III SA/Wa 2149/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Tarno (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) określa, że decyzja, której nieważność stwierdzono nie może być wykonana w całości. III SA/Wa 2149/06 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 83b ust. l i 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998r. Nr J 37, poz.887 ze zm.), zwanej dalej u.s.u.s., w związku z art. 58 i 127 § 3 k.p.a., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił wyrażenia zgody na przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu podano, że w dniu l marca 2006 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wpłynął wniosek K. K. o umorzenie należności z tytułu składek. Dnia [...] marca 2006 r. ZUS wydał decyzję odmowną, nr [...], którą dręczono stronie w dniu 22 marca 2006 r. W dniu 6 kwietnia 2006 r. w placówce pocztowej nadany został wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia. Uzasadniając 1-dniowe uchybienie terminu, odwołujący wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 2006 r. odbierał ojca ze szpitala w L.. Organ powołał się na art. 58 § k.p.a., który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zdaniem organu nie stwierdzono, aby wystąpiły okoliczności uniemożliwiające zobowiązanemu wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przewidzianym terminie. Argument podniesiony we wniosku, że w dniu [...] kwietnia 2006 r. odbierał ojca ze szpitala nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż odwołujący się mógł złożyć środek odwoławczy w dniu następnym tj. [...] kwietnia 2006 r., który był ostatnim dniem terminu. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez K. K., który wniósł o jej cofnięcie i ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu 22 marca 2006 r. otrzymał decyzję odmawiającą umorzenia składek, chociaż nie prowadzi żadnej działalności i nie posiada majątku, natomiast sprawuje opiekę nad ciężko chorym ojcem. Od decyzji tej odwołał się 6 kwietnia 2006r, dołączając dokumentację medyczną potwierdzającą chorobę ojca, który 16 i 27 marca przeszedł dwie poważne operacje, walcząc o życie. Mimo, że dopuścił się uchybienia terminu tylko o 1 dzień, jego wniosek o przywrócenie nie został uwzględniony. Skarżący wyjaśnił, że dokonane uchybienie powstało w okresie kiedy przeżywał rodzinną tragedię. Nie myślał wówczas o dniu zwłoki w nadaniu korespondencji do ZUS, a o odpowiednim transporcie, aby zabrać ojca ze szpitala, specjalistycznym łóżku, pielęgniarce do wykonywania codziennych zabiegów itd. Podkreślił, że jedynym źródłem utrzymania jego 7-osobowej rodziny jest wynagrodzenie matki. Ponadto skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., nakładającego na organ obowiązek załatwienia sprawy w określonym terminie. Zdaniem skarżącego uchybienie tego terminu powinno skutkować odpowiedzialnością pracownika w myśl art. 38 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż zostały w niej podniesione. Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m. in. ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek. Od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa Zakładu, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 83 ust. 4). Z przepisu tego wynika również, że w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organem właściwym do jego załatwienia jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2). Natomiast zgodnie z art. 59 § 2 o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Wobec powyższego należało stwierdzić, że do załatwienia sprawy dotyczącej przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uprawniony był Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zaskarżona decyzja została wydana natomiast przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a zatem przez organ niewłaściwy w sprawie. Naruszenie przy wydawaniu decyzji przepisów o właściwości, na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi wadę decyzji, która skutkuje jej nieważnością. W tej sytuacji ustosunkowanie się do zarzutów skargi należy uznać za przedwczesne. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, stwierdza ich nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.