III SA/Wa 2125/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po analizie w dniu 29 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług, nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, kwoty zwrotu różnicy na rachunek bankowy za poszczególne miesiące 2010 r. postanawia Odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Z.G. , wnioskiem złożonym na formularzu z 7 listopada 2013 r., zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). W uzasadnieniu wniosku wskazał, że: - wydane zostało kilka decyzji w tej samej sprawie; - prowadzi wraz żoną gospodarstwo domowe (utrzymując córkę ur. [...] r. ); - posiada wraz z żoną nieruchomość o pow. 100 m kw, oraz nieruchomość rolną o pow. 6 ha; Z. G. osiąga 971,2 zł dochodu miesięcznie z tytułu renty, żona jest rolnikiem i nie posiada dochodu; - nie posiadają żadnych oszczędności, żadnych wartościowych ruchomości. W wykonaniu wezwania z 14 listopada 2013 r., skarżący, w piśmie, które wpłynęło 27 listopada 2013 r., wskazał, ze: - sprzedał działkę [...] grudnia 2012 r. za kwotę 30 tys. zł (1/4 wartości); - utrzymuje się z 830 zł renty; - od [...] czerwca 2013 r. skarżący wraz z żoną jest rodziną zastępczą dla dwóch dziewczynek (jedna z ich ma orzeczenie o niepełnosprawności) i otrzymuje 2350 zł miesięcznie na utrzymanie dwóch dziewczynek; - z tytułu opłat za prąd, gaz, woda i ścieki, śmieci, telefon, jedzenie i odzież, chemia gospodarcza ponoszą wydatki w wysokości, odpowiednio, 250, 200, 150, 56, 100, 2500, 100, 100 zł; - skarżący cierpi na zawansowaną [...] i wydaje na leki ok. 250 zł miesięcznie; - w sumie skarżący wydaje miesięcznie, wraz z żoną, kwotę 3606 zł, natomiast uzyskują (wraz z żoną) kwotę 3180 zł; - w miesiącu listopada zakupili wraz z żoną opał (węgiel i drzewo) za kwotę 4 tys. zł. Do pisma przewodniego skarżący załączył wyciąg z rachunku bankowego (sierpień-listopad), oświadczenie o zamknięciu konta bankowego należącego do skarżącego, odcinek z ZUS. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 245 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego albo doradcy podatkowego wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wpis sądowy, jedyny koszt wymagalny na tym etapie postępowania, wynosi 132 zł, uiszczony przez stronę 6 września (karta 19 akt sądowych). Jest to jedyny wymagalny koszt sądowy, zatem tylko w odniesieniu o tego wymagalnego kosztu sądowego wyrażonego liczbowo można badać zdolność strony do uczestnictwa w ponoszeniu kosztów sądowych, w szczególności jej zdolność do ponoszenia zdefiniowanych wydatków z dochodów, którymi dysponuje. Podstawą rozpoznania wniosku skarżących są przede wszystkim informacje zawarte w treści formularza PPF, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych bądź zatajenie prawdy. Marginalne znaczenie mają informacje zawarte w aktach administracyjnych sprawy, a żadnego znaczenia referendarz sądowy nie przydaje informacjom zawartym w Internecie i w programie google maps, jak też umieszczonym tam zdjęciom. Zdaniem referendarza sądowego, rozbieżności w zakresie deklarowanych przez stronę dochodów w formularzu PPF (971 zł) i nadesłanych w wykonaniu oświadczeniach (3180 zł) nie stanowią okoliczności podważającej wiarygodność oświadczeń, ponieważ jest ona (okoliczność) wynikiem uwzględnienia uzyskiwanego świadczenia (w wysokości 2350 zł) na utrzymanie dziewczynek, dla których skarżący stanowi wraz z żoną rodzinę zastępczą. Nie jest przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy fakt, że wydatki skarżącego i żony przekraczają uzyskiwane przez nich dochody, co wynika z nadesłanych przez nich zestawień. Różnica ta może wynikać chociażby z posiadania przez nich wolnych środków na rachunku bankowym i nieskrępowanego korzystania, bądź też z błędu rachunkowego Zrozumienie znajduje u referendarza sądowego fakt pełnienia przez skarżącego wraz z żoną funkcji "rodziny zastępczej" dla dwójki dzieci, w tym jednego z orzeczoną niepełnosprawnością. Nie ulega też wątpliwości, że wydatki na dzieci, niezależnie od stopnia niepełnosprawności, przekraczają kwoty uzyskiwane z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie. Właśnie ta okoliczność miała decydujące znaczenie dla przyznania skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych w innych sprawach z jego skargi, jak też ma wpływ na ocenę "niedociągnięć" strony w wykazaniu sytuacji materialnej. Odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych referendarz sądowy uzasadnia brakiem występowania wymagalnych kosztów: strona samodzielnie uiściła wpis od skargi deklarując tym samym zdolność do ponoszenia wydatków na potrzeby postępowania sądowego. Odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, referendarz sądowy wskazuje, że dostęp strony do Sądu i rozpoznanie sprawy zostało już stronie zapewnione wskutek opłacenia przez stronę wpisu od skargi. Sąd przy tym będzie kontrolował legalność całej sprawy, niezależnie od zarzutów skargi (art. 133 i art. 134 u.p.p.s.a.), a stronie działającej samodzielnie zostaną udzielone stosowne pouczenia (art. 6 u.p.p.s.a.), adekwatne do etapu sprawy. Zarazem na tym etapie postępowania nie występuje tzw. "przymus adwokacki", a Sąd bada legalność sprawy niezależnie od sposobu reprezentacji strony czy jej obecności na rozprawie. Brak jest podstaw do uznania, ze strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.), ani, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek dla jej utrzymania (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.), co jest warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W sytuacji, kiedy na stronie nie ciąży obowiązek poniesienia kosztów sądowych, poniesienie kosztów pełnomocnika z urzędu nie spowoduje też uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla strony i rodziny. Referendarz sądowy wskazuje, że strona dysponuje przez cały miesiąc wolnymi środkami na rachunku, których wysokość waha się między 2700 zł a ponad 5 tys. zł. Tym samym, nawet przy uwzględnieniu konieczności nagłych wydatków związanych z kosztami niepełnosprawności dzieci, jest w stanie wygospodarować kwotę na udział w sprawie pełnomocnika, pomijając już fakt, ze jego udział nie jest wymagany w sprawie na tym etapie postępowania. Referendarz sądowy wskazuje także, że z deklaracji strony wynika, iż uiściła – w listopadzie - należności za zakup węgla i opału w wysokości 4 tys. zł. Okoliczność wydatkowania, czy nawet pobrania środków w tej wysokości nie wynika z nadesłanego wyciągu z jedynego – jak strona wskazała - rachunku bankowego. Oznacza to, że środkami finansowymi dysponowała w inny sposób, czego, mimo przeznaczonej na wykazanie tej okoliczności rubryki PPF (nr 7.2.1 i 7.2.2.), nie zadeklarowała. Także ta okoliczność, niezależnie od zasobów na rachunku bankowym, zadecydowała o odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.