III SA/Wa 2110/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-28

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która wykaże, że jej dochody nie pokrywają bieżących wydatków, spełnia przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy dochody skarżącego nie pokrywają bieżących wydatków, a wysokość zobowiązań finansowych przekracza jego możliwości, zasadne jest zwolnienie go od kosztów sądowych. Ustanowienie pełnomocnika jest uzasadnione w sytuacji, gdy przepisy prawa wymagają jego udziału, np. przy sporządzaniu skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, powołując się na niskie dochody z wynagrodzenia za pracę, które zostały częściowo zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, oraz na utrzymywanie niepracującej żony i córek. Przedstawił zestawienie wydatków, w tym raty kredytu, opłaty za mieszkanie, media i przedszkole. Skarżący wykazał, że jego aktualne dochody nie pokrywają bieżących wydatków.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić na jego rzecz doradcę podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić na jego rzecz doradcę podatkowego Skarżący M. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, powołując się na fakt zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym ½ wynagrodzenia za pracę, które aktualnie wynosi 2.458 zł. Podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z niepracującą żoną i [...] córkami. Do majątku zaliczył obciążone hipoteką mieszkanie (współwłasność). Skarżący przedstawił zestawienie wydatków, wśród których wymienił kredyt i pożyczkę (999,71 zł), opłaty za: mieszkanie (713,60 zł), media (150 zł), przedszkole (1.350 zł). W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wniósł o uwzględnienie w niniejszej sprawie informacji złożonych do sprawy III SA/Wa 1492/16. W sprawie tej przesłał mianowicie zeznanie podatkowe, zaświadczenie o wynagrodzeniu, dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe, zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Podkreślił także, że ani on, ani jego żona nie posiadają innych - poza wskazanym - źródeł dochodu. Wpłaty gotówkowe na konto pochodziły z wynagrodzenia za pracę. Były to środki wcześniej z niego wypłacone celem nieprzetrzymywania wszystkich środków na rachunku bankowym. Na koniec Skarżący wyjaśnił, że w sprawach III SA/Wa 162 i 2189/14 wynagrodzenie doradcy podatkowego zostało zminimalizowane tylko do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wynagrodzenie to sfinansował ojciec w ramach pomocy rodzinnej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej jako: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jedynym kosztem sądowym, do zapłaty którego Skarżący jest zobowiązany na obecnym etapie postępowania jest opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł). Ewentualnie może się również pojawić konieczność zapłaty wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł). Dodatkowo spoczywa na nim obowiązek uiszczenia opłat sądowych w innych zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach. I tak zobowiązany jest on do opłacenia skarg w sprawach III SA/Wa 1492/16 (1.500 zł) i III SAB/Wa 25/16 (100 zł) oraz wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie III SA/Wa 3563/15 (100 zł) i potencjalnie skargi kasacyjnej w tej sprawie (100 zł). Biorąc pod uwagę wskazane wyżej kwoty oraz zestawiając je z wysokością uzyskiwanego przez Skarżącego dochodu uznać należało, że ich zapłata przekracza jego możliwości finansowe. Z nadesłanych materiałów wynika bowiem, że począwszy od 1 kwietnia 2016 r. wynagrodzenie Skarżącego – wskutek zajęcia egzekucyjnego – uległo zmniejszeniu o połowę. W rezultacie aktualnie otrzymuje on nieco ponad 2.458 zł i jak oświadczył jest to jedyne źródło dochodu czteroosobowej rodziny ("żona nie pracuje, nie otrzymuje poborów, majątku nie posiada"). Tymczasem same tylko raty kredytu i pożyczki wynoszą ponad 1.000 zł miesięcznie. Do tego dochodzi jeszcze czynsz za mieszkanie 713,60 zł, opłata za przedszkole 1.350 zł, opłata za media 150 zł. Z powyższego wynika zatem, że aktualna kwota dochodu nie pokrywa wszystkich bieżących wydatków, co prawdopodobnym czyni twierdzenie Skarżącego o dramatycznym położeniu finansowym jego rodziny. W efekcie uznać należało, iż wykazał on, że nie ma dostatecznych środków na prowadzenie sprawy przed sądem. W tej sytuacji zasadne jest zwolnienie go od kosztów sądowych. Ustanowienie na jego rzecz doradcy podatkowego podyktowane jest z kolei "przymusem adwokackim", czyli wprowadzonym na mocy art. 175 P.p.s.a. obowiązkiem sporządzenia ewentualnej skargi kasacyjnej (od wydanego w niniejszej sprawie wyroku z 12 maja 2016 r. oddalającego skargę) przez profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło