III SA/Wa 2138/18
WyrokWSA w Warszawie2019-05-22
Skład orzekający: Sylwester Golec, Agnieszka Baran, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jeśli sprawa ta została już wcześniej rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jeśli taki wniosek dotyczy sprawy, która została już wcześniej rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem. Odmowa taka znajduje uzasadnienie w art. 61a § 1 K.p.a., który przewiduje możliwość odmowy wszczęcia postępowania, gdy istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające jego prowadzenie, w tym sytuację, gdy w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał wniosek za bezprzedmiotowy i umorzył postępowanie o umorzenie. Po zażaleniu skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca ponownie złożyła wniosek o umorzenie, który został odrzucony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego jako dotyczący sprawy już rozstrzygniętej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom nieprawidłowe działanie i pominięcie ochrony prawnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2019 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
1. Na podstawie przedłożonych akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał następujący stan faktyczny: K.S. (dalej: "Skarżąca", "Strona") 14 lutego 2018 r. złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r.
2. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "NUS") postanowieniem z [...] marca 2018 r. umorzył postępowanie o umorzenie postępowania egzekucyjnego uznając je za bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie prowadzi postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. wobec Skarżącej.
3. Skarżąca złożyła zażalenie, w którym nie zgodziła się ze stanowiskiem NUS wskazując, że organ ten wielokrotnie dokonywał czynności egzekucyjnych przypisując sobie miano właściwego, tak miejscowo jak i rzeczowo.
4. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") postanowieniem z [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
5. Pismem z 2 kwietnia 2018 r. Skarżąca ponownie wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. przedstawiając tożsame argumenty jak w piśmie z 14 lutego 2018 r.
6. NUS postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że żądanie Skarżącej dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej postanowieniem z 12 marca 2018 r.
7. Skarżąca złożyła zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
8. DIAS postanowieniem z [...] lipca 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z [...] maja 2018 r. Organ odwoławczy wskazał, że sprawa wszczęta z wniosku Skarżącej z 14 lutego 2018 r. o umorzenia postępowania egzekucyjnego została już uprzednio rozstrzygnięta postanowieniem NUS z [...] marca 2018 r., które to postanowienie zostało następnie utrzymane w mocy przez DIAS postanowieniem z [...] maja 2018 r. W tej sytuacji skoro poprzedni wniosek został rozpatrzony, a zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcie jest ostateczne, organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do ponownego rozpoznania tej samej sprawy.
9. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowień obu instancji oraz obciążenie DIAS kosztami postępowania. Skarżąca podniosła, że organ skarbowy nie podjął czynności z urzędu, do czego był zobligowany posiadając wiedzę o fakcie, że zajęta nieruchomość nie stanowi wyłącznie jej własności. Skarżąca zwróciła uwagę na nieprawidłowe działanie Dyrektora Izby Celnej w W., który wydał decyzję administracyjną stanowiącą podstawę egzekucji w zakresie pominięcia pełnomocnika w sprawie Strony, a w konsekwencji pozbawienia właściwej ochrony i obrony prawnej. W ocenie Skarżącej wątpliwa jest zasadność prowadzenia egzekucji wobec małżonka, który nie jest współodpowiedzialny za jej długi. Strona podniosła, że zaszły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, więc nie można było uznać wniosku o umorzenie za bezprzedmiotowy.
10. DIAS wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
11. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było rozpoznanie zasadności skargi Skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] maja 2018r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. Zatem wbrew twierdzeniom Skarżącej, zainicjowane przez Stronę postępowanie nie dotyczyło podanego w skardze tytułu wykonawczego nr [...].
12. Podnieść należy, że zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - Kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei art. 61a § 1 K.p.a. stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwsza to wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61 a § 1 K.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Wskazuje się. że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61 a § 1 K.p.a. należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo w etapie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym.
13. Po dokonaniu analizy materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się z argumentami Strony, Sąd uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie podjętego przez organ odwoławczy. Wskazać bowiem należy, że sprawa wszczęta z wniosku Skarżącej z dnia 14 lutego 2018 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego została już uprzednio rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. które to postanowienie zostało następnie utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 22 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 1911/18 oddalił skargę na powyższe postanowienie. Zważywszy powyższe skoro poprzedni wniosek został rozpatrzony, a zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcie jest ostateczne w toku instancji, to nie było podstaw do ponownego rozpoznania tej samej sprawy.
14. Przepis art. 61a § 1 k.p.a stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednocześnie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. Tak przyjmuje się zarówno w literaturze przedmiotu (por. B. Adamiak. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., teza 6 do art. 61 a), jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 114/14. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 września 2014r. sygn. akt I SA/Wr 1929/13. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 maja 2015r. sygn. akt I SA/Po 1184/14).
15. Podnieść należy, że w niniejszej sprawie oraz wywołanej uprzednim wnioskiem Skarżącej z dnia 14 lutego 2018 r. zachodzi nie tylko tożsamość podmiotu, który złożył do organu wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. Tożsamość ta występowała również w zakresie żądań zgłoszonych przez Stronę. Oba wnioski dotyczyły bowiem umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Natomiast Strona nie przedstawiła nowych okoliczności, które mogłyby być przedmiotem badania w ponownym postępowaniu w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
16. Wobec powyższego w ocenie Sądu prawidłowym działaniem organów administracji była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013r.
17. Uwzględniając powyższe w oparciu o przedstawione akta sprawy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło