III SA/Wa 211/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, asesor WSA Piotr Dębkowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2021 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o przedłużeniu terminu blokady rachunku bankowego 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Szef Krajowej Administracji Skarbowej, żądaniem z dnia 12 października 2020r. wydanym w trybie art. 119zv § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, z późn. zm., dalej: O.p.), dokonał blokady na okres 72 godzin rachunków bankowych, prowadzonych na rzecz podmiotu kwalifikowanego - P. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka, Strona). Następnie Szef KAS postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. przedłużył termin blokady ww. rachunków bankowych na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do dnia 15 stycznia 2021 r., do kwoty 1.713.001 zł, z uwagi na fakt, iż zachodzi uzasadniona obawa, że Spółka nie wykona istniejącego lub mającego powstać zobowiązania w podatku VAT przekraczającego równowartość 10.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku poprzedzającego rok, w którym wydano wskazane postanowienie. Postanowienie zostało doręczone Spółce w dniu 23 października 2020 r. W dniu 3 listopada 2020 r. Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła za pośrednictwem platformy teleinformatycznej ePUAP zażalenie na powyższe postanowienie Szefa KAS. Szef KAS postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. stwierdził uchybienie przez Spółkę terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] października 2020 r. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ wskazał, że pełnomocnictwo ogólne udzielone przez Spółkę dla adw. M. P. zostało wpisane do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych w dniu [...] października 2020 r. o godzinie 20:58, tj. po wydaniu zaskarżonego postanowienia i następującym na jego podstawie przekazaniu do banku prowadzącego rachunki bankowe Spółki żądania przedłużenia terminu blokady tych rachunków, co miało miejsce w tym samym dniu o godz. 12:58. Wskazano, że zaskarżone postanowienie po jego wydaniu zostało przesłane na adres Spółki ujawniony w Rejestrze Przedsiębiorców KRS, tj. ul. [...] K.. Szef KAS podniósł, że postanowienie z dnia [...] października 2020 r. zostało doręczone za pośrednictwem poczty w dniu 23 października 2020 r., a zatem 7-dniowy termin, określony w art. 236 § 2 O.p., na złożenie zażalenia, upływał w dniu 30 października 2020 r. Podkreślono, iż zażalenie zostało złożone w dniu 3 listopada 2020 r. za pośrednictwem platformy teleinformatycznej ePUAP, a więc z uchybieniem terminu. Strona wniosła na ww. postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto Spółka pismem z dnia 23 listopada 2020 r. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie Szefa KAS z dnia [...] października 2020 r. w przedmiocie przedłużenia terminu blokady jej rachunków bankowych. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku Strona wskazała, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez winy Strony i jej pełnomocnika. Strona wyjaśniła, że posiada tzw. wirtualne biuro w budynku znajdującym się pod adresem: ul. [...] K.. Zgodnie z umową zawartą z podmiotem zapewniającym wskazane biura wirtualne, korespondencja doręczana dla Strony pod tym adresem jest odbierana przez pracowników tego podmiotu oraz przesyłana następnie w wersji elektronicznej dla Strony. Jednakże z uwagi na obiektywne utrudnienia, które w ocenie Strony mogły być też wynikiem obostrzeń wprowadzonych w kraju w związku z trwającą epidemią choroby Covid- 19, pracownicy podmiotu prowadzącego wskazane biura wirtualne, przekazali Stronie zaskarżone postanowienie dopiero w dniu 28 października 2020 r., mimo że zostało ono doręczone Stronie pod tym adresem już w dniu 23 października 2020 r. Strona otrzymując zaskarżone postanowienie w dniu 28 października 2020 r. była też przekonana, że był to jednocześnie dzień, w którym pracownikom podmiotu prowadzącego wskazane biura wirtualne zostało doręczone to postanowienie. Stąd też składając następnie w dniu 3 listopada 2020 r. za pośrednictwem platformy teleinformatycznej ePUAP swoje zażalenie na zaskarżone postanowienie, pełnomocnik Strony był w pełni przekonany, że czyni to z zachowaniem wymaganego 7-dniowego terminu oraz nie był on świadomy tego, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone Stronie pod adresem wspominanego biura wirtualnego już w dniu 23 października 2020 r. Ponadto Strona podniosła kwestię prawidłowości doręczenia przez organ zaskarżonego postanowienia, wskazując że przedmiotowe postanowienie pierwotnie powinno zostać doręczone pełnomocnikowi Strony. Pełnomocnictwo ogólne udzielone przez Stronę zostało bowiem wpisane do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych w dniu [...] października 2020 r. o godz. 20:58. Natomiast zaskarżone postanowienie zostało wysłane na adres Strony ujawniony w KRS w dniu 19 października 2020 r. o godz. 15:32, tj. po ustanowieniu jej pełnomocnika ogólnego. W treści pełnomocnictwa ogólnego został też wskazany adres do korespondencji. Z tego względu, od dnia [...] października 2020 r. po godz. 20:58, wszelka korespondencja kierowana do Strony, stosownie do treści przepisów art. 144 § 5 i art. 145 § 2 O.p., powinna być doręczona wyłącznie na adres korespondencyjny (elektroniczny) wskazany w pełnomocnictwie ogólnym. Szef KAS, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, postanowieniem z dnia 3 grudnia 2020 r. odmówił Stronie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, wskazując w uzasadnieniu, że Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu z uchybieniem wymaganego 7-dniowego terminu określonego w art. 162 § 2 O.p. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Strony za pośrednictwem platformy teleinformatycznej ePUAP w dniu 7 grudnia 2020 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Spółka wniosła o uchylenie postanowienia Szefa KAS z dnia 3 grudnia 2020 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 120, art. 121 i art. 122 O.p., poprzez naruszenie zasady praworządności, prawdy obiektywnej oraz zaufania obywateli do państwa, z uwagi na rozpatrzenie w sposób niewystarczający i ogólnikowy materiału dowodowego, co doprowadziło do wydania postanowienia sprzecznego z prawem oraz podstawowymi i naczelnymi zasadami prawa podatkowego, 2) art. 145 § 1 i § 2 i art, 144a § 1 pkt 1 O.p., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż doszło do skutecznego doręczenia Stronie postanowienia Szefa KAS z dnia [...] października 2020 r., podczas gdy okoliczności faktyczne nie uzasadniają przyjęcia takiego twierdzenia, a jedynie wskazują, iż organ nie dokonał skutecznego doręczenia, gdyż w sprawie na dzień nadania przez organ ww. postanowienia w urzędzie pocztowym był ustanowiony pełnomocnik ogólny Strony, 3) art. 162 § 1 O.p., poprzez brak przywrócenia terminu do złożenia środka zaskarżenia, mimo że organ pominął i nie uwzględnił pełnomocnika w doręczeniu korespondencji dla Strony, a zarazem Strona uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia zażalenia nastąpiło bez jej winy, 4) art. 138a § 1, art. 138d § 1 i art. 138i § 1 O.p., polegające na jego pominięciu i nieuwzględnieniu pełnomocnika w doręczeniu korespondenci dla Strony, pomimo ustanowienia się pełnomocnika od dnia wpływu pełnomocnictwa ogólnego do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych, 5) art. 187 § 1 O.p., polegające na przyjęciu przez organ w prowadzonym postępowaniu biernej postawy, ograniczającej się jedynie do błędnego i niezasadnego przyjęcia, iż w sprawie doszło do skutecznego doręczenia Stronie postanowienia Szefa KAS z dnia [...] października 2020 r., podczas gdy organ powinien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę, Szef KAS wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu, uznając zarzuty skargi za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Kontroli Sądu podlega postanowienie Szefa KAS odmawiające przywrócenia Stronie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie tego samego organu z dnia [...] października 2020 r. w przedmiocie przedłużenia terminu blokady rachunków bankowych Skarżącej na czas oznaczony nie dłuższy niż trzy miesiące, tj. do dnia 15 stycznia 2021 r., do kwoty 1.713.001 zł. Zdaniem organu postanowienie to zostało skutecznie doręczone Skarżącej w dniu 23 października 2020 r., zaś Strona wniosła zażalenie od tego postanowienia w dniu 3 listopada 2020 r., czyli z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności. Zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu składa się po ziszczeniu okoliczności faktycznej, polegającej na jego uchybieniu (ustaniu przyczyny uchybienia), przy czym takie przywrócenie następuje "w razie uchybienia terminu" (o ile zainteresowany uprawdopodobni brak winy w uchybieniu). Instytucja przywrócenia terminu została zatem przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Właśnie bowiem to uchybienie daje możliwość zawnioskowania o przywrócenie terminu. Stwierdzenie więc uchybienia terminowi (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.) musi mieć pierwszeństwo przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 162 § 1 i § 2 tej ustawy). Zauważenia wymaga, że kontroli Sądu poddane zostało również postanowienie Szefa KAS z dnia [...] listopada 2020 r. w przedmiocie uchybienia przez Stronę terminowi do wniesienia zażalenia, wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 19/21 uchylił zaskarżone postanowienie Szefa KAS stwierdzając, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 120, art. 121 i art. 122 O.p. poprzez rozpatrzenie w sposób niewystarczający i ogólnikowy materiału dowodowego, co doprowadziło do wydania postanowienia sprzecznego z prawem oraz podstawowymi i naczelnymi zasadami prawa podatkowego, a także do naruszenia przez ten organ art. 187 § 1 O.p. polegającego na przyjęciu przez organ w prowadzonym postępowaniu biernej postawy, ograniczającej się jedynie do błędnego i niezasadnego przyjęcia, iż w sprawie doszło do skutecznego doręczenia Stronie postanowienia Szefa KAS z dnia [...] października 2020 r., podczas gdy organ powinien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji Sąd stwierdził, że w tej sprawie konieczne jest przeprowadzenie niewadliwego postępowania, z którego będzie w sposób niewątpliwy wynikało czy postanowienie z dnia [...] października 2020 r. zostało prawidłowo doręczone Spółce, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika ogólnego. Innymi słowy, w tej sprawie należało wyjaśnić czy Szef KAS w dacie wysyłania przedmiotowego postanowienia miał wiedzę o ustanowieniu pełnomocnika. W konsekwencji brak było też podstaw prawnych do uznania, że postanowienie z dnia [...] października 2020 r. zostało skutecznie doręczone. W związku z tym Szef KAS przedwcześnie wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skoro tut. Sąd przywołanym wyrokiem z dnia 26 stycznia 2021 r., uchylił postanowienie stwierdzające uchybienie przez Skarżącą terminowi do wniesienia zażalenia, to za przedwczesne należy uznać rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przywrócenia tego terminu. W związku z tym należało uchylić zaskarżone postanowienie. Mając zatem na uwadze stwierdzone naruszenia przepisów prawa Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 4 p.p.s.a. Koszty te stanowiły w sprawie wpis sądowy w wysokości 100 zł, opłata skarbowa od pomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł.