III SA/Wa 2112/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-01
Skład orzekający: Lidia Ciechomska-Florek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, posiadająca znaczący kapitał zakładowy, środki trwałe, zysk oraz środki na rachunku bankowym, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w zakresie częściowym w postępowaniu przed sądem administracyjnym, mimo że jej rachunek bankowy został zajęty przez organy podatkowe?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych w zakresie częściowym, jeśli wykaże jedynie uzasadnione trudności w ich uiszczeniu, a nie brak dostatecznych środków. Posiadanie znaczących aktywów, takich jak kapitał zakładowy, środki trwałe i środki na rachunku bankowym, nawet przy zajęciu rachunku przez organy podatkowe, świadczy o możliwości wygospodarowania kwoty potrzebnej na pokrycie kosztów sądowych, zwłaszcza jeśli wcześniej uiściła podobne opłaty.Stan faktyczny
Spółka Z. sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczące podatku VAT. Spółka argumentowała, że jej środki finansowe są niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej, a rachunek bankowy został zajęty przez organy podatkowe. Spółka wykazała znaczący kapitał zakładowy, środki trwałe, zysk oraz środki na rachunku bankowym. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację majątkową spółki.Rozstrzygnięcie
Postanowieniem odmówiono przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 1 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. sp. z o.o. z/s w W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skarg Z. sp. z o.o. z/s w W. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r., nr [...] z dnia [...] września 2009r., nr [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004r., 2005r., 2006r. postanawia: - odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym -
Wyrokiem z dnia 31 maja 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") wniesione na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004r., 2005r. i 2006r.
Pismem z dnia 5 sierpnia 2010r. Spółka reprezentowana przez pełnomocnika – dor. pod. W. M. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
W odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 5.943 zł, Spółka wniosła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca poinformowała, że posiadane przez nią środki finansowe na rachunku bankowym są niezbędne do realizacji podstawowych rodzajów działalności gospodarczej, a także, że w związku z zajęciem rachunku bankowego przez organy podatkowe Spółka nie posiada wystarczających środków na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania. W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka wykazała kapitał zakładowy w wysokości 1.486.000zł, wartość środków trwałych - 2.395.959,34 zł, zysk - 377.877,88 zł oraz stan konta – 50.163,69 zł.
W wykonaniu wezwania Spółka nadesłała zaświadczenie potwierdzające fakt zajęcia rachunku bankowego, wyciągi z rachunku bankowego za okres od 1 kwietnia 2010r. do 31 lipca 2010r., informację, iż nie posiada udziału w innych jednostkach, dane na temat posiadanych zobowiązań i wierzytelności oraz zeznania podatkowe za ostatnie 2 lata kalendarzowe. Wyjaśniła także, że w związku z jej sytuacją finansową wynagrodzenie na rzecz pełnomocnika nie zostało uregulowane.
Z treści nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego wynika, że na koncie Spółki na dzień 31 lipca 2010r. znajdowała się kwota w wysokości 50.163,69 zł. Ponadto Skarżąca złożyła oświadczenie, z którego wynika, że wobec A. P.P. W.M. dysponuje należnością w kwocie 17.114 zł, a względem S. sp. z o.o. w wysokości 15.250 zł. Wysokość jej zobowiązań Skarżącej wynosi 2.039.651,79 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej powoływana jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych, a także innych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), a zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest regułą, natomiast zwolnienie z ich uiszczania stanowi odstępstwo od niej.
Sąd może zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wpis od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie wynosi 5.943,00 zł.
Nie ulega wątpliwości, iż każdy, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych, a także powinien być przygotowany na poniesienie wydatków związanych z prowadzeniem procesu sądowego.
Wykładnia językowa art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że to wnioskodawca powinien wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody, iż nie ma żadnych środków lub nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (podkreśl. Sądu). Na podkreślenie zasługuje także to, iż Sąd nie jest zobligowany do prowadzenia odrębnego postępowania mającego na celu ustalenie faktycznych możliwości finansowych Skarżącej. To na Skarżącej spoczywa ciężar dowodzenia, iż nie jest w stanie ponieść należnych, ustawowych kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego.
W niniejszej sprawie Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Rozpoznając niniejszy wniosek należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku oraz złożonych oświadczeniach i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącej Spółki oraz jej zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż okolicznością uzasadniającą przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez nią, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z dokumentów przedstawionych przez Stronę wynika, iż posiada ona środki trwałe o wartości brutto 2.395.959,34 zł, kapitał zakładowy Spółki w wysokości 1.486.000 zł, w ostatnim roku podatkowym osiągnęła zysk w wysokości 377.877,88 zł. Na szczególne podkreślenia zasługuje jednakże fakt, iż Spółka posiada na rachunku bankowym kwotę 50.163,69 zł.
Ponadto we wniosku o zwolnienie z wpisu od skargi kasacyjnej, Skarżąca nie wskazała, że nie może uiścić żądanej kwoty 5.943,00 zł, wskazała jedynie, że zapłacenie tej kwoty wiąże się z uzasadnionymi trudnościami. Nadmienić też należy, że Skarżąca uiściła żądany wpis od skarg w łącznej kwocie 11.885,00 zł. Skoro sytuacja Skarżącej nie uległa od tego okresu radykalnej zmianie, to nie można zasadnie uznać, że nie ma możliwości wygospodarowania kwoty 5.943 zł. W świetle powyższych danych, w ocenie Sądu, Skarżąca ma możliwość zabezpieczenia odpowiedniej kwoty na pokrycie kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowego.
Wskazać również należy, że należności stanowiące koszty sądowe stanowią dochody budżetu państwa i podlegają zaspokojeniu na równi z innymi zobowiązaniami strony. Zatem ich uiszczenie Skarżąca powinna traktować równorzędnie z opłaceniem innych swoich zobowiązań. Obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ustępuje bowiem obowiązkowi spłaty innych zobowiązań.
W ocenie Sądu argumentacja Skarżącej zawarta we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Biorąc powyższe pod uwagę, po przeanalizowaniu wniosku Skarżącej oraz złożonej przez nią informacji dotyczącej jej sytuacji finansowej Sąd stwierdził, iż przesłanki, będące warunkiem niezbędnym do zwolnienia od kosztów sądowych wnioskodawczyni nie są spełnione w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec skarżącej instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zasadne jest zatem wydanie przez Sąd, na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowienia zawartego w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło