III SA/Wa 2125/13
PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-14
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi z urzędu przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot kosztów dojazdu w przypadku, gdy postępowanie zostało zawieszone z powodu śmierci strony?Ratio decidendi
Pełnomocnikowi z urzędu przysługuje wynagrodzenie za czynności faktycznie udzielonej pomocy prawnej, w tym za sporządzenie skargi kasacyjnej i zapoznanie się z aktami sprawy, nawet jeśli postępowanie zostało zawieszone z powodu śmierci strony. Zwrot kosztów dojazdu również przysługuje, przy czym stawki za kilometr przebiegu pojazdu stosuje się analogicznie do przepisów dotyczących kosztów używania pojazdów do celów służbowych, w braku odrębnych regulacji dla obrońców z urzędu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku pełnomocnika z urzędu, adwokata P.P., o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu przed WSA w Warszawie, które zostało zawieszone przez NSA z powodu śmierci strony skarżącej. Pełnomocnik sporządził skargę kasacyjną i zapoznał się z aktami sprawy przed śmiercią strony. Wniosek dotyczył również zwrotu kosztów dojazdu.Rozstrzygnięcie
Przyznano pełnomocnikowi strony skarżącej - adw. P. P. - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postępowania przed Sądem I instancji kwotę 450 zł wraz z kwotą podatku VAT w wysokości 103,50 zł oraz zwrot kosztów dojazdu w kwocie 68,06 zł, razem kwotę 621,56 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 14/4/2016 r. po rozpoznaniu wniosku adw. P.P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /6/2013 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p os t a n a w i a przyznać pełnomocnikowi strony skarżącej - adw. P. P. - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postępowania przed Sądem I instancji - kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) wraz z kwota podatku VAT w wysokości 103,50 zł (sto trzy złote pięćdziesiąt groszy ) oraz zwrot kosztów dojazdu w kwocie 68 zł 6 groszy (sześćdziesiąt osiem złotych sześć groszy), razem kwotę 621 zł 56 groszy (sześćset dwadzieścia jeden złote pięćdziesiąt sześć groszy)
Okręgowa Rada Adwokacka w W. , pismem z 4/7/2014 r., w wykonaniu postanowienia z 25/4/2015 r o przyznaniu prawa pomocy (na etapie skargi kasacyjnej) w zakresie – m.in. - ustanowienia pełnomocnika, do udzielenia pomocy prawnej skarżącej wyznaczyła adw. P.P. .
Pełnomocnik z urzędu sporządził skargę kasacyjna, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tejże, zapoznał się z aktami sprawy (25/7/2014 r – adnotacja na obwolucie). Pismem z 19 lutego 2016 r zwrócił się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 900 zł ( z VAT – 1107 zł) oraz przyznanie zwrotu niezbędnych wydatków, tj. kosztów dojazdu w kwocie 68, 06 zł. Przedstawił przesłanki wyliczenia – faktyczne i prawne - kwoty zwrotu dojazdów. Oświadczył, ze koszty nie zostały opłacone w całości ani w części. Oświadczył też, że prawo pomocy przyznane skarżącemu nie przechodzi na spadkobierców i że "rola pełnomocnika z urzędu dobiegła końca.
NSA, postanowieniem z 10/3/2016 r I FSK 1792/14 zawiesił postępowanie i zarządzeniem przekazał sprawę do WSA w celu rozpoznania wniosku pełnomocnika z urzędu.
Referendarz sądowy wskazuje, że wyznaczony przez Sąd pełnomocnik ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - dalej jako u.p.p.s.a). Do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy – m.in. – sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej czy reprezentowanie strony w postępowaniu przed Sądem I instancji albo II instancji.
Niesporne jest też, zarówno w orzecznictwie jak i w piśmiennictwie, że wynagrodzenie należy się za pomoc prawną faktycznie udzieloną.
Z uwagi na treść rozporządzenia § 22 Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015, poz. 1801), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. o opłatach za czynności adwokackie oraz ponoszeniu przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r poz. 461, j.t.).
Zdaniem referendarza sądowego, mając na uwadze rodzaj sprawy, wyrazem udzielenia pomocy prawnej w sprawie wzmiankowany w części historycznej udział pełnomocnika z urzędu w postępowaniu. Nadto, jak wynika z akt sprawy, niezależnie od stawiennictwa na rozprawie, co jest okolicznością obiektywną i będącą wynikiem śmierci Z.G. , pełnomocnik zapoznawał się z aktami sprawy.
Mając na uwadze fakt, że w sprawie jest przedmiotem zaskarżenia należność pieniężna w kwocie 3276 zł (zaległość podatkowa określona przez organ, wskazana także w odpowiedzi na skargę, w oparciu o którą ustalono wpis od skargi), udział pełnomocnika strony w postępowaniu kasacyjnym, złożenie stosowanego wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, na podstawie § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. o opłatach za czynności adwokackie oraz ponoszeniu przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę wynagrodzenia należałoby oznaczyć na 600 zł, gdyby pełnomocnik z urzędu wziął udział w rozprawie. Natomiast za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł (§18 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia). W niniejsze sprawie będzie to kwota 450 zł. Do tej kwoty należy doliczyć kwotę 23 % podatku VAT, tj. 103 zł i 50 groszy.
Oczekiwania pełnomocnika z urzędu, co do przyznania mu kwoty 900 zł (z VAT – jak oznaczył 1107 zł) i to bez wskazania podstawy prawnej żądania, nie mogą być uwzględnione. Nie godzi się bowiem, by inne kryteria były stosowane przy oznaczaniu wartości przedmiotu zaskarżenia przez organ administracji (por odpowiedź na skargę) oraz przez Sąd – choćby przy ustalaniu wysokości wpisu od skargi – a inne, korzystniejsze jako podstawa do ustalenia wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu. Także okres, który upłynął od śmierci skarżącego w zestawieniu z datą podania tej informacji przez pełnomocnika z urzędu (pismo z 19 lutego 2016 r ) nie jest okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania kosztów pomocy prawnej, ponieważ większość czynności procesowych pełnomocnik z urzędu podjął jeszcze za życia strony. Referendarz sądowy uwzględnia natomiast wniosek strony o przyznanie mu zwrotu dojazdu (68 zł 06 groszy), który znajduje uzasadnienie zarówno w przywołanych jako podstawa prawna przepisach, jak i w danych wynikających z gogle maps (odległość K.– W. ), przy czym należy zauważyć, że odległość może różnić się w zależności o obranego wariantu trasy (40, 41, 42, 48 km). Zgodnie bowiem z § 2. Pkt 1 lit b rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy Dz.U.2002 Nr 27, poz. 271) koszty używania pojazdów do celów służbowych pokrywa pracodawca według stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu, które nie mogą być wyższe niż dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm3 - 0,8358 zł, Zważywszy, ze pełnomocnik z urzędu zadeklarował korzystanie z samochodu o pojemności 954 cm3, należało przyjąć jego wyliczenia. Tym samym referendarz przyjmuje na potrzeby niniejszego postępowania pogląd przyjęty w orzecznictwie, że "unormowania art. 34a ust. 2 u.t.d. oraz § 2 rozporządzenia z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271), który ustala górny pułap kosztów używania pojazdów do celów służbowych pokrywanych przez pracodawcę według stawek za 1 kilometr przebiegu pojazdu, który dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm wynosi 0,8358 zł nie dotyczą wprawdzie wprost obrońców z urzędu i kosztów przejazdu, które oni ponoszą realizując zleconą im pomoc prawną, niemniej jednak mają do nich zastosowanie, skoro brak jest przepisów wykonawczych, które bezpośrednio - w odniesieniu do tych podmiotów - inaczej regulowałyby należne im, za te przyjazdy, stawki" (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt II KO 83/14 - Lex nr 1663402, postanowienie z 21/1/2016 r II SA/Lu 1025/14 albo postanowienie z 28/1/2016 r II SA/Wr 789/15, CBOSA).
Dlatego, należało, na podstawie art. 205, art. 250, art. 258 § 2 pkt 8, § 3 u.p.p.s.a., orzec, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło