III SA/Wa 2165/06

WyrokWSA w Warszawie2006-12-01

Skład orzekający: Jerzy Płusa, Sylwester Golec, Maciej Kurasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu części należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, wydana pod warunkiem spłaty pozostałej należności i zawarcia układu ratalnego, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu części należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, wydana pod warunkiem spłaty pozostałej należności i zawarcia układu ratalnego, jest niezgodna z prawem. Przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie przewidują możliwości umorzenia należności z zastrzeżeniem warunku. Takie rażące naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca A.C. wniosła o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za rok 2005, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną rodziny. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) decyzją z marca 2006 r. umorzył jedynie odsetki za zwłokę w kwocie 50,00 zł pod warunkiem spłaty pozostałej należności i zawarcia układu ratalnego. Decyzją z maja 2006 r. Prezes KRUS utrzymał w mocy poprzednią decyzję, przesuwając jedynie termin zawarcia układu ratalnego. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, podnosząc argumenty dotyczące trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej rodziny.
Rozstrzygnięcie
1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) marca 2006 r. nr (...) 2) określa, że decyzje, których nieważność stwierdzono, nie podlegają wykonaniu w całości

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant E.K., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...)maja 2006 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia części należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników pod warunkiem spłaty pozostałej należności i zawarcia układu ratalnego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) marca 2006 r. nr (...) 2) określa, że decyzje, których nieważność stwierdzono, nie podlegają wykonaniu w całości Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia (...) maja 2006 r. nr (...) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Prezes KRUS) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia (...) marca 2006 r. nr (...), którą postanowił umorzyć skarżącej A.C. część zadłużenia tj. odsetki za zwłokę w kwocie 50,00 zł pod warunkiem spłaty pozostałej należności i zawarcia układu ratalnego do dnia 28 kwietnia 2006 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca zwróciła się do organu z pismem, w którym wniosła o umorzenie zadłużenia na ubezpieczenie za rok 2005r. w całości. W uzasadnieniu wskazała, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 1,60, z którego od września 2004r. do 31 grudnia 2005 r. nie uzyskała żadnego dochodu. Dodała, że jej mąż przebywa na stałej rencie inwalidzkiej, a jego stan zdrowia nie pozwala na wykonywanie żadnych prac fizycznych. We wniosku wskazała, że ma dwóch synów i córkę. Synowie uczą się, córka jest dzieckiem niepełnosprawnym i jej rehabilitacja jest wielkim obciążeniem finansowym dla całej rodziny. Prezes KRUS decyzję z dnia (...) marca 2006 r. nr (...)wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 i art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u. o u.s.r.)) w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, których kwota w dniu wpływu wniosku wynosiła 1230,27 zł w tym składki 1176,27 zł, odsetki 54,00 zł i dotyczącego okresu 2005.1- 2005.4 postanowił umorzyć część zadłużenia tj. odsetki za zwłokę w kwocie 50,00 zł pod warunkiem spłaty pozostałej należności i zawarcia układu ratalnego do dnia 28.04.2006r. Pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 3 kwietnia 2006 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie w całości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od I do IV kwartału 2005 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała na swoją bardzo trudną sytuację materialną. Organ [...] maja 2006 r. wydał wskazaną na wstępie decyzję, którą utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2006 r. o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników oraz przesunął termin zawarcia układu ratalnego do dnia 22 czerwca 2006 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał na bardzo trudną sytuację materialną skarżącej oraz na fakt, iż nie wystąpiły żadne nowe zdarzenia losowe, które potwierdziłyby pogorszenie się sytuacji zdrowotnej i materialnej w jej rodzinie i gospodarstwie. Na tę decyzję A.C. w dniu 7 czerwca 2006 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skarżąca przytoczyła argumenty z poprzednich wniosków, wskazując na bardzo trudną sytuację zdrowotną członków najbliższej rodziny. Organ w odpowiedzi na skargę przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że skarżący w skardze nie podniósł zarzutów naruszenia zaskarżoną decyzją konkretnych przepisów prawa, jednakże Sąd rozpoznając skargę nie będąc na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako p.p.s.a.) związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną skontrolował zaskarżoną decyzję zgodnie z kompetencją wyrażoną w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pod kątem jej zgodności z prawem. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd uwzględnił zaistniałe w sprawie naruszenia prawa, których skarżąca nie podniosła w skardze. Sąd zważył, że przepisy zawarte art. 41a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.s.r. regulujące umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników a także pozostałe przepisy wymienionej ustawy nie przewidują możliwość umorzenia należności z tytułu składek z zastrzeżeniem warunku. W rozpoznanej sprawie organ umorzył skarżącej część należności z tytułu składek pod warunkiem zawarcia układu ratalnego w zakresie pozostałych należności. Z tego względu należało uznać, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z rażącym naruszeniem powołanych przepisów. Rażące naruszenie prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd z uwagi na istniejącą w niniejszej sprawie przesłankę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej uznał za niecelowe odnoszenie się do zarzutów zawartych w skardze, ponieważ obie decyzje podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Organ prowadząc ponownie postępowanie obowiązany będzie zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 7 i 77 k.p.a. wyjaśnić w sposób szczegółowy stan faktyczny sprawy, w szczególności przesłanki umorzenia należności na, które powoła się skarżąca we wniosku o umorzenie należności z tytułu składek. Po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania organ będzie miał obowiązek wydać decyzję, w uzasadnieniu, której zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. rozważy wszystkie okoliczności faktyczne mające wpływ na wynik sprawy a szczególności sytuację majątkową skarżącej. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło