III SA/Wa 2138/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2008 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Z akt sprawy wynika, że Burmistrz Miasta i Gminy P. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. znak [...] skierowaną do J. W. ustalił wymiar podatku od nieruchomości na 2008 r. wobec współwłaścicieli nieruchomości położonej w miejscowości J. (działki ewid. nr [...]) J.W. i L. W. Wysokość podatku została ustalona na kwotę 465 zł i wynikała z opodatkowania gruntów zakwalifikowanych jako pozostałe o łącznej pow. 2020 m2 przy stawce podatku 0,23 zł/m2. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z uzyskanego od Starosty P. zawiadomienia o zmianach w rejestrze gruntów z dnia 20 kwietnia 2004 r. wynika, że nieruchomość położona w J. obejmuje działki ewidencyjne nr [...]. Działki te są położone w obrębie [...] (nr jednostki rejestrowej [...]) i mają następującą powierzchnię: działka nr [...] (oznaczona jako dr) - 0,0230 ha, działka nr [...] (oznaczona jako Bp) - 0,1010 ha, działka nr [...] (oznaczona jako Bp) 0 0,1010 ha. Oznaczenie "Bp" dotyczy zurbanizowanych terenów niezabudowanych, zaś grunty oznaczone jako "dr" stanowią drogi. Organ wyjaśnił, że żaden przepis nie uzależnia pobierania podatku od nieruchomości od stanu dróg dojazdowych oraz stanu uzbrojenia terenu gruntów podlegających opodatkowaniu. W uzasadnieniu wskazano sposób obliczenia wymiaru podatku i podstawy prawne w stosunku do gruntów obejmujących działki nr [...] i [...], a także przytoczona została podstawa prawna do zwolnienia z opodatkowania tym podatkiem działki nr [...], stanowiącej drogę. Od powyższej decyzję w dniu [...] lutego 2009 r. odwołanie złożył L. W. dalej zwany Skarżącym jako współwłaściciel nieruchomości. Wskazał w nim, że dla działek nr [...] i [...] nie jest wykonana droga, zaś obecna działka nr [...] to teren rekreacyjny do czasu wybudowania drogi. Pismem z dnia [...] września 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w trybie art. 222 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej: "O.p.") wezwało stronę do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Skarżący w piśmie z dnia 14 września 2009 r. podniósł, że według zaskarżonej decyzji działki nr [...] i [...] położone są na terenie zurbanizowanym, podczas gdy na podstawie planu urbanizacji dla osiedla J. obie ww. działki znajdują się na terenie niezurbanizowanym. Podniósł, że dla działek nr [...] i [...] nie wykonano ulic i nie nadano im numeru porządkowego. Skarżący wniósł o opodatkowanie w/w działek jak terenów rekreacyjnych do czasu nadania tym działkom numerów adresowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzją z dnia [...] października 2009 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] stycznia 2009 r. W uzasadnieniu wskazało, że Burmistrz Miasta i Gminy P. przy wydaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. zaznaczył, iż współwłaścicielami nieruchomości są J. W. i L.W., jednakże decyzję skierował jedynie do J. W. Praktyka taka w ocenie organu odwoławczego jest niedopuszczalna jako sprzeczna z przepisami prawa. Zdaniem SKO w warunkach rozpoznawanej sprawy zaistniałe zdarzenie nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż decyzja została odebrana w imieniu adresata (J. W.) przez L. W. Skarżący w przepisanym terminie wniósł od niej odwołanie, mimo formalnego zaniechania doręczenia mu tej decyzji, zapoznał się z jej treścią i nie poniósł negatywnych konsekwencji wadliwego procedowania przez organ. Dalej uznał, że o tym, jaki charakter ma grunt, nie decyduje to, co faktycznie się na nim znajduje, lecz stosowny zapis w ewidencji gruntów i budynków. Wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027), dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. Ponadto na konieczność ustalania charakteru gruntów na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów wskazuje bezpośrednio art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm.), w którym wymienia się tę ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Organ odwoławczy stwierdził, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym traktuje art. 194 O.p. Stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone. Nie jest zatem uprawniony do pomijania tych danych w toku postępowania podatkowego. Wyjaśnił, że dane zawarte w ewidencji gruntów istotne dla niniejszej sprawy zostały zmienione w 2004 r., co wynikało z zawiadomienia Starosty P. z dnia [...] października 2004 r. Organ pouczył Skarżącego, że jeżeli kwestionuje poprawność danych w ewidencji gruntów i budynków, powinien zwrócić się do Starosty L. o wszczęcie procedury mającej na celu ich zmianę. Pismem z dnia 2009 r. Skarżący złożył skargę na powyższą decyzję. Podniósł te same zarzuty, które były prezentowane w toku postępowania przed organem odwoławczym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na akt administracyjny Sąd dokonuje oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jego podjęcia, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych względów niż w niej podniesione. Zgodnie, bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest wymiar podatku od nieruchomości położonej w miejscowości J. (działki ewid. nr [...], [...], [...]) na 2008 r. należącej do J. W. i L. W. (małżonków). Z akt sprawy wynika ,że decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r. Burmistrz Miasta i Gminy P. znak [...] ustalająca wymiar podatku od wyżej wskazanej nieruchomości na 2008 r. została skierowana tylko do J. W. pomimo, że w decyzji podatek został ustalony dla Pani J. W. i Pana L. W. Jak wynika z ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa sadów administracyjnych, na które powołuje się również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji, decyzję wymiarową dotyczącą nieruchomości wspólnej sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, W decyzji nie tylko powinni być wykazani oboje małżonkowie jako podatnicy, ale również każdy z nich powinien otrzymać decyzję. Jeżeli decyzja zostanie doręczona tylko jednemu z nich, tylko na nim będzie ciążyło zobowiązanie podatkowe. Od drugiego małżonka, do czasu doręczenia mu decyzji, nie będzie można wymagać i egzekwować podatku. Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 593/09. Zgodnie z art. 3. 1.pkt.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. nr 121 poz. 844 )podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Tak w więc w niniejszej sprawie podatnikami tego podatku są współwłaściciele nieruchomości położonej w miejscowości J. (działki ewid. nr [...], 356, 357) J. W. i L. W. Zgodnie z wyżej przedstawionym poglądem decyzja określająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości winna więc być sporządzona w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach i doręczona każdemu z małżonków. Zgodnie z art. 211 O.p. decyzje doręcza się stronie na piśmie. Na decyzję wydaną w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, które wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art.220§1 i 223 §2 pkt.1 O.p.). Jak wynika z akt niniejszej sprawy Skarżący nie otrzymał decyzji wymiarowej zapoznał się jedynie z jej treścią, Skarżący zgodnie z obowiązującymi przepisami odebrał decyzje skierowaną do swojej małżonki. Skoro jak wyżej wskazano Skarżący nie otrzymał decyzji wymiarowej to nie mógł się od niej odwołać, gdyż podstawą do wniesienia odwołania jest doręczenie decyzji. Nie ma natomiast znaczenia prawnego okoliczność, na która powołało się SKO w zaskarżonej decyzji, że Skarżący uzyskał informację o treści decyzji, jeżeli nie nastąpiło to drogą oficjalnego doręczenia. Jak już wskazano, termin do złożenia odwołania liczy się od momentu doręczenia decyzji. Dopiero więc od tego momentu przysługuje stronie uprawnienie do wniesienia środka odwoławczego. Sama wiedza o wydaniu i doręczeniu decyzji w stosunku do osób współodpowiedzialnych nie jest wystarczająca do skutecznego wniesienia odwołania. Tym samym w niniejszej sprawie, nie mógł w ogóle rozpocząć się dla Skarżącego bieg terminu, przewidziany w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, do wniesienia odwołania, skoro odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej stronie, a takiego doręczenia w sprawie nie dokonano. Zgodnie z poglądem utrwalonym w doktrynie, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak również podmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie przysługuje od decyzji. Jest ono zatem niedopuszczalne, jeżeli decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a więc pomimo, że została wydana, nie została doręczona stronie (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Masztalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, UNIMEX 2006, s. 826). Tym samym więc, wniesienie odwołania w sprawie było niedopuszczalne jako przedwczesne. Nie można bowiem wnieść środka zaskarżenia od decyzji nieistniejącej, ani też niedoręczonej stronie i dlatego na podstawie art. .228 § 1 pkt 1 O.p. wynika, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. W niniejszej sprawie trudno również uznać, że Skarżący działał jako pełnomocnik uczestniczki postępowania Pani J. W., gdyż w główce odwołania wyraźnie wskazane jest imię i nazwisko Skarżącego a ponadto do odwołania nie zostało dołączone pełnomocnictwo. W tej sytuacji, należy uznać, że organ odwoławczy nie podjął w ogóle rozważań, czy strona nabyła prawo do wniesienia odwołania, lecz przedwcześnie rozpoznał wniesione odwołanie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, wobec tego, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało ją uchylić, o niewykonalności orzeczono w oparciu o art.152 p.p.s.a. Na podstawie natomiast przepisu art. 141 § 4 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wskazuje, aby w toku dalszego postępowania odwoławczego organ odwoławczy rozważył wszystkie elementy stanu faktycznego i prawnego sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej tychże elementów zawartej w niniejszym wyroku. Skarżącego, że jeżeli kwestionuje poprawność danych w ewidencji gruntów i budynków, powinien zwrócić się do Starosty prowadzącego ewidencje gruntów dla przedmiotowej nieruchomości o wszczęcie procedury mającej na celu ich zmianę.