III SA/Wa 2157/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-12
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca brak dochodów, posiadanie majątku obciążonego hipoteką, opiekę nad chorą matką oraz trudności w znalezieniu zatrudnienia jako doradca podatkowy, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, który jest osobą bezrobotną, niepełnosprawną, pozostającą na utrzymaniu matki, posiadającą majątek obciążony hipoteką i długami, a także mającą trudności ze znalezieniem pracy ze względu na stan zdrowia i utratę kompetencji zawodowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący A.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że jest osobą bezrobotną, niepełnosprawną, utrzymującą się z pomocy matki, z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa. Posiada działkę budowlaną zabudowaną niewykończonym domem, obciążoną hipoteką z tytułu zaległości ZUS. Mimo posiadania uprawnień doradcy podatkowego, z powodu choroby oczu stracił możliwość obsługi klientów i nie może znaleźć pracy. Opiekuje się chorą matką. Z dochodów uzyskał w 2015 r. 1.936 zł. Posiada długi wobec ZUS i komornika.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata
Skarżący - A.K. na urzędowych formularzach z 16 września 2016 r. oraz z 24 października 2016 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia oraz od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując, że jest osobą bezrobotną, niepełnosprawną, bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się wyłącznie z pomocy matki. Skarżący oświadczył, że nie prowadzi z matką wspólnego gospodarstwa domowego. Do majątku zaliczył działkę budowlaną o powierzchni 1.450 m² zabudowaną (niewykończonym) domem, obciążoną hipoteką z tytułu niezapłaconych składek ZUS. Podał miesięczne wydatki, zaznaczając, że pokrywa je matka. Skarżący sprawuje opiekę nad chorą [...] , [...] letnią matką. Podniósł, że mimo starań nie może znaleźć pracy jako prawnik. Samorząd zawodowy odmówił Skarżącemu pomocy w uzupełnieniu kompetencji zawodowych doradcy podatkowego.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący nadesłał zeznanie podatkowe PIT-37, z którego wynika, że w 2015 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 1.936 zł. Przedstawił zaświadczenie o niekorzystaniu z pomocy społecznej, decyzję ZUS o zaległościach w płaceniu składek, ostateczne wezwanie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. do uregulowania kwoty 1.049,58 zł. Ponadto Skarżący wyjaśnił, że na rachunku bankowym nie posiada żadnych środków i przedstawił wyciąg z rachunku bankowego za okres 1 września – 12 listopada 2016 r. Wskazał, że utrzymuje się z pomocy matki. Na żywność wydaje 400-600 zł miesięcznie, na leki około 50 zł, energię elektryczną – 25 zł, wodę i ścieki – 25 zł, Internet i abonament RTV około 40 zł, środki czystości – 20 zł, telefon – 30 zł, komunikacja miejska – 30 zł, a także kilka razy do roku wydatki na wizyty lekarskie. Skarżący wyjaśnił także, że posiada uprawnienia zawodowe doradcy podatkowego. Jednak ze względu na chorobę oczu stracił możność obsługi klientów. Brak przychodów i zaległości 80.000 zł wobec ZUS były przyczyną rezygnacji z dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Okoliczności przedstawione przez Skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Wskazać przy tym należy, że Skarżący obecnie jest pozbawiony źródeł utrzymania - od dnia 1 grudnia 2011 r. nie posiada prawa do zasiłku. Jest osobą samotną i niepełnosprawną. Pozostaje na utrzymaniu matki, z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów oraz wyjaśnień zawartych w piśmie z 15 listopada 2016 r. r. wynika, iż zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej (doradztwo podatkowe) od 2011 r. ze względu na stan zdrowia. Wyjaśnił, że z powodu [...] utracił możność samodzielnej obsługi klientów. Brak przychodów i zaległości wobec ZUS w wysokości 80.000 zł. były przyczyną rezygnacji z dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie Skarżący aktywnie poszukuje pracy, jednakże - jak oświadczył - ze względu na utratę kompetencji zawodowych nikt nie chce go zatrudnić. Natomiast samorząd zawodowy wielokrotnie odmówił Skarżącemu pomocy w uzupełniania kompetencji zawodowych doradcy podatkowego.
Skarżący posiada jedynie działkę budowlaną, która objęta jest hipoteką z tytułu nieopłaconych składek ZUS z tytułu działalności gospodarczej. Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Dodatkowo wskazał, iż posiada długi z tytułu niepłaconych kosztów sądowych w zakresie przyznania przez sąd kosztów strony przeciwnej, oraz jest zadłużony wobec samorządu zawodowego doradców podatkowych. Z przedstawionych rachunków bankowych nie wynika również, aby dysponował jakimikolwiek środkami pieniężnymi. Ponadto Skarżący opiekuje się chorą na raka matką.
W świetle powyższego zasadnym było przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W tej sytuacji na podstawie art. 245 P.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło