III SA/Wa 2105/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marta Waksmundzka - Karasińska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. postanawia: zawiesić postępowanie sądowe Skarżąca – Z.sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] maja 2011 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. Wśród zarzutów stawianych zaskarżonej decyzji Skarżąca wymieniła m. in. naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 lit a) oraz art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm., dalej: "O.p.") w zw. z art. 70 § 6 O.p. poprzez brak uchylenia decyzji Dyrektora UKS i umorzenia postępowania w sprawie pomimo przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. Pismem z 30 marca 2012 r. pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o zawieszenie postępowania, z uwagi na, jak wskazał, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 525/10 o przedstawieniu Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego dotyczącego wykładni art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowe w sprawie należało zawiesić. Sąd stwierdza, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 kwietnia 2011 r. sygn. akt I FSK 525/10, na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) i art. 3 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "Czy art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm., dalej: "O.p."), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik nie jest informowany, do momentu uznania go za podejrzanego - jest zgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?". Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu ww. postanowienia odwołał się do artykułu Bogusława Banaszaka "O konstytucyjności ustawowej regulacji zawieszenia przedawnienia zobowiązań podatkowych (publ. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego Nr 1/2011 str. 9-17), z którego wynika m.in., że samo zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania wprowadza pewne obciążenia obywateli (...) bez jednoczesnego wprowadzenia zasad postępowania odpowiednio jasnych, umożliwiających obywatelom dochodzenie swoich spraw poprzez zaskarżanie tego zawieszenia z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo bądź wykroczenie skarbowe. Ważnym elementem zasady zaufania obywateli do prawa i państwa jest dopuszczanie zaskarżania wyroków sądowych i decyzji administracyjnych w toku instancji. Art. 70 § 6 pkt 1 O.p. rodzi negatywne dla obywatela następstwa, ale nie przyznaje jakiegokolwiek środka prawnego, który mógłby służyć obywatelowi do obrony jego interesów. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił i zaakceptował argumentację przedstawioną w powołanym artykule, dotyczącą niezgodności art. 70 § 6 pkt 1 O.p. z art. 2 Konstytucji RP. Zauważył także dodatkowo, iż każde nałożenie obowiązków lub ograniczenie praw powinno następować w zgodzie z zasadami poprawnej legislacji, stanowiącej element demokratycznego państwa prawa, statuowanej w art. 2 Konstytucji RP. Zasada ta - jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 27 lipca 2006 r. sygn. akt SK 43/04 (publ. OTK-A 2006/7/89) - była już wielokrotnie przedmiotem rozważań Trybunału (m.in. w uchwale z 8 marca 1995 r., sygn. W 13/94, publ. OTK w 1995 r., t. 1, poz. 21 oraz w wyrokach: z 11 stycznia 2000 r. sygn. akt K 7/99, publ. OTK ZU nr 1/2000, poz. 2, z 21 marca 2001 r. sygn. K 24/00, publ. OTK ZU nr 3/2001, poz. 51, z 30 października 2001 r. sygn. K 33/00, publ. OTK ZU nr 7/2001, poz. 217, z 9 kwietnia 2002 r. sygn. K 21/01, publ. OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 17, z 24 lutego 2003 r. sygn. K 28/02, publ. OTK ZU nr 2/A/2003, poz. 13 oraz z 21 lutego 2006 r. sygn. K 1/05, publ. OTK ZU nr 2/A/2006, poz. 18). Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie reprezentuje stanowisko, że "z wyrażonej w art. 2 Konstytucji zasady państwa prawnego wynika nakaz przestrzegania przez ustawodawcę zasad poprawnej legislacji. Nakaz ten jest funkcjonalnie związany z zasadami pewności i bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Zasady te nakazują, aby przepisy prawa były formułowane w sposób precyzyjny i jasny oraz poprawny pod względem językowym. Warunek jasności oznacza obowiązek tworzenia przepisów klarownych i zrozumiałych dla ich adresatów, którzy od racjonalnego ustawodawcy mogą oczekiwać stanowienia norm prawnych niebudzących wątpliwości co do treści nakładanych obowiązków i przyznawanych praw. Związana z jasnością precyzja przepisu winna przejawiać się w konkretności nakładanych obowiązków i przyznawanych praw, tak by ich treść była oczywista i pozwalała na ich wyegzekwowanie. Z zasady określoności wynika, że każdy przepis prawny powinien być skonstruowany poprawnie z punktu widzenia językowego i logicznego - dopiero spełnienie tego warunku podstawowego pozwala na jego ocenę w aspekcie pozostałych kryteriów". Zdaniem NSA art. 70 § 6 pkt 1 O.p. nie spełnia powyższych kryteriów, w konsekwencji czego rodzi niepewność jego adresatów co do treści ich praw oraz stwarza dla organów stosujących ten przepis nazbyt dużą swobodę (a nawet dowolność) jego interpretacji. Analizowany przepis art. 70 § 6 pkt 1 O.p. budzi wątpliwości co do jego zgodności z zasadą równości wynikającą z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, biorąc powyższe pod uwagę, stwierdza, że zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a"), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiedź na przytoczone wyżej pytanie, zadane przez Naczelny Sąd Administracyjny, może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, z uwagi na tożsamość problemu prawnego - przerwanie biegu terminu przedawnienia w związku z wydaniem przez Dyrektora UKS postanowienia z [...] grudnia 2008 r. wszczynającego dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe. Sąd w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zawiesił postępowanie sądowe do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na ww. pytanie prawne.