III SA/Wa 2133/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-27
Skład orzekający: Ewa Izabela Fiedorowicz, Katarzyna Owsiak, Monika Świercz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zasadnie odmówił umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, uznając brak wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że w rozpoznanej sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, uzasadniająca umorzenie odsetek za zwłokę. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie ulg podatkowych oznacza, że nawet przy wystąpieniu przesłanek, organ może odmówić uwzględnienia wniosku, jednak brak przesłanek zawsze skutkuje odmową. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał istnienia tych przesłanek, a jego sytuacja finansowa, mimo pewnych trudności, nie była na tyle wyjątkowa, aby uzasadnić umorzenie odsetek.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r., argumentując trudną sytuacją finansową i przeznaczeniem środków ze sprzedaży nieruchomości na inny cel mieszkaniowy. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając brak ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące nierzetelnej oceny materiału dowodowego i odmowy umorzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Monika Świercz (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. oddala skargę
P.S. (dalej zwany "Stroną" lub "Skarżącym") wnioskiem z dnia 13 listopada 2017 r. uzupełnionym pismem z 7 grudnia 2017 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej zwany "Naczelnikiem US") o umorzenie odsetek za zwłokę w wysokości 89.887 zł od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w kwocie 169.100 zł.
Uzasadniając wniosek poinformował, iż dokona zapłaty 169.100 zł w ciągu najbliższych 2 miesięcy od dnia złożenia niniejszego pisma. W jego ocenie organ pierwszej instancji niezasadnie stwierdził, iż uzyskał faktyczny dochód rozumiany jako przysporzenie pieniężne, gdyż uzyskane przychody zostały wydatkowane na inny cel mieszkaniowy.
Według Skarżącego doszło do rozporządzenia przychodem uzyskanym ze sprzedaży nieruchomości, gdzie jest zameldowany i mieszka pod adresem ul. [...] w W. Ponadto poinformował, iż będzie dysponował środkami pozwalającymi na zapłatę całości podstawowego zobowiązania wynikającego z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r.
Ponadto zauważył, że nie unika zapłaty swoich zobowiązań podatkowych, ale wnosi o umorzenie kwoty odsetek od zobowiązania pozostałych po zapłacie przez niego kwoty głównej.
Naczelnik US decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. odmówił umorzenia odsetek za zwłokę w wysokości 89.887 zł od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 169.100 zł (odsetki liczone na dzień złożenia wniosku, tj. 20 listopada 2017 r.) z uwagi na brak ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.
Skarżący odwołaniem z 16 lutego 2018 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, zarzucił naruszenie:
1) art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.; dalej: "O.p.") poprzez nierzetelną i jednostronną ocenę materiału dowodowego polegającą przede wszystkim na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego w postaci dokumentów oraz wyjaśnień składanych przez Stronę oraz poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
2) art. 187 § 1 O.p. poprzez brak wystarczającego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, cechującego się brakiem obiektywizmu i rzetelności;
3) art. 67a § 1 pkt 3 O.p., poprzez odmowę umorzenia odsetek od zaległości podatkowej.
Uzasadniając zarzuty Strona podniosła, że dokumenty złożone w aktach sprawy, potwierdzają, że kupno nieruchomości przy ul. [...] w W., udokumentowane aktem notarialnym repertorium A numer [...], nastąpiło de facto ze środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania przy ul. [...] (akt notarialny Repertorium A Nr [...]).
Według Skarżącego kupno nieruchomości przy ul. [...] powinno było odbyć się również w imieniu i na jego rzecz, a nie w formie, która została zastosowana, tj. najpierw kupno przez przedstawiciela ustawowego (tj. rodzica), a potem darowizna. Jego zdaniem efekt finansowy i faktyczny w obu przypadkach jest ten sam, inna jest tylko forma, w której zostały dokonane te czynności.
Skarżący odnosząc się do przesłanek wynikających z art. 67a O.p. wskazał, iż kontynuowanie egzekucji administracyjnej w pełnym wymiarze, tj. z uwzględnieniem odsetek za zwłokę zagraża jego realnej egzystencji finansowej oraz może doprowadzić do trudno odwracalnych skutków.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej zwany "DIAS") decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na wstępie odnosząc się do kwestii przedawnienia przedmiotowego zobowiązania zaznaczył, że Skarżący powinien odprowadzić zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych w kwocie 169.100 zł od przychodu uzyskanego ze sprzedaży przed upływem pięciu lat od daty nabycia zabudowanej nieruchomości (decyzja Naczelnika US z dnia [...] czerwca 2017 r.). Pięcioletni okres przedawnienia zobowiązań podatkowych, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., dla zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r., upłynął z końcem 2017 r. DIAS wskazał, iż z akt postępowania egzekucyjnego, załączonych do niniejszej sprawy wynika, że na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 6 października 2017 r. Naczelnik US prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec Strony w celu wyegzekwowania należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. Zawiadomieniem z dnia 13 października 2017 r. organ egzekucyjny skutecznie zajął rachunek bankowy Strony w Banku [...] S.A. Jednocześnie Bank poinformował, że na rachunku dłużnika nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej. Z pisma z dnia 2 maja 2018 r. [...] Działu Egzekucji Administracyjnej Urzędu Skarbowego W. wynika, iż na poczet dokonanej czynności w dniu 13 listopada 2017 r., 8 grudnia 2017 r., 10 stycznia 2018 r. Bank przekazał kwoty w wysokości: 723,77 zł, 809,45 zł, 433,79 zł, które to kwoty zostały rozliczone na koszty egzekucyjne.
Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w toku dalszego postępowania prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego, zawiadomieniem z dnia 26 stycznia 2018 r. dokonano kolejnej skutecznej czynności zajęcia innych wierzytelności. Dłużnik zajętej wierzytelności na poczet dokonanej czynności w dniu 16 lutego 2018 r. i 16 marca 2018 r. przekazał kwoty w wysokości 50,56 zł i 287,10 zł. Powyższe kwoty zostały rozliczone również na koszty egzekucyjne. Pismem z dnia 6 lutego 2018 r. (data wpływu do Urzędu 9 lutego 2018 r.) dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, że Skarżący był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na podstawie umowy o pracę na czas określony od 30 stycznia 2017 r. do 29 stycznia 2018 r.
Mając powyższe na uwadze DIAS stanął na stanowisku, że zgodnie z art.70 § 4 O.p. 5 letni termin przedawnienia zaczął biec na nowo od dnia 16 października 2017 r. Zatem do dnia 17 października 2022 r. przedmiotowa zaległość podatkowa mogła być egzekwowana, o ile nie zostaną podjęte kolejne czynności skutkujące przerwaniem bądź zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, o których mowa w art. 70 O.p.
Według DIAS organ pierwszej instancji zasadnie określił Stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu odpłatnego zbycia zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., stanowiącej zabudowana działkę gruntu oznaczoną nr ew. [...] z obrębu [...] za cenę w wysokości 890.000 zł. Ww. nieruchomość nabył Skarżący na podstawie umowy darowizny sporządzonej dnia 2 kwietnia 2009 r. Rep A nr [...]. W sytuacji, gdy sprzedaż nieruchomości nastąpiła przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie, uzyskany z tej sprzedaży dochód podlegał opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zdaniem organu odwoławczego Skarżący nie spełnił wymogów do zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem przychylił się do stanowiska Naczelnika US, że wydatek na zakup zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., nie został poniesiony przez Stronę, ponieważ wskazaną w akcie notarialnym Rep. A Nr [...] nieruchomość, nabyła za fundusze osobiste matka Strony – I.S.
DIAS odnosząc się do wskazanej przez Stronę trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej zauważył, iż w oświadczeniu o sytuacji finansowej, rodzinnej i majątkowej z dnia 7 grudnia 2018 r. Skarżący wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, z którą posiada rozdzielność majątkową. Strona wykazała miesięczny dochód w wysokości ok. 2.000 zł oraz dochody małżonki w wysokości 1.700 zł, natomiast wydatki miesięczne w postaci kosztów związanych z eksploatacją mieszkania (opłaty stałe, gaz, prąd, woda, ogrzewanie i inne) w wysokości ok. 2.000 zł, telefon, opłaty abonamentowe w wysokości 150 zł, inne (wyżywienie, leki, ubranie, środki czystości i inne) w wysokości ok. 500 zł. Według organu po odjęciu łącznej kwoty miesięcznych wydatków Strony od łącznej kwoty uzyskiwanych dochodów pozostaje 1.050 zł wolnych środków. Ponadto Skarżący wskazał na stan jego konta bankowego w wysokości 1.400 zł. Nie udzielił natomiast odpowiedzi na wezwanie organu do uaktualnienia sytuacji finansowej.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w wydruku z systemu CZM z dnia 18 grudnia 2017 r. wynika, iż Skarżący w 2015 r. nabył lokal niemieszkalny o pow. użytkowej 35 m2 położonej w K., o wartości 400.000 zł, natomiast w 2017 r. przekazał aktem darowizny zabudowaną działkę o pow. 1,702 m2, położonej w W. o wartości 1.500.000 zł. Jednakże z wydruku z Centralnego Rejestru Ksiąg Wieczystych z dnia 7 maja 2018 r. wynika, iż Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości. Z kolei z ostatniego złożonego przez Stronę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w 2013 r. wynika, iż osiągnął on przychód w wysokości 1.050.000 zł, w tym dochód w wysokości 530.000 zł.
Mając powyższe na uwadze DIAS podkreślił, iż Skarżący zarówno we wniosku z dnia 13 listopada 2017 r. oraz w odwołaniu nie wskazał konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na jego "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". W odwołaniu od decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. wskazał jedynie, iż brak udzielenia żądanej przez niego ulgi oraz kontynuowanie egzekucji administracyjnej spowoduje zagrożenie jego realnej egzystencji finansowej oraz może doprowadzić do trudno odwracalnych skutków.
Organ odwoławczy dokonując analizy sytuacji finansowej Skarżącego doszedł do przekonania, iż jego obecna sytuacja rzeczywiście nie należy do łatwych z uwagi na obecnie niewysokie dochody i znaczną wysokość zaległości podatkowej, jednakże nie obliguje to organu podatkowego do uwzględnienia wniosku Strony i umorzenia wnioskowanej zaległości podatkowej. Zauważył przy tym, iż Strona zarówno na etapie postępowanie przed Naczelnikiem US oraz przed DIAS nie przedstawiła dokumentów potwierdzających ponoszone koszty lub wskazujące na inne okoliczności świadczące o wypełnieniu ważnego interesu podatnika.
Mając powyższe na uwadze DIAS nie dopatrzył się występowania przesłanki wymienionej w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., tj. "ważnego interesu podatnika". W jego przekonaniu przedmiotowe odsetki za zwłokę naliczone zostały od zaległości podatkowej powstałej poprzez działanie samego wnioskodawcy - nieopodatkowanie dochodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości. Ponadto sprzedaż nieruchomości związana jest z jednorazowym i dodatkowym uzyskaniem znacznego przysporzenia majątkowego. Z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości Strona uzyskała przychód w wysokości 890.000 zł z tytułu sprzedaży nieruchomości, którym mogła dysponować i zapewnić środki na zapłatę zaległości wraz z odsetkami za zwłokę.
Organ odwoławczy za bezzasadny uznając zarzut naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 O.p. nie dopatrzył się zarazem istnienia przesłanki "interesu publicznego", wynikającej z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Wskazał przy tym, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w 2015 r. Skarżący kupił lokal mieszkalny o pow. użyt. 35 m2 położony w K. za 400.000 zł, natomiast w 2017 r. przekazał aktem darowizny zabudowaną działkę o pow. 1.702 m2, położoną w W. o wartości 1.500.000 zł. W związku z powyższym Strona posiadała składniki majątkowe, które mogłaby przeznaczyć na zapłatę zaległego zobowiązania podatkowego. Przedmiotowe odsetki za zwłokę naliczone zostały od zaległości podatkowej powstałej poprzez działanie samego wnioskodawcy nieopodatkowanie dochodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości.
DIAS odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 191 O.p. poprzez nierzetelną i jednostronną ocenę materiału dowodowego polegającą przede wszystkim na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego w postaci dokumentów oraz wyjaśnień składanych przez Stronę oraz poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszenie art. 187 § 1 O.p. poprzez brak wystarczającego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, cechującego się brakiem obiektywizmu i rzetelności, stwierdził, iż Naczelnik US w toku postępowania zakończonego wydaną decyzją podjął niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego oraz zebrał i rozpatrzył istotny w sprawie materiał dowodowy. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, określonej w art. 191 O.p. Ocena ta bowiem była poprzedzona analizą całego materiału zgromadzonego w toku postępowania podatkowego. Ponadto zaskarżone rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji zawiera wszystkie elementy składowe decyzji wskazane w art. 210 § 4 O.p.
Końcowo za niezasadne uznając zarzuty naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 191, art. 187 § 1 O.p. stanął na stanowisku, że Naczelnik US w sposób należyty rozważył przesłanki określone w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. oraz prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie.
W skardze z 28 lipca 2018 r. Strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzuciła naruszenie:
1) art. 121 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji na podstawie przesłanek, które stanowią naruszenie zaufania do organów podatkowych, jak również niedokładne zapoznanie się z treścią złożonego odwołania;
2) art 122 oraz art. 191 O.p. poprzez nierzetelną i jednostronną ocenę materiału dowodowego polegającą przede wszystkim na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego w postaci dokumentów oraz wyjaśnień składanych przez niego oraz poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
3) art 187 § 1 O.p. poprzez brak wystarczającego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, cechującego się brakiem obiektywizmu i rzetelności;
4) art 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez odmowę umorzenia odsetek od zaległości podatkowej.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i powtórzył przedstawione w niej argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; dalej: "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Takiego naruszenia przepisów w analizowanej sprawie Sąd nie dostrzegł.
Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga była niezasadna.
Kontroli Sądu poddana została decyzja w przedmiocie umorzenia odsetek od zaległości podatkowej Skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r.
Organy podatkowe odmówiły Skarżącemu udzielenia ulgi wskazując, że nie ma ku temu podstaw w świetle art. 67a § 1 pkt 3 O.p.
Sąd stanowisko to podziela.
Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b [nieistotne w sprawie – wyjaśnienie Sądu], w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie ulg w spłacie należności podatkowych nie budzi wątpliwości. Oznacza on, że nawet stwierdzenie przez organy podatkowe, że w danej sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi, prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Zaznaczyć należy, że zastosowanie tej instytucji prawa administracyjnego możliwe jest dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie przesłanek, od których wystąpienia przepis prawa uzależnia podjęcie rozstrzygnięcia korzystnego dla strony. Wtedy to, korzystając z uznania administracyjnego, organ podatkowy wydający decyzję dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może – mimo istnienia przesłanek – odmówić uwzględnienia wniosku strony. Natomiast stwierdzenie braku przesłanek zawsze skutkować musi odmową uwzględnienia wniosku. W takim przypadku organ podatkowy nie ma możliwości wyboru między rozstrzygnięciem pozytywnym i negatywnym dla strony.
Zdaniem Sądu, organy podatkowe zasadnie uznały, że w rozpoznanej sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika oraz przesłanka interesu publicznego, wskazane w art. 67a § 1 O.p., a jak Sąd wyżej wskazał - brak przesłanek musi skutkować odmową udzielenia wnioskowanej ulgi i takie właśnie rozstrzygnięcie zapadło w rozpoznanej sprawie.
Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie i uwzględniony przez organy podatkowe pogląd o wyjątkowym charakterze ulg w spłacie należności podatkowych, nakazującym stosować je w sytuacji, gdy z powodów równie wyjątkowych podatnik nie może wywiązać się z uiszczenia obciążających go zaległości podatkowych. Ulgi w spłacie należności stanowią – aczkolwiek dopuszczone przez ustawodawcę i niezbędne z punktu widzenia kompletności systemu podatkowego – to jednak odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Dlatego też równie wyjątkowy charakter muszą mieć okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek, oznaczające w istocie rezygnację Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z należnych im wpływów z tytułu podatków, jako że skutkujące wygaśnięciem zobowiązania podatkowego. Zaznaczyć przy tym należy, iż wyjątkowość sytuacji uzasadniającej udzielenie ulgi nie musi wynikać z faktu, że sytuacja wnioskodawcy spowodowana została zdarzeniami losowymi w rodzaju klęsk żywiołowych, kradzieży itp. Wyjątkowość ta może przejawiać się w bieżącej sytuacji ekonomicznej i rodzinnej podatnika, wynikając z wysokości uzyskiwanych dochodów, ponoszonych wydatków (np. zwiększonych z uwagi na chorobę) itp.
Zasadnie organy podatkowe skoncentrowały się na ocenie, czy sytuacja Skarżącego uzasadnia przyjęcie, że za udzieleniem wnioskowanej przez niego ulgi w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowej, przemawia istnienie jego ważnego interesu lub interesu publicznego. Przesłanki te nie zostały przez ustawodawcę zdefiniowane. W istocie więc w każdej konkretnej sprawie ich istnienie może przejawiać się w odmienny sposób, aczkolwiek w oparciu o piśmiennictwo i orzecznictwo sądowe można określić podstawowe ich ramy.
"Ważny interes podatnika" jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki.
Uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń podatkowych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu podatnika", o jakiej mowa w art. 67a § 1 O.p. Ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość. Nie jest przy tym wystarczające samo subiektywne przeświadczenie strony, iż taki właśnie jest jej interes w uzyskaniu ulgi, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności faktyczne tego nie potwierdzają.
Zdaniem Sądu, przesłankę "interesu publicznego" najpełniej charakteryzuje natomiast pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2003 r. sygn. akt III SA 1838/01 (CBOSA), w którym interes ten określono jako "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp.". Przy ocenie wystąpienia tej przesłanki należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy.
Znaczenie powyższych przesłanek przyjęte przez organy podatkowe nie odbiega od przedstawionego przez Sąd.
Zważywszy zaś na niemożność jednoznacznego zdefiniowania powyższych przesłanek, w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości.
Organy podatkowe rozpatrzyły konkretną sytuację, w jakiej znajdował się Skarżący i jaką przedstawił w toku postępowania. Zasadnie wzięły przy tym pod uwagę także możliwości finansowe Skarżącego oraz okoliczności powstania przedmiotowych zaległości.
Analiza treści skargi wskazuje, że większość argumentacji Strony sprowadza się do kwestionowania zasadności wymiaru w stosunku do Niego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r., którego dotyczą odsetki będące przedmiotem niniejszego postępowania.
Wprawdzie rację ma Skarżący, że dla orzeczenia w sprawie udzielenia ulgi podatkowej istotne znaczenie mają okoliczności powstania zaległości podatkowych, jednakże biorąc pod uwagę art. 134 P.p.s.a. Sąd nie może wykraczać poza granice niniejszej sprawy i przedmiotem oceny uczynić decyzje wydane w innej sprawie, którą niewątpliwie jest sprawa dotycząca określenia Skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. Jak wskazał sam Skarżący - należność wynikająca z decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej jest przedmiotem skargi, odrębnej od niniejszej, sprawy o sygn. akt III SA/Wa 4124/17.
Z powyższych, zasadniczych względów, nie zasługują na uwzględnienie argumenty Strony w tym zakresie. Zdaniem Sądu prawidłowo Organ wskazał, że okoliczności te nie świadczą o istnieniu "ważnego interesu podatnika", lub "interesu publicznego".
Sprawa będąca przedmiotem niniejszego postepowania dotyczy umorzenia odsetek od zobowiązania podatkowego. Zasadność powstania tych odsetek nie budzi wątpliwości i nie jest kwestią sporną. Skarżący, pomimo takiej deklaracji wyartykułowanej choćby we wniosku o umorzenie przedmiotowych odsetek, nie uiścił zobowiązania głównego. Jak wskazał Skarżący – trwa obecnie egzekucja.
Sąd zaznacza, że istnienie ulg w spłacie należności podatkowych pozwala uwzględnić okoliczność, że sytuacja materialna podatnika uniemożliwia spłatę całości lub części obciążających go należności podatkowych lub sprawia, że dokonanie zapłaty zagroziłoby egzystencji podatnika i jego rodziny.
W rozpoznanej sprawie sytuacja taka, zdaniem Sądu, nie wystąpiła. Skarżący w skardze stwierdził tylko, że nie posiada żadnego lokalu, ani nieruchomości; zamieszkuje u matki w domu rodzinnym; nie osiąga obecnie żadnych dochodów; szuka pracy, a wykształcenie nie pozwala na szybkie znalezienie pracy. Na etapie postępowania przed organami Strona wskazała ogólnie, że kontynuowanie egzekucji administracyjnej w pełnym wymiarze, tj. z uwzględnieniem odsetek za zwłokę zagraża jego realnej egzystencji finansowej oraz może doprowadzić do trudno odwracalnych skutków.
W odniesieniu do powyższego prawidłowo Organ wskazał, że z oświadczenia o sytuacji finansowej, rodzinnej i majątkowej Skarżącego wynika, iż prowadzi gospodarstwo domowe z żoną; wykazuje miesięczny dochód w wysokości ok. 2.000 zł oraz dochody małżonki w wysokości 1.700 zł; po odjęciu łącznej kwoty miesięcznych wydatków Strony od łącznej kwoty uzyskiwanych dochodów pozostaje 1.050 zł wolnych środków; stan konta bankowego wynosi 1.400 zł; Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie organu do uaktualnienia sytuacji finansowej.
Niezależnie od środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., prawidłowo Organ zauważył, że Skarżący w 2015 r. nabył lokal niemieszkalny o pow. użytkowej 35 m2 położonej w K., o wartości 400.000 zł, natomiast w 2017 r. przekazał aktem darowizny zabudowaną działkę o pow. 1,702 m2, położonej w W. o wartości 1.500.000 zł. Z kolei z ostatniego złożonego przez Stronę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w 2013 r. wynika, iż osiągnął On przychód w wysokości 1.050.000 zł, w tym dochód w wysokości 530.000 zł.
Z powyższego wynika, że Skarżący posiadał środki na uregulowanie zobowiązania i nie wskazał okoliczności, czy dowodów które świadczyłyby o istnieniu Jego "ważnego interesu podatnika".
W odniesieniu do argumentów skargi wskazać należy, że nie może być wystarczające w tym zakresie ogólne stwierdzenie że nie osiąga On dochodów, szuka pracy, a wykształcenie nie pozwala na szybkie jej znalezienie. Wskazać należy, że być może Skarżący powinien skierować owe poszukiwania w innym kierunku – niekoniecznie związanym ściśle z wykształceniem, zwłaszcza, że nie wskazał na okoliczności, np. związane z chorobą, uniemożliwiające podjęcie zatrudnienia. Podobnie – skoro Skarżący mieszka w domu rodzinnym – nie musi ponosić kosztów związanych np. z wynajmem mieszkania; nie ma nikogo na utrzymaniu - żona uzyskuje dochód w wysokości 1.700 zł.
Przedmiotowe odsetki za zwłokę naliczone zostały od zaległości podatkowej powstałej poprzez działanie Wnioskodawcy (bądź jego rodziców), tj. nieopodatkowanie dochodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości. Sprzedaż ta spowodowała niewątpliwie dla Niego przysporzenie majątkowe, nawet, gdy - jak twierdzi Strona - środki te, zostały przeznaczone na kupno innej nieruchomości, czy też, gdy jak twierdzi Skarżący, następnie uzyskał z tego tytułu darowiznę. Z tych też względów nie można dopatrywać się istnienia w tym zakresie "interesu publicznego" w umorzeniu odsetek od powstałego w związku ze sprzedażą tej nieruchomości zobowiązania podatkowego.
W związku z powyższym Sąd, podobnie jak Organ za bezzasadny uznając zarzut naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 O.p. nie dopatrzył się istnienia w niniejszej sprawie przesłanek wynikających z tego przepisu.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wskazanych w skardze art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 O.p. W niniejszej sprawie został zgromadzony wystarczający materiał dowodowy, który organy prawidłowo oceniły oraz w dostateczny sposób przedstawiły i uzasadniły swoje stanowisko.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 P.p.s.a).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło