III SA/Wa 2171/09

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi powyżej kwoty 100,- zł 2. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje, jeśli wykaże on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2. Wnioskiem zawartym na urzędowym formularzu PPF z 10 grudnia 2009 r. J. P. – dalej jako skarżąca – zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca, w uzasadnieniu wniosku złożonego na formularzu PPF, wskazała, że nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych, ponieważ uzyskuje – co miesiąc – kwotę 1600,- zł netto. Z kwoty tej pokrywa koszty utrzymania mieszkania (1000,- zł), koszty kredytu bankowego (330,- zł). Posiada mieszkanie o powierzchni 48 m.kw. W wykonaniu wezwania z 18 grudnia 2009 r. skarżąca nadesłała wyciąg z rachunku bankowego [...] SA, kserokopię przekazu pocztowego dla J. P., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z 12 listopada 2009 r., wyciąg z rachunku bankowego w[...]SA [...]., PIT-11 skarżącej za 2008 r.. Nadto skarżąca oświadczyła, że źródłem jej utrzymania są dochody ze stosunku pracy w szkole podstawowej, zmniejszone w wyniku zajęcia prawa majątkowego, dokonanego przez US, do kwoty 884,- zł. Nadto, mieszkający z nią rodzice, tj. J. P.i I. P., uzyskują dochody z emerytury, w wysokości, odpowiednio, 1216,- zł i 1311,- zł. Skarżąca wskazała, że z uzyskiwanych dochodów opłaca czynsz (500,- zł) i raty kredytu (330,- zł). Bez pomocy rodziców nie dałaby sobie rady. Zarazem, rodzice są w podeszłym wieku i wymagają leczenia, czego konsekwencją są nakłady finansowe na ten cel. 3. Wpis od skargi w wysokości 2513,- zł jest jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie na obecnym etapie postępowania, zatem z uwzględnieniem tej wartości należy rozważać zdolność skarżącej w partycypowaniu w kosztach postępowaniach sądowego, jak też sposób załatwienia wniosku o prawo pomocy. 4. Z nadesłanych przez skarżącą dokumentów wynika, że skarżąca uzyskuje stałe dochody, w wysokości wskazanej powyżej. Zestawienie wysokości środków, które ma do dyspozycji skarżąca, z wysokością wymaganych kosztów sądowych oraz przeciętnymi cenami podstawowych dóbr prowadzi do wniosku, że bezzwłoczne uiszczenie wpisu od skargi może uniemożliwiać skarżącej zaspokajanie bieżących potrzeb życiowych. Decyzja referendarza wyrażona w sentencji jest spowodowana tym, że obowiązek zapłaty wpisu od skargi i jego wysokość mogły pozostawać poza sferą świadomości skarżącej. 5. Decyzję o zwolnieniu skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, referendarz sądowy podjął w wyniku analizy zestawienia wysokości przychodu, którym skarżąca dysponuje co miesiąc, z przeciętnymi potrzebami życiowymi zwykłego członka społeczeństwa. Kwota, którą skarżąca dysponuje, zapewnia wprawdzie możliwość zabezpieczenia podstawowych potrzeb skarżącego, lecz natychmiastowe wygospodarowanie kwoty wpisu tytułem wymagalnych kosztów sądowych, może, przy uwzględnieniu elementu "nieoczekiwaności", zakłócić tą delikatną równowagę i tym samym spowodować skutki, o których mowa w art., 246 § 1 u.p.p.s.a. Zarazem referendarz sądowy wskazuje, że skarżąca może liczyć na pomoc zamieszkujących z nią rodziców – czego nie zadeklarowała wpierw w treści formularza PPF – jak też na bieżąco reguluje zobowiązania względem banku, które nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu wpisu od skargi. Zdaniem referendarza sądowego, sytuacja majątkowa i osobista skarżącej umożliwia jej wygospodarowanie kwoty 100,- zł na potrzeby postępowania sądowego, także przy zabezpieczeniu jej potrzeb egzystencjalnych. 6. Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.