III SA/Wa 2153/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. postanawia: - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnić go od wpisu od skargi kasacyjnej - Pismem z 26 czerwca 2012 r. pełnomocnik Skarżącego – wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2153/11. Zarządzeniem z 2 lipca 2012 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1.010 zł. W odpowiedzi na ww. zarządzenie Skarżący pismem z 17 lipca 2012 r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych przez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący we wniosku wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Podał wysokość dochodów swoich i żony w łącznej kwocie 2.800 zł. Skarżący stwierdził, że od dłuższego czasu poddaje się [...] i z przyczyn od niego niezależnych nie może uzyskiwać dochodów. Ponadto podniósł, że wraz z żoną uiścił już wiele wpisów od skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "P.p.s.a."), stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W odniesieniu do meritum sprawy Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym w niniejszej sprawie, który Skarżący muszą ponieść, jest koszt wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 1.010 zł. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, iż równolegle Skarżący wraz z małżonką zostali wezwani do uiszczenia wpisów od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1645/11 oraz w wysokości 250 zł w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1644/11. Łącznie zatem Skarżący wraz z małżonką będą zobowiązani uiścić 2.260 zł. W związku z powyższym oceniając zdolności płatnicze Skarżącego należy brać pod uwagę generalną kwotę, którą obowiązani są uiścić. Okoliczności przedstawione przez Skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt sądowych sprawy pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącego uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Wskazać trzeba, że Skarżący dysponuje wraz z małżonką łącznym dochodem w wysokości ok. 2800 zł miesięcznie brutto, z którego pokrywają wydatki związane zarówno z codziennym utrzymaniem, jak też te przeznaczone na poratowanie zdrowia. Wprawdzie w stosunku do skarżącego i jego małżonki, którzy zadeklarowali dysponowanie środkami w ww. wysokości nie można mówić o zakwalifikowaniu do grupy osób znajdujących się w "skrajnym ubóstwie", jednakże jego sytuacji majątkowej nie można uznać za umożliwiającą im zgromadzenie środków w pełnej wysokości na potrzeby postępowania sądowego, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla podmiotów znajdujących się w jego gospodarstwie domowym. Z oświadczeń złożonych przez stronę wynika, iż łączny miesięczny dochód uniemożliwia pełne pokrycie kosztów sądowych wymagalnych we wniesionych sprawach. W ocenie Sądu, Skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, poniesienie przez Skarżącego wydatku rzędu 2.260 zł (wpis od skarg kasacyjnych we wskazanych trzech sprawach) będzie stanowiło uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Zasadnym było zatem przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Sąd, mając na uwadze powyższe oraz treść art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.