III SA/Wa 2167/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-22

Skład orzekający: Tomasz Janeczko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy może zostać utrzymane w mocy, jeśli strona nie uzupełniła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy jest zasadne, jeśli strona nie wykazała spełnienia przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, mimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną. Niewywiązanie się z obowiązku uzupełnienia materiału dowodowego skutkuje brakiem podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, opisując swoją trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy wezwał go do uzupełnienia dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową. Skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów, w związku z czym referendarz odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw, argumentując, że jego sytuacja jest znana sądowi z innych spraw i że brak dokumentów nie powinien skutkować odmową. Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 31 sierpnia 2016 r. w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone orzeczenie referendarza sądowego M. K. (zwany dalej: "Skarżącym") wystąpił w niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący opisując swoją sytuację materialną i rodzinną wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z niepracującą żoną i dwiema córkami. Majątek Skarżącego stanowi udział w prawie własności lokalu mieszkalnego obciążonego hipoteką. Wynagrodzenie za pracę Skarżącego jest zajęte w postępowaniu egzekucyjnym do połowy jego wysokości i aktualnie wynosi 2.458 zł. Skarżący przedstawił też zestawienie wydatków, wśród których wymienił: kredyt i pożyczkę w wysokości 1.005,46 zł, opłaty za mieszkanie - 713,60 zł, opłaty za media - 150 zł, opłaty za przedszkole - 1.350 zł. Skarżący wskazał też, że wnosi o uwzględnienie przy rozpatrywaniu jego wniosku o przyznanie prawa pomocy dokumentów złożonych w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1492/16, których treść pozostaje aktualna. Zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wezwał Skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów i informacji odnoszących się do jego sytuacji majątkowej, tj. dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość otrzymywanego wynagrodzenia za pracę oraz kopii wyciągów z rachunków bankowych Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując w uzasadnieniu, że Skarżący z uwagi na niezłożenie dodatkowych aktualnych dokumentów i informacji odnoszących się do jego sytuacji materialnej nie wykazał spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." Następnie Skarżący pismem z dnia 9 września 2016 r. złożył sprzeciw od powyższego orzeczenia referendarza sądowego, wnosząc o ponowne rozważenie przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że tut. Sądowi znana jest jego sytuacja materialna z dokumentów złożonych na potrzeby rozpatrzenia jego wniosków o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem. Z tego względu brak odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji odnoszących się do jego sytuacji materialnej, nie powinna w ocenie Skarżącego skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. Skarżący wskazał też, że jego pełnomocnik uiścił wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie, jednakże ma to jedynie charakter krótkoterminowej pożyczki i w przypadku odmowy przyznania mu przez Sąd prawa pomocy, będzie musiał cofnąć skargę i zwrócić swojemu pełnomocnikowi założoną kwotę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 p.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem Skarżącego postanowienie referendarza sądowego z dnia 31 sierpnia 2016r. odpowiada prawu oraz zostało wydane w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie zauważył bowiem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Zdaniem Sądu powyższa konkluzja jest zasadna i ma oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony co do jej sytuacji majątkowej okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek na wezwanie uzupełnić je lub przedstawić aktualne dokumenty źródłowe, obrazujące jej sytuację rodzinną, majątkową czy dochody. Wezwanie to jest zatem dla strony wiążące. Niezastosowanie się do niego powoduje, iż materiał dowodowy co do wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy, jest niekompletny, a w rezultacie wątpliwości co do oświadczeń strony pozostają niewyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym ograniczeniu się do stwierdzenia o braku majątku, które to stwierdzenie uznane zostało przez sąd za niewystarczające, uniemożliwia uwzględnienie wniosku. W niniejszej sprawie Skarżący nie potwierdził złożonych przez siebie oświadczeń aktualnymi dokumentami, które uprawdopodabniałyby jego trudną sytuację materialną. Pomimo skierowanego do niego przez referendarza sądowego wezwania, nie nadesłał dodatkowych dokumentów odnoszących się do jego obecnej sytuacji materialnej, tj. dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość otrzymywanego wynagrodzenia za pracę oraz kopii wyciągów z rachunków bankowych Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące. Wszystko to sprawia, że Sąd ma do dyspozycji jedynie oświadczenia Skarżącego. Oświadczenia te nie są jednak wystarczające aby podjąć obiektywne i nie pozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jego stanu finansowego i możliwości płatniczych. Z powyższych względów uznać należy, że Skarżącemu zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał bowiem, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 § 1 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło