III SA/Wa 215/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zbycia nieruchomości postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji A.B. (dalej zwany "Skarżącym"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zbycia nieruchomości. Pismem z dnia 27 grudnia 2013 r. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej punktów 5-16 ustanawiających 5-tą i następne raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami i opłatą prolongacyjną, do czasu uprawomocnienia się orzeczenia Sądu Administracyjnego w sprawie skargi na ww. decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że chce wywiązać się z obowiązku, co wykazał dokonując spłaty 4 rat, lecz zakreślenie spłaty zaległości podatkowej tak, jak dokonał tego organ powoduje, iż ze względu na jego sytuację majątkową nie ma możliwości terminowej spłaty rat w wysokości i terminach określonych przez organ w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że nie posiada środków pieniężnych umożliwiających mu terminową spłatę określonych przez organ rat, zajęcie przez organ egzekucyjny rachunku bankowego nie spełniło zamierzonego celu, natomiast pozbawiło go możliwości zarobkowania. Zdaniem Skarżącego wykonanie decyzji mogłoby spowodować zajęcie przez organ egzekucyjny ruchomości, których wartość jest mniejsza od pozostałej do spłaty części zaległości podatkowej, czego konsekwencją może być zajęcie przez organ podatkowy i sprzedaż 1/3 udziału, jaki posiada w mieszkaniu o powierzchni ok. 27 m2, w którym zamieszkuje z żoną i małoletnim synem, będącym współwłaścicielem tego mieszkania. Skarżący zaznaczył, że taki stan rzeczy nie tylko naraża go na jeszcze większe koszty postępowania egzekucyjnego, ale powoduje groźbę powstania skutków niemożliwych do odwrócenia, mogących spowodować utratę nie tylko udziału jaki posiada w mieszkaniu, ale utratę mieszkania. Podkreślił jednocześnie, że jego syn jest uczniem [...] i nie posiada możliwości finansowych na zaspokojenie roszczeń nowego współwłaściciela związanych z korzystaniem z rzeczy wspólnej, czy partycypowania w nakładach, jakie nowy współwłaściciel mógłby poczynić. W ocenie Skarżącego za zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przemawia również fakt, że w sytuacji pozytywnego rozpatrzenia przez Sąd skargi, wysokość i ilość rat mogłaby być inna niż określona przez organ, wówczas mógłby kontynuować spłatę zaległości, tak jak czynił to do tej pory. Końcowo wskazał, że ukończył szkolenia dające uprawnienia do ubiegania się o zatrudnienie w zawodzie kierowcy międzynarodowego co zagwarantuje mu stałe i regularne dochody. Pozostał mu jedynie do zdania ostatni egzamin państwowy przewidziany na 31 grudnia 2013 r. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 215/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż w badanej sprawie Skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek wstrzymania wykonalności zaskarżonego aktu. Sąd zauważył, iż we wniosku Skarżący zwrócił jedynie uwagę, iż wykonanie decyzji mogłoby spowodować zajęcie przez organ egzekucyjny ruchomości, których wartość jest mniejsza od pozostałej do spłaty części zaległości podatkowej, czego konsekwencją może być zajęcie przez organ podatkowy i sprzedaż 1/3 udziału, jaki posiada w mieszkaniu o powierzchni ok. 27 m2, w którym zamieszkuje z żoną i małoletnim synem, będącym współwłaścicielem tego mieszkania. Sąd podkreślił, iż Skarżący nie wykazał sytuacji finansowej, która potwierdzałaby, że wykonanie aktu spowodowałoby wyrządzenie znacznej szkody. Tym samym nie podał jednak żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność wniosku. Sąd wyjaśnił również, że obawy Skarżącego dotyczące skutków ewentualnej egzekucji nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który ponoszony przez Skarżącego przy regulowaniu zobowiązań podatkowych nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji Skarżący może otrzymać zwrot uiszczonych kwot. W wyniku złożonego na powyższe postanowienie zażalenia Skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 października 2014 r. , sygn. akt III SA/Wa 215/14 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, iż Sąd pierwszej instancji w żadnym miejscu swojego uzasadnienia nie odniósł się do zawartości akt sprawy oraz do kwestii dokonanego przez organ podatkowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej. W ocenie NSA Sąd pierwszej instancji niewystarczająco wyjaśnił z jakich względów uznał, że ww. wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, Skarżący we wniosku (str. 6 akt sądowych) przestawiał spójną argumentację, że "nie posiada środków pieniężnych umożliwiających mu terminową spłatę określonych przez organ rat, zajęcie przez organ egzekucyjny rachunku bankowego nie spełniło zamierzonego celu, natomiast pozbawiło skarżącego możliwości zarobkowania. W tej sytuacji wykonanie decyzji mogłoby spowodować zajęcie przez organ egzekucyjny ruchomości, których wartość jest mniejsza od pozostałej do spłaty części zaległości podatkowej, czego konsekwencją może być zajęcie przez organ podatkowy i sprzedaż 1/3 udziału, jaki skarżący posiada w mieszkaniu o powierzchni 27 m kwadratowych, w którym zamieszkuje z żoną i małoletnim synem, będącym współwłaścicielem mieszkania. Zdaniem NSA taki stan rzeczy nie tylko naraża Skarżącego na jeszcze większe koszty postępowania egzekucyjnego ale powoduje groźbę powstania skutków dla skarżącego i jego rodziny niemożliwych do odwrócenia, mogących spowodować utratę nie tylko udziału, jaki Skarżący posiada w w/w mieszkaniu, ale utratę mieszkania" (s 7 akt sądowych). Powyższa argumentacja strony jest logicznie prawidłowa i nie można uznać jej za niespójną. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż oceniając zasadność argumentów Skarżącego WSA w Warszawie powinien był się skoncentrować na zbadaniu stanu majątkowego strony, szczególnie wypłacalności, zwracając uwagę na zajęcie rachunku i jego stan oraz możliwości zajęcia przez organ egzekucyjny ruchomości o mniejszej wartości niż pozostała do spłaty część zaległości podatkowej oraz ewentualne zajęcie i sprzedaż przez organ podatkowy 1/3 udziału. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 190 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: "p.p.s.a."), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z kolei z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu Sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z analizy przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że przesłankami wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący we wniosku wskazał, że "nie posiada środków pieniężnych umożliwiających mu terminową spłatę określonych przez organ rat, zajęcie przez organ egzekucyjny rachunku bankowego nie spełniło zamierzonego celu, natomiast pozbawiło skarżącego możliwości zarobkowania. W tej sytuacji wykonanie decyzji mogłoby spowodować zajęcie przez organ egzekucyjny ruchomości, których wartość jest mniejsza od pozostałej do spłaty części zaległości podatkowej, czego konsekwencją może być zajęcie przez organ podatkowy i sprzedaż 1/3 udziału, jaki skarżący posiada w mieszkaniu o powierzchni 27 m kwadratowych, w którym zamieszkuje z żoną i małoletnim synem, będącym współwłaścicielem mieszkania. Oceniając zasadność wniosku Sąd zauważa, iż jak wynika z akt administracyjnych sprawy Skarżący posiada zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2010r. w kwocie 11.174 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 3.101 zł, obliczonymi na dzień złożenia wniosku o rozłożenie na raty powyższej zaległości. tj. 7 maja 2013r. Skarżący prowadzi kancelarię doradztwa podatkowego (działalność zawieszona w okresie od 14.02.2013r. do 14.08.2013r., od 15.08.2013r. do 14.08.2015r.- zgodnie z CEIDG). W miesiącu lutym oraz sierpniu 2013r. Strona osiągnęła łączny dochód w wysokości 6.153.13zł (przychód 8.353,64zł, koszty 2.200,51 zł). Strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną uzyskującą dochody z najmu nieruchomości, z tego tytułu za dwa kwartały 2013r. dochód żony wyniósł 4.585,00zł. Z zeznania podatkowego PIT-36 za 2012r. wynika, że Skarżący wraz z żoną z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz najmu uzyskał w 2012r. dochód w łącznej wysokości 37.268,19zł. (tj. ok. 3.106,00 zł miesięcznie) Strona ma na utrzymaniu syna [...]. Stale miesięczne koszty utrzymania wykazane przez Stronę stanowią kwotę ok. 740 zł (w tym czynsz ok. 280 zł, gaz ok. 100 zł, energia elektryczna ok. 360 zł). Skarżący posiada wierzytelności u kontrahentów na kwotę 5.000 EURO, zaś żona Strony posiada roszczenie odszkodowawcze wobec [...] oraz Wspólnoty Mieszkaniowej o wartości ponad 30.000 zł wraz z odsetkami, z tytułu zalania mieszkania (w piśmie z dnia 31.10.2013r., Strona wskazała, iż Sąd Rejonowy dla W. , przed którym toczy się postępowanie o odszkodowanie, na rozprawie w dniu [...] .10.2013r. postanowił odroczyć rozprawę do dnia [...] .02.2014r.). Ponadto z akt sprawy wynika, że Skarżący jest właścicielem 1/3 mieszkania o pow. 27 m oraz samochodu osobowego [...] rok produkcji 1997r. o wartości ok. 3.000-4.000 zł. Zdaniem Sądu taki stan rzeczy powoduje groźbę powstania skutków dla skarżącego i jego rodziny niemożliwych do odwrócenia. Wskazać należy, że wprawdzie świadczenie pieniężne, wokół spełnienia którego toczy się spór w niniejszej sprawie jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże potencjalna egzekucja tej należności mogłaby spowodować zajęcie przez organ egzekucyjny ruchomości, których wartość jest mniejsza od pozostałej do spłaty części zaległości podatkowej, czego konsekwencją może być zajęcie przez organ podatkowy i sprzedaż 1/3 udziału, jaki skarżący posiada w mieszkaniu o powierzchni 27 m kwadratowych, w którym zamieszkuje z żoną i małoletnim synem, będącym współwłaścicielem mieszkania, jak również utrata mieszkania, a tym samym mogłaby wyrządzić Skarżącemu poważną szkodę i doprowadzić do trudnych do odwrócenia dla niego następstw. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.