III SA/Wa 2142/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi K.C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2007 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "kpa") oraz art. 17, art. 18 i art. 23 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej "upea"), Minister Finansów utrzymał w mocy, skierowane do K.C. (zwanego dalej "Skarżącym"), postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 5 czerwca 2007 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych. Powyższe rozstrzygnięcie Minister Finansów wydał na podstawie następującego stanu faktycznego. Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. prowadzi z wniosku wierzyciela - Wójta Gminy A., postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z [...] listopada 2006 r. o nr [...], [...] i [...] obejmujących niezapłacone należności z tytułu podatku od środków transportu. Ww. tytuły wykonawcze zostały doręczone Skarżącemu w 9 marca 2007 r. Jednocześnie organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości tj. samochodu ciężarowego A. o nr rejestracyjnym {...}, rok produkcji 1987 r. W dniu 15 marca 2007 r. Skarżący zwrócił się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wstrzymanie czynności egzekucyjnych dotyczących zastosowanego w toku postępowania egzekucyjnego środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z ruchomości, wskazując, że "odnośnie zaległego podatku odwołał się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie". W tym stanie rzeczy, pismem z 21 marca 2007 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie wyrażenia zgody na wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Postanowieniem z [...] kwietnia 2007 r. wierzyciel, tj. Wójt Gminy A. stwierdził zasadność dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. postanowieniem z [...] kwietnia 2007 r. wniosek Skarżącego z 15 marca 2007 r. załatwił odmownie. Powyższe postanowienie zostało jednakże uchylone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 21 maja 2007 r., który dodatkowo umorzył postępowanie przed organem I instancji, wskazując, że Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. nie był organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Wskutek rozpoznania tegoż wniosku Dyrektor Izby Skarbowej w L. wydał postanowienie z [...] czerwca 2007 r., którym odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych dotyczących egzekucji z ruchomości. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację finansową i rodzinną, uniemożliwiającą jego zdaniem zapłatę należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi. Zażalenie zawierało również wniosek o umorzenie przedmiotowych zaległości podatkowych. Zaskarżonym postanowieniem Minister Finansów utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w L., wskazując że jego materialnoprawną podstawę stanowi przepis art. 23 upea, zgodnie z którym organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną uprawnione są do wstrzymania, na czas określony czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego, w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Minister Finansów wyjaśnił także, że § 7 powołanego artykułu stanowi również, iż dyrektor izby skarbowej może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych wyłącznie za zgodą wierzyciela. W przedmiocie wnioskowanego żądania wierzyciel - Wójt Gminy A. wypowiedział się odmownie w postanowieniu z [...] kwietnia 2007 r. Wobec powyższego, zdaniem Ministra Finansów, Dyrektor Izby Skarbowej w L. był zobligowany mocą zapisów ustawy do odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych. Odnosząc się natomiast do zawartego w zażaleniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od środków transportu, Minister Finansów wskazał, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia takiego żądania. W skardze skierowanej do tutejszego Sądu Skarżący zwrócił się z prośbą o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od środków transportowych za okres 2001 -2005, wskazując na swoją trudna sytuację materialną jego czteroosobowej rodziny oraz zły stan zdrowia jego i jego małżonki. Odpowiadając na skargę Minister Finansów podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W punkcie wyjścia zaznaczyć należy, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działań organów administracji publicznej, w tym postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym, w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "ppsa"), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). W niniejszej sprawie Sąd takich naruszeń prawa w działaniach organów administracji publicznej nie stwierdził. Dodatkowo podnieść należy, że kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne nie może być rozumiana jako zastąpienie organów administracji w załatwieniu jakiejkolwiek sprawy administracyjnej, bowiem kompetencja do działania w tym zakresie należy do organów administracji. Sąd na skutek zaskarżenia aktu lub czynności administracji publicznej nie przyjmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować działanie tego organu. Mając powyższe na uwadze, rozpoznający sprawę skład orzekający nie mógł przychylić się do wniosku Skarżącego o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od środków transportowych. Wniosek ten należy bowiem skierować do właściwego organu podatkowego. Jednocześnie należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – stosownie do art. 134 § 1 ppsa – przyjął wniesioną przez Skarżącego skargę i rozpatrzył ją dokonując rozstrzygnięcia jedynie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi. Granice rozpoznania niniejszej sprawy wyznaczane są przedmiotem zaskarżenia. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem rozpoznania Sądu jest postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy, wydane na podstawie art. 23 § 6 i § 7 upea postanowienie organu nadzoru - Dyrektora Izby Skarbowej w L., o odmowie wstrzymania czynności egzekucyjnych. W związku z tym, mimo podnoszonych przez Skarżącego zarzutów dotyczących nieprawidłowości działań Wójta Gminy A., Sąd w niniejszym wyroku mógł odnieść się wyłącznie do kwestii zgodności z prawem postanowienia Ministra Finansów z [...] października 2007 r. W tym kontekście można przypomnieć, iż zgodnie z art. 23 § 6 i § 7 upea organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną, tj. organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji, mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Jednakże w przypadku należności pieniężnych innych niż pozostające we właściwości urzędów skarbowych czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne może wstrzymać jedynie dyrektor izby skarbowej i to wyłącznie za zgodą wierzyciela. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1419/99 (LEX nr 47230), z istoty tego przepisu wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków. Pamiętać przy tym należy, iż upea nie zna instytucji "wstrzymania" tego postępowania na wniosek dłużnika, czego domagał się Skarżący. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 października 1999 r., sygn. akt III SA 7798/98 (LEX nr 46233), uprawnienia "wstrzymania czynności egzekucyjnych" wynikające ze wskazanego przez niego w skardze art. 23 upea przysługują organowi sprawującemu nadzór nad organem egzekucyjnym. Mogą być one wykorzystywane wyłącznie w ramach tego nadzoru - kontroli prawidłowości działania organu egzekucyjnego - w wypadkach szczególnie uzasadnionych. Należy również podkreślić, że chociaż przepis art. 23 § 6 upea nie wymaga aby organ nadzoru w momencie rozstrzygania kwestii wstrzymania czynności egzekucyjnych czy też całego postępowania egzekucyjnego dysponował stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w ostatecznym postanowieniu, to w badanej sprawie stanowisko to zostało wyrażone w postanowieniu mającym charakter rozstrzygnięcia ostatecznego. Jak wynika z akt sprawy Wójt Gminy A. w postanowieniu z [...] kwietnia 2007 r. stwierdził zasadność dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że postanowieniem tym wierzyciel nie tylko nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, ale także zgodnie z art. 23 § 7 upea związał Dyrektora Izby Skarbowej w L., jako organ sprawujący nadzór nad egzekucją administracyjną. W tych warunkach Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Wydając rozstrzygnięcie, organy egzekucyjne działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów Państwa i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Z tego też względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.