pozostałych (niemieszkalnych), co miało miejsce także w niniejszej sprawie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska SKO. Decyzja ta znajduje bowiem dostateczne podstawy w prawie materialnym, jej wydanie poprzedzone zostało postępowaniem, w którym nie uchybiono przepisom postępowania w sposób, mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.