III SA/Wa 2171/15

Dnia 23 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek oraz rozłożenia zapłaty zaległości na raty z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za wrzesień, listopad i grudzień 2012 r. oraz styczeń, luty i marzec 2013 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca – E. z siedzibą w G., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2015 r. w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek oraz rozłożenia zapłaty zaległości na raty z tytułu obowiązkowych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za wrzesień, listopad i grudzień 2012 r. oraz styczeń, luty i marzec 2013 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że wskutek kryzysu gospodarczego znacząco spadła sprzedaż ekskluzywnej odzieży damskiej, wzrósł też kurs euro – waluty w jakiej wyrażone były czynsze wynajmowanych lokali. Działania mające na celu przywrócenie płynności finansowej nie przyniosły rezultatu. W efekcie Skarżąca złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, który Sąd oddalił z uwagi na brak środków. Skarżąca podkreśliła, że nie posiada majątku, a stan jej rachunku bankowego jest zerowy. Powołała się także na problemy zdrowotne wspólnika. Wyjaśniła, że osiąga niewielkie przychody związane z wyprzedażą pozostałego towaru handlowego oraz wyposażenia lokali. Podała stan swoich zobowiązań, wśród których wymieniła zobowiązania wobec: dostawców krajowych i zagranicznych (spłata miesięcznie odpowiednio 5.028 zł i 600 euro), PFRON, ZUS i urzędu skarbowego. Na potwierdzenie spłaty zobowiązań Skarżąca przesłała decyzje w sprawie rozłożenia należności na raty oraz porozumienia. Przedstawiła także zestawienia obrotów, bilanse, rachunki zysków i strat, postanowienie i zaświadczenie o wpisie w KRS, zeznania podatkowe, postanowienie oddalające wniosek o ogłoszenie upadłości. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że finansowanie jej zobowiązań i wynagrodzenia pełnomocnika odbywa się ze środków uzyskanych z udzielonej przez wspólnika pożyczki. Przesłała rachunek zysków i strat, zaświadczenie banku o zamknięciu rachunku bankowego, deklaracje VAT-7, umowę pożyczki. Postanowieniem z dnia 15 października 2015 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie Skarżąca podniosła, że okoliczność, iż podejmuje ona starania, aby w sposób rzetelny i uczciwy spełniać swoje zobowiązania nie może obracać się przeciw niej. Fakt, że Skarżąca uzyskała ograniczoną kwotowo pulę środków z udzielonej pożyczki nie oznacza, że środki z tej pożyczki, które są przeznaczone na spłaty rat ściśle określonych w ugodach, są nieograniczone. Skarżąca nie prowadzi działalność ani nie osiąga zysków, a jej aktywność polega jedynie na spłacaniu zobowiązań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (w niniejszej sprawie – osoba prawna) musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 2 p.p.s.a. Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Powinna więc spełnić przesłankę, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., tj. wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że pomimo złej sytuacji majątkowej Skarżącej - czego Sąd nie kwestionuje – posiada ona środki pieniężne uzyskane z udzielonej przez wspólnika pożyczki w wysokości ponad 320.000 zł, tj. w kwocie wielokrotnie przekraczającej wymagany wpis sądowy w kwocie 500 zł. Argumentacja Skarżącej skupia przy tym się na takich okolicznościach sprawy jak spowodowany kryzysem gospodarczym spadek sprzedaży, oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości, brak majątku, uzyskiwanie niewielkich przychodów. Jednocześnie jednak sama Skarżąca wskazuje, że z powyższego źródła dokonuje spłaty swoich zobowiązań prywatnoprawnych wobec dostawców krajowych i zagranicznych, a także publicznoprawnych wobec PFRON, ZUS i urzędu skarbowego. Z tego samego źródła finansuje ona wynagrodzenie pełnomocnika. Wyjaśnić należy zatem, iż zobowiązania prywatnoprawne, takie jak np. zobowiązania na rzecz kontrahentów gospodarczych, jak również nakłady na prowadzenie działalności gospodarczej, takie jak np. wydatki na inwestycje, nie korzystają z pierwszeństwa w stosunku do zobowiązań publicznoprawnych, takich jak np. zobowiązania podatkowe, czy koszty ewentualnych postępowań sądowych. Ponadto, racjonalny uczestnik obrotu gospodarczego powinien zabezpieczyć środki na ponoszenie wszelkich zobowiązań publicznoprawnych, zarówno tych wynikających z przepisów prawa pracy, czy ustaw dotyczących PFRON, jak i z rozporządzeń w sprawie opłat sądowych. Z powyższych powodów Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącej, iż nie posiada ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Powyższe oznacza, że przeniesienie obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na współobywateli byłoby w niniejszej sprawie niezasadne. W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 243, art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowił o odmowie przyznania prawa pomocy.