III SA/Wa 2156/18

21/11/2018 r Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 21/11/2018 r po rozpoznaniu wniosku I. Sp. z o.o. (obecnie C. Sp. z o.o.) o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. Sp. z o.o. (obecnie C. Sp. z o.o.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/06/2018 r. Nr \[...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopada i grudzień 2017 r. postanawia odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca I. Sp. z o.o. (obecnie C. Sp. z o.o.) złożyła w wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w formularzu PPPr z 6/11/2018 r. Wyjaśniła, że z uwagi na działania organów skarbowych znalazła się w trudnej sytuacji: działania te utrudniają prowadzenie działalności oraz zaburzają płynność finansową. W konsekwencji, Strona nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na poczet obrony swoich praw. Złożyła (28/3/18) wniosek o ogłoszenie upadłości, zaś od kwietnia zobowiązania i należności są pod kontrolą Sądu upadłościowego. W wykonaniu wezwania urzędnika sądowego z 30/10/2018 r., doręczonego 5/11/2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy) – m.in. o nadesłanie dokumentacji finansowej, wskazanie czynności w celu zabezpieczenia środków, wysokości i źródeł pochodzenia środków na poczet wynagrodzenia pełnomocnika oraz, przede wszystkim, uzupełnienie braków formularza PPPr - Skarżąca przekazała w dniu 13/11/2018 r (por stempel nadawczy na kopercie, dołączone do akt sprawy) wypełniony formularz i niektóre wnioskowane informacje. W szczególności wskazała, ze nie ma dostępu do rachunków bankowych członków zarządu, zaś od kwietnia 2018 r. wszystkie wydatki Spółki "znajdują się pod kontrolą Tymczasowego Nadzorcy Sądowego" i Spółka nie ma możliwości "samodzielnego rozporządzania swoimi środkami pieniężnymi". Nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga przychodów. Przeświadczona o prawidłowości swojego działania "nie mogła planować swojego budżetu w taki sposób, aby zabezpieczyć w jego ramach kwotę 100000,- na poczet sporów sądowych". Koszt obsługi prawnej (50 tys zł) został pokryty z pożyczek od udziałowca. Pracownicy nie otrzymali wynagrodzenia. Skarżąca przekazała wyciąg z KRS i (jednostronicowe) zestawienie zobowiązań. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej – "u.p.p.s.a."). Przesłanki przyznania prawa pomocy w sprawie – tj. " dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania" – powinna wykazać Strona, czego powinna mieć świadomość – tak z uwagi na profesjonalną pomoc prawną (którą dysponuje), jak z uwagi na fakt, że była już stroną postępowań o prawo pomocy. Urzędnik sądowy z mocy sprawowanej funkcji jest zobowiązany do poszanowania dorobku prawnego, w tym wskazówek z orzecznictwa. Jest również – zarazem i nadto – zobowiązany do poszanowania reguł racjonalnego myślenia i doświadczenia, jak też (postulatywnego) uwzględnienia reguł dyscypliny budżetowej, co determinuje sposób oceny uwag Skarżącej poczynionych w piśmie z 9/11/2018 r. i sposób wykonania przez Stronę wezwania wystosowanego w celu ułatwienia jej wykazania sytuacji, w jakiej znajduje się. Spór w sprawie przed Sądem dotyczy oceny (przez Sąd) zasadności odmowy odroczenia zapłaty podatku: od spraw tego rodzaju wymagany jest wpis stały w wysokości 500 zł (zarządzenie Przewodniczącego z 4/09/2018 r. i z 12/09/2018 r.). Nieznane są podstawy poglądu Skarżącej o wysokości wymaganego wpisu od skargi – 100.000,- zł, co wynika ze s 2 pisma z 9/11/2018 r. Urzędnik sądowy musi mieć na uwadze racje Strony, sposób ich przedstawienia, ale również sposób ich oceny przez Sąd w innych sprawach: tak, by postępowanie o prawo pomocy oparło się zarzutom arbitralności, dowolności postępowania i niejednolitości rozstrzygnięć, jak też uwzględniało stworzone Stronie możliwości do przygotowania (się) prowadzenia sporu sądowego. Skarżąca nie wykazała czynności podjętych w celu zabezpieczenia środków na poczet postępowania. W szczególności, nie wykazała, by zwracała się do Nadzorcy Sądowego (lub innego podmiotu) o zgodę na wygospodarowanie i przeznaczenie środków na poczet kosztów postępowania w sprawie. Nie wykazała również by choćby usiłowała zabezpieczyć środki jeszcze w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej na potrzeby (ewentualnie) prowadzonych sporów, którego to działania oczekuje się od przedsiębiorcy. Jak wynika z orzecznictwa NSA, (nawet) prowadzenie postępowania egzekucyjnego (w tym "generalnego" postępowania egzekucyjnego) nie jest przeszkodą dla zgromadzenia środków na poczet postępowania sądowego. Za takim – jak wyrażonym w sentencji - sposobem oceny oświadczeń Strony w niniejszej sprawie przemawiają również wskazania zawarte w orzecznictwie Trybunału Praw Człowieka przy analizie "prawa do Sądu". Skarżąca nie przedstawiła również jakichkolwiek dokumentów finansowych – które powinna posiadać – i o które zwracał się do niej urzędnik sądowy. Wszystkie te uwagi mają drugorzędne znaczenie, ponieważ Skarżąca nie uprawdopodobniła nawet okoliczności, na które sama powołuje się (postępowanie upadłościowe w toku): brak jest tak rozstrzygnięć Sądów, jak choćby odpisów wniosku strony. Z tych powodów brak jest danych dla korzystnej dla Strony oceny jej sytuacji materialnej. Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 ustawy z 30/8/2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r poz 1302, dalej jako "u.p.p.s.a.") art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.