III SA/Wa 212/04

WyrokWSA w Warszawie2004-12-22

Skład orzekający: sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Małgorzata Długosz – Szyjko, Sędzia WSA Jerzy Płusa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i pozostawiające odwołanie bez rozpatrzenia jest zgodne z prawem, gdy strona skarżąca podnosiła okoliczności usprawiedliwiające uchybienie terminu, ale nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jeśli termin ten został przekroczony, niezależnie od przyczyn. Strona, która nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, nie może domagać się merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Nawet jeśli organ odwoławczy nie zastosował się ściśle do brzmienia przepisu (pozostawiając odwołanie bez rozpatrzenia zamiast stwierdzić uchybienie terminowi), nie stanowi to naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, jeśli odwołanie i tak nie mogło być rozpatrzone merytorycznie.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie podatku od towarów i usług, pozostawiając odwołanie bez rozpatrzenia. Skarżący M.R. podnosił, że uchybienie terminu było spowodowane doręczeniem decyzji w okresie przed Świętem Zmarłych i niedawną śmiercią matki, co wpłynęło na jego pomyłkę w obliczeniu terminu. Nie złożył jednak wniosku o przywrócenie terminu. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Małgorzata Długosz – Szyjko, Sędzia WSA Jerzy Płusa (spr.), Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że odwołanie złożone przez M.R. byłego wspólnika spółki cywilnej "[...]" od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W.- [...] z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] określającej spółce cywilnej "[...]" I. R. i M.R. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r. , zaległość podatkową i odsetki za zwłokę oraz przenoszącej odpowiedzialność za te należności na byłych wspólników, zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania i pozostawił je bez rozpatrzenia. Z uzasadnienia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. wynika, iż decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - [...] z dnia [...] października 2003 r. została skutecznie doręczona stronie w dniu [...] października 2003 r., a odwołanie od tej decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] listopada 2003 r., t.j. z uchybieniem czternastodniowego terminu określonego w art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w W., powołując się na dyspozycję przepisu art. 228 § 1 pkt 2 oraz art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i konsekwencji pozostawił je bez rozpatrzenia. Na powyższe postanowienie M. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której domagając się o uchylenia zaskarżonego postanowienia i skierowania przedmiotowej sprawy do ponownego rozpatrzenia stwierdził, iż postanowienie to zamyka mu drogę do wyjaśnienia sprawy, w której został niesłusznie obciążony podatkiem od towarów i usług oraz odsetkami. Skarżący wskazał także, że rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług opierało się wyłącznie na wyjaśnieniach dotyczących podatku dochodowego i decyzji w tej sprawie, która została następnie uchylona oraz, że w rozliczeniu podatku od towarów i usług niezasadnie zakwestionowano prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego, m.in z zakupami środków trwałych . W uzasadnieniu skargi wyjaśnił , że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji spowodowane było tym, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została mu doręczona w okresie przed Świętem Zmarłych, co w aspekcie niedawnej śmierci jego matki tłumaczy możliwość zaistnienia pomyłki w obliczeniu terminu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania było bezsporne, co w świetle brzmienia przepisu 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, obligowało organ podatkowy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia i czyniło prawnie niemożliwym zweryfikowanie zasadności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie bezspornym pozostaje, iż odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-W. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, iż odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przedmiotowa decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W.- [...] została skutecznie doręczona w dniu [...] października 2003r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru, a odwołanie zostało złożone w urzędzie pocztowym w dniu [...] listopada 2003r. (data stempla pocztowego na kopercie). Art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten, w sposób nie budzący wątpliwości, zakreśla granice działania organu odwoławczego w przypadku przekroczenia terminu do wniesienia odwołania i z pewnością nie można dopatrzyć się w nim uprawnienia do zdecydowania o rozpatrzeniu odwołania. Powołany przepis ustawy nakłada na organ odwoławczy obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i to niezależnie od tego, o jaki okres przekroczony został ten termin. Każde nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi o jego uchybieniu. Rygoryzm normy przywołanego art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej łagodzi przepis art. 162 tej ustawy, który daje możliwość przywrócenia terminu, pod warunkiem spełnienia przesłanek w nim ustanowionych. Skarżący nie złożył jednakże wniosku o przywrócenie terminu. Skoro termin do wniesienia odwołania został przekroczony i nie uległ on przywróceniu, Dyrektor Izby Skarbowej nie mógł rozpatrzyć odwołania merytorycznie. Wydana decyzja, wobec upływu terminu przewidzianego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, do wniesienia odwołania, stała się decyzją ostateczną, której wzruszenie mogłoby nastąpić jedynie w trybie, jednego z postępowań nadzwyczajnych, określonych w rozdziałach 17, 18 i 19 działu IV Ordynacji podatkowej. Natomiast rozpatrzenie odwołania, czego domaga się skarżący, w sytuacji, gdy złożone ono zostało z uchybieniem terminu, stanowiłoby rażące naruszenie prawa. W świetle powyższego okoliczności wskazywane przez skarżącego w skardze, które stanowiły przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, nie mogły być wzięte pod uwagę przez Sąd przy ocenie legalności zaskarżonego postanowienia. Wprawdzie organ odwoławczy w sentencji zaskarżonego postanowienia stwierdził, iż pozostawia odwołanie bez rozpatrzenia, po uprzednim stwierdzeniu, iż zostało ono wniesione z uchybieniem terminu , zatem nie dostosował rozstrzygnięcia do brzmienia art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia jest bowiem oddzielną instytucją procesową, określoną w art. 228 § 1 pkt 3, jednakże nie stanowi to o naruszeniu przepisów postępowania w sposób na tyle istotny, by miało to wpływ na wynik sprawy, a zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) tylko wówczas postanowienie podlegałoby uchyleniu przez Sąd. Jak już bowiem wykazano, odwołanie strony postępowania nie mogło być rozpatrzone merytorycznie, więc w tej sytuacji formuła zawarta w rozstrzygnięciu postanowienia w żaden sposób nie rzutowała na prawa strony. Skarżący prawidłowo został pouczony o terminie wniesienia odwołania od decyzji. Należy podkreślić, iż niedostosowanie się do reguł postępowania podatkowego wyznaczonych przepisami Ordynacji podatkowej pociąga za sobą negatywne konsekwencje określone w tej ustawie. W świetle przytoczonych przepisów, argumenty skargi należy uznać za nieuzasadnione. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło