III SA/Wa 2174/16

WyrokWSA w Warszawie2017-05-17

Skład orzekający: Honorata Łopianowska, Agnieszka Krawczyk, Katarzyna Owsiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik VAT, który jest nabywcą usługi, może uzyskać indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą stawki VAT dla tej usługi, nawet jeśli usługodawcą jest inny podmiot, a interpretacja może wpłynąć na jego prawo do odliczenia podatku naliczonego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik VAT, będący nabywcą usługi, ma prawo ubiegać się o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą stawki VAT dla tej usługi, nawet jeśli usługodawcą jest inny podmiot. Kluczowe jest to, że taka interpretacja może wpłynąć na sytuację prawnopodatkową nabywcy, w szczególności na jego prawo do odliczenia podatku naliczonego. Odmowa wszczęcia postępowania w takiej sytuacji jest niezasadna.
Stan faktyczny
Skarżący, będący czynnym podatnikiem VAT, zwrócił się do Ministra Finansów o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej stawki VAT dla usług wywozu nieczystości oraz poprawności pozycji "opłata komunalna" na fakturze otrzymanej od Spółdzielni Mieszkaniowej. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie jest "zainteresowanym" w rozumieniu przepisów, ponieważ pytanie dotyczy stawki VAT dla usług świadczonych przez inny podmiot (Spółdzielnię). Skarżący wniósł skargę, argumentując, że interpretacja jest mu potrzebna do prawidłowego określenia podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Honorata Łopianowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2017 r. sprawy ze skargi F.D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]. 1. Postępowanie przed organami podatkowymi. 1.1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...], którym organ ten odmówił wszczęcia postępowania z wniosku F.D. (dalej: Skarżący/ Wnioskodawca) o wydanie interpretacji indywidualnej. 1.2. Skarżący złożył wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania 8% stawki podatku VAT dla opłat za "wywóz nieczystości", oraz poprawności pozycji "opłata komunalna" ze stawką 23% zawartej na fakturze otrzymanej od Spółdzielni Mieszkaniowej. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe: Wnioskodawca jest właścicielem dwóch lokali użytkowych na zasadzie odrębnej własności, usytuowanych w budynku jednej ze Spółdzielni Mieszkaniowych w W., w którym zamieszkują również mieszkańcy - dalej Spółdzielnia. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT, prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą. W ramach tej działalności wynajmuje ww. lokale innym podmiotom gospodarczym na prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie z przepisami art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, (Dz.U. z 2013 r. poz. 201 ze zm., dalej: u.s.m.) i § 13 Statutu Spółdzielni, uiszcza opłaty na pokrycie kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem lokali, nieruchomości wspólnych, oraz nieruchomości stanowiących mienie Spółdzielni (w tym gospodarowania odpadami powstałymi w lokalach). Powyższe opłaty Wnioskodawca wnosił i wnosi na podstawie otrzymywanych faktur od Spółdzielni. Faktury wystawiane za kolejne miesiące do czerwca 2013 roku włącznie zawierały trzy pozycje tj. Centralne ogrzewanie, Koszty eksploatacji, Ochrona i monitoring - ze stawką VAT 23%. W przypadku okresowych korygujących rozliczeń z tytułu kosztów centralnego ogrzewania i zużycia ciepłej wody użytkowej były i są wystawiane przez Spółdzielnię oddzielne faktury korygujące ze stawką 23%, a w przypadku rozliczeń za okresy półroczne z tytułu zużycia zimnej wody i kanalizacji (odprowadzania ścieków) ze stawką VAT 8%. Do lipca 2013 r. usuwanie odpadów było rozliczane w ramach pozycji "Koszty eksploatacji", łącznie z innymi usługami. Od lipca 2013 roku, tj. od momentu wejścia w życie zmiany w przepisach ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, (Dz.U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm., dalej: u.u.c.p.g.), do października 2013 roku Wnioskodawca otrzymywał faktury z dodatkową pozycją "Wywóz nieczystości" ze stawką VAT 23%. Od listopada 2013 roku Wnioskodawca otrzymywał od Spółdzielni faktury z pozycją "Opłata komunalna" ze stawką VAT 23% w miejsce uprzednio zawartej w fakturze usługi "Wywóz nieczystości" z tym samym obciążeniem kwotowym. Faktura, w której podatnik posługuje się sformułowaniem "oplata komunalna" na określenie towaru lub usługi, nie dokumentuje jakiejkolwiek "sprzedaży". Użyte sformułowanie "opłata komunalna" nie oznacza towaru ani jakiejkolwiek usługi. Termin "opłata komunalna" nie występuje w ustawie o podatku od towarów i usług i w innych ustawach, jak ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, czy w ustawie z 20 grudnia 1966 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 2011 r. nr 45, poz. 236 ze zm., dalej: u.g.k.) Z tej ostatniej ustawy wynika między innymi że, gospodarka komunalna, to wykonywanie przez jednostki samorządu terytorialnego zadań własnych w celu zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych (art. 1 u.g.k.), jednostki samorządu terytorialnego w drodze umowy mogą powierzać wykonywanie zadań z zakresu gospodarki komunalnej osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej (art. 3 u.g.k.). Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o: "wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego" (art. 4 ust. 2 u.g.k.). Jak wynika z powyższych sformułowań zawartych w ww. ustawie, w ramach gospodarki komunalnej jest świadczone szerokie spektrum usług zaspakajających szeroki zakres zbiorowych potrzeb ludności na danym terenie, dla których ustala się "ceny i opłaty za usługi komunalne". Zakres tych usług sięga przykładowo od dostarczania wody i opłat związanych z lokalami komunalnymi po usługi związane z zarządzaniem i utrzymaniem cmentarzy komunalnych. Nie istnieje natomiast w ww. ustawie termin "opłata komunalna", który by oznaczał konkretną usługę. Jeżeli "opłata komunalna" miałaby oznaczać "należność za usługę komunalną" to też nie wynikałoby z tego sformułowania za jaką usługę miałaby być wniesiona. Brak tu jest konkretyzacji rodzaju usługi jaką miałoby to sformułowanie oznaczać. Oznacza to, że tak wystawiona faktura nie dokumentuje wykonania usługi, czy dostawy towaru. Niezasadne jest również zastosowanie stawki podatku VAT 23% w tym przypadku. Przyjmując do rozważań teoretycznych wariant, że Spółdzielnia miała zamiar przenieść na Wnioskodawcę część ponoszonego wydatku, w postaci opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wnoszonej do Gminy, w kwocie przypadającej na lokale Wnioskodawcy, to również należy stwierdzić, że faktury te są wystawione błędnie i niezasadnie w części dotyczącej pozycji "opłata komunalna" ze stawką VAT 23%. Zgodnie z art. 6 ust. 11 u.u.c.p.g opłaty za odbieranie odpadów komunalnych są dochodami budżetów gmin (przeznaczonymi na działania wykonywane w interesie publicznym). Natomiast na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r., o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710, dalej: ustawa o VAT) gminy nie są uznawane za podatnika podatku VAT w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa. Gmina w tym zakresie nie jest podatnikiem VAT, nie świadczy usług objętych zakresem ustawy o VAT, nie wystawia faktur w tym zakresie, przedmiotowe opłaty nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT i nie mogą być refakturowane jakąkolwiek stawką VAT. 1.3. Mając na względzie tak zakreślony stan faktyczny Wnioskodawca zadał cztery pytania: 1. Czy usługa pod nazwą "Wywóz nieczystości" zawarta w fakturze powinna być opodatkowana stawką VAT 23%, czy też 8%?; 2. Czy zawarta w fakturze pozycja "Opłata komunalna" opodatkowana stawką 23% jest poprawna i kwota podatku VAT z tego tytułu jest podatkiem naliczonym w rozumieniu art. 86 ust. 2 ustawy VAT z tytułu nabycia usługi i tym samym daje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę tego podatku?; 3. Czy w przypadku udzielenia odpowiedzi na pytanie 2, że pozycja zawarta w fakturze określona jako "Oplata komunalna" ze stawką VAT 23% jest nieprawidłowa, oznacza, że cała faktura jest błędna i cała kwota podatku VAT zawarta w fakturze nie jest podatkiem naliczonym, czy tylko kwota podatku VAT wykazana w tej jednej pozycji nie stanowi podatku naliczonego i nie podlega odliczeniu?; 4. Czy jeżeli ww. faktura w zakresie pozycji "oplata komunalna" jest błędna należy traktować w tej części tę fakturę jako fakturę, o której mowa w art. 108 ustawy o VAT, czy też istnieje prawo do korekty tej faktury w tej części, zawierając w niej, w miejsce "opłaty komunalnej", "wywóz odpadów komunalnych" ze stawką VAT 8%? 1.4. Przedstawiając własne stanowisko Skarżący wskazał, że w jego ocenie działania Spółdzielni pozwalające na pozbycie się odpadów komunalnych powstałych w należących do Wnioskodawcy lokalach, w sposób zgodny z przepisami prawa, są świadczeniem, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowanym, zgodne z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 41 ust. 2 i 146a pkt 2 ustawy o VAT, stawką 8%. Zatem zbieranie i usuwanie odpadów komunalnych powinno być opodatkowane stawką 8%. Zamieszczenie w fakturze pozycji "opłata komunalna" ze stawką VAT 23% pozbawione jest więc podstaw prawnych. Konsekwencją wystawienia faktury z opodatkowaniem "opłaty komunalnej" stawką 23% jest pozbawienie Wnioskodawcy w świetle art. 88 ust. 3a pkt 2 i 4 lit. a i b ustawy o VAT, prawa do obniżenia lub zwrotu podatku należnego w części dotyczącej tej pozycji faktury, co narusza interes faktyczny i prawny Wnioskodawcy. 1.5. W dniu [...] lutego 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. działający w imieniu Ministra Finansów wydał postanowienie nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania. 1.6. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie zarzucając wydanemu postanowieniu naruszenie: - art. 165a § 1 w zw. z 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: O.p.) przez niezasadne jego zastosowanie mimo, że wniosek spełniał wymogi przewidziane w przepisach dotyczących wydawania interpretacji indywidualnych; - art. 14b § 1 O.p. przez brak zastosowania tego przepisu, mimo że Wnioskodawca złożył wniosek jako osoba zainteresowana w indywidualnej sprawie, w którym został przedstawiony wyczerpująco zaistniały stan faktyczny i zdarzenie przyszłe oraz przedstawione własne stanowisko w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego; - art. 169 § 1 w zw. z art. 14h i art. 14b par. 2 i 3 O.p. przez nie wezwanie Wnioskodawcy do usunięcia braków we wniosku, jeżeli wniosek miałby nie spełniać wymogów określonych przepisami prawa; - art. 120 i 121 par. 1 O.p. przez nie działanie na podstawie przepisów prawa i w sposób wzbudzający zaufanie do organu podatkowego. 1.7. Postanowieniem z [...] maja 2016 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie DIS z [...] lutego 2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że w przedmiotowej sprawie opisany stan faktyczny i nakreślone przez Wnioskodawcę zdarzenie przyszłe były na tyle jasne i zrozumiałe, że organ uznał je za spełniające wymogi z art. 14b § 3 O.p., nie widząc tym samym konieczności jego uzupełniania poprzez wystosowanie wezwania. Ponadto, pytanie Skarżącego odnosi się do ustalenia stawki podatku VAT dla usług wykonywanych przez inny podmiot. Tym samym organ nie miałby możliwości uzyskania od Skarżącego informacji mających bezpośredni wpływ na dokonanie właściwej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Organ pozbawiony jest możliwości wnikliwego ustalenia elementów stanu faktycznego istotnych dla podjęcia prawidłowego, z punktu widzenia prawa materialnego, rozstrzygnięcia. Zdaniem Ministra Finansów niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 169 § 1 w zw. z art. 14h i art. 14b § 2 i 3 O.p. w związku z wydaniem przedmiotowego postanowienia. Zwłaszcza, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania zostało wydane z innych powodów, niż brak wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Minister Finansów podkreślił, że zgodnie z art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie o którym mowa w art. 165 O.p. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ponadto podkreślił, że w analizowanej sprawie przede wszystkim ustalić należało, kto jest podmiotem "zainteresowanym" w rozumieniu art. 14b § 1 O.p., tzn. kto mógł zwrócić się do organu z pytaniem, które Skarżący zadał we wniosku. Z powyższej regulacji wynika, że z wnioskiem może wystąpić osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), który może rodzić określone konsekwencje w sferze prawa podatkowego. Zatem interpretacja wydawana jest w indywidualnej sprawie zainteresowanego, który składa wniosek o jej wydanie. W przedmiotowej sprawie wniosek złożył Skarżący, natomiast poruszony problem w zakresie podatku VAT dotyczy stawki podatku właściwej dla usług wywozu nieczystości świadczonych przez Spółdzielnię Mieszkaniową. Problem ten dotyczy zatem odrębnego podmiotu, który wykonuje opisywaną usługę. Z opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca występuje jako nabywca usług nie zaś usługodawca. Zasadą jest natomiast, że to świadczący usługę określa dla danej usługi właściwą stawkę podatku VAT. Minister Finansów wskazał, że aby być "zainteresowanym" w rozumieniu przepisów dotyczących wydawania interpretacji indywidualnych, nie wystarczy wykazanie interesu ekonomicznego w wystąpieniu z wnioskiem o wydanie takiej interpretacji. Ponadto wnioskodawca, który wystąpił o interpretację, uzyskuje ochronę prawną przewidzianą w przepisach art. 14k § 1 oraz art. 14ra O.p.. Ponieważ skutki związane z udzieleniem interpretacji dotyczą podmiotu, który o nią wystąpił, w przedmiotowej sprawie usługodawca (zobowiązany do naliczenia i odprowadzenia podatku w związku z wykonanym świadczeniem) nie mógłby korzystać z ochrony, jaka wynikałaby z faktu udzielenia interpretacji Skarżącemu. Minister podkreślił, że w złożonym wniosku Skarżący zwracając się do organu z pytaniem o stawkę podatku VAT jaką powinny być opodatkowane usługi "wywozu nieczystości" oraz poprawności pozycji na fakturze "opłata komunalna" nie wnosi, o rozstrzygnięcie kwestii związanej ze swoją sytuacją prawno-podatkową lecz sytuacją prawno-podatkową Spółdzielni świadczącej te usługi. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. Skarżący nie zgodził się z wydanym postanowieniem i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 14b § 1 O.p. poprzez uznanie, że nie posiada statusu osoby zainteresowanej i jego niezastosowanie mogące mieć wpływ na wynik sprawy; art. 165a § 1 O.p. poprzez jego niezasadne zastosowanie w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy; art. 231 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 239 O.p. polegające na utrzymaniu w mocy wadliwego postanowienia z 19 lutego 2016 r., gdy tym czasem organ interpretacyjny powinien był uchylić pierwotne postanowienie i zastosować art. 14b § 1 O.p.; art. 120 O.p. poprzez nie działanie na podstawie przepisów prawa; art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych. 2.2. Skarżący wniósł o uchylenie postanowień obu instancji . 2.3. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 3.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie. 3.2. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. 3.3. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 i 4a p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, a także zaskarżalne postanowienia wydawane w ramach postępowania o udzielenie interpretacji podatkowej. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). 3.4. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego. 3.5. Na wstępie wskazać należy, że postępowanie w sprawie indywidualnych interpretacji uregulowane zostało w Rozdziale 1a Działu II O.p., jednakże na mocy art. 14h tej ustawy ustawodawca zezwolił na odpowiednie stosowanie w tej procedurze niektórych innych przepisów O.p., w tym art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. Zgodnie z przepisem art. 14b § 1 O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego. Wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.). Stosownie zaś do art. 14b § 3 O.p., składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1-2 O.p.). 3.6. Powołane powyżej przepisy zakreślają granice przedmiotowe i podmiotowe sprawy z zakresu interpretacji przepisów prawa podatkowego. Przedmiotem interpretacji może być wyłącznie indywidualna, a więc dotycząca bezpośrednio zainteresowanego, sprawa i przepisy prawa podatkowego, zaś podmiotem osoba zainteresowana, w swojej konkretnej, indywidualnej sprawie. dotyczącej zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. W konsekwencji, organ podatkowy wydający interpretację, po wpłynięciu wniosku o wydanie interpretacji, dokonuje jego wstępnej oceny, ustalając m.in., czy wniosek ten pochodzi od osoby zainteresowanej oraz czy sposób skonstruowania tego wniosku pozwala na wydanie rozstrzygnięcia zawierającego elementy wymagane dla interpretacji indywidualnych i spełniające funkcje przypisane tej instytucji przez ustawodawcę. W sytuacji zaś stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania i rozpatrzenie treści żądania, organ podatkowy nie przystępuje do merytorycznego badania wniosku, lecz jest zobowiązany odmówić wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 165a w zw. z art. 14h O.p. Stosownie bowiem do tych przepisów, organ interpretacyjny wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej, gdy wniosek o jej wydanie został wniesiony przez osobę niebędącą zainteresowanym lub gdy z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie tej sprawie nie może być wszczęte. Istotą interpretacji indywidualnej jest rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Stanowisko organu podatkowego zawarte w interpretacji powinno zatem dawać wnioskodawcy wyraźną odpowiedź na postawione przez niego pytanie, w szczególności wówczas, gdy organ uznaje jego stanowisko za nieprawidłowe. Z przywołanych przepisów wynika dalej, że zainteresowanym, jak ustawa nazywa stronę podatkowego postępowania interpretacyjnego, w rozumieniu art. 14b § 1 O.p., jest ten, kto zwraca się o wydanie wymienionej interpretacji w jego indywidualnej sprawie. Wskazanie we wniosku owej indywidualnej sprawy stanowi niezbędny warunek uznania podmiotu za zainteresowanego w znaczeniu przyjętym w przywołanym przepisie. Należy zatem przyjąć, że osoba zainteresowana, to każda osoba, która chce uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego. Osobą legitymowaną do wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej może być wyłącznie osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny, który może powodować określone konsekwencje w zakresie prawa podatkowego. Wynika to z tej części przepisu art. 14b § 1 O.p., w której stanowi się, że interpretację wydaje się na pisemny wniosek zainteresowanego "w jego sprawie". Wykładnia systemowa art. 14b O.p. wskazuje, że dotyczy on wyłącznie takich stanów faktycznych (zdarzeń przyszłych), które spowodowały lub mogą spowodować powstanie odpowiedzialności podatkowej. Podkreślenia przy tym wymaga, że indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego daje zainteresowanemu podmiotowi swoistą ochronę prawną, o której stanowi przepis art. 14k O.p. Zawarte w tym przepisie gwarancje dla wnioskodawcy oznaczają, że zastosowanie się przez niego do interpretacji indywidualnej (przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną) nie może mu szkodzić. Nie można wydać interpretacji, która nie będzie spełniała poza funkcją interpretacyjną, funkcji gwarancyjnych, które są ściśle ze sobą związane. Tak więc istotne jest, aby pomiędzy sprawą, w której wystąpiono z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji, a wnioskodawcą istniał związek wyrażający się tym, że przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy. Reasumując interes, który ma wstąpić po stronie wnioskodawcy, oznacza wyłącznie interes prawnopodatkowy, a nie interes faktyczny. W ocenie Sądu zatem uprawnionym wnioskodawcą będzie taki podmiot, który przedstawia sprawę indywidualną, a nie będzie uprawnionym ten, kogo wniosek dotyczy stosowania prawa podatkowego w ogóle. Celem przepisów od art. 14a do 14p O.p. nie jest cel abstrakcyjny, poglądowy czy akademicki. Przepisy te mają służyć zainteresowanemu do zinterpretowania przepisu podatkowego nasuwającego wątpliwości, a koniecznego do zastosowania w konkretnym zdarzeniu gospodarczym. W sytuacji, gdy we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej stan faktyczny, który jest podstawą rozstrzygnięcia, jest nieskonkretyzowany to nie można uznać, że mamy do czynienia z wnioskiem "w indywidualnej sprawie". Z drugiej strony organ udzielający interpretacji indywidualnej może działać jedynie w ramach posiadanych kompetencji określonych nie tylko w art. 14b i nast. Rozdziału 1a O.p., lecz również w innych aktach prawa. Zgodnie z art. 3 pkt 2 O.p. ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach prawa podatkowego - rozumie się przez to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. 3.7. Odnosząc powyższe rozważania do oceny przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że przedmiotem zainteresowania Skarżącego wbrew stanowisku wyrażonemu w skarżonym postanowieniu i poprzedzającym je postanowieniu nie było jedynie zastosowanie przez kontrahenta 8% stawki podatku VAT dla opłat za "wywóz nieczystości", oraz poprawności pozycji "opłata komunalna" ze stawką 23% VAT zawartej na fakturze otrzymanej od Spółdzielni Mieszkaniowej, ale również kwestia możliwości odliczenia zawartej na fakturze kwoty podatku naliczonego w przypadku wadliwego zastosowania stawki podatku VAT przez Spółdzielnię Mieszkaniową (pytanie nr 3 zawarte we wniosku o interpretację przepisów prawa podatkowego). Mając powyższe na względzie uznać należy, że sporne pytanie zadane zostało z punktu widzenia sytuacji prawnej Skarżącego, a nie z perspektywy jego kontrahenta – Spółdzielni Mieszkaniowej. Skarżący zadał wiec pytanie o zakres przysługującego mu prawa do odliczenia i trudno wyobrazić sobie bardziej typowe i ważne pytanie na gruncie podatku od towarów i usług 3.8. W tym kontekście wskazać należy, że z uwagi na specyfikę podatku od towarów i usług, zainteresowanym w otrzymaniu indywidualnej interpretacji prawa podatkowego może być podatnik tego podatku, zarówno w zakresie jego podatku należnego, jak i podatku naliczonego. W przypadku podatku od towarów i usług, na co wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt I FSK 1572/12, wystąpienie zobowiązania podatkowego lub zwrotu podatku wynika z podstawowego założenia konstrukcyjnego podatku od towarów i usług, jakie stanowi wiązanie opodatkowania z odliczeniem podatku. Jego mechanizm oparty jest na istnieniu w okresie rozliczeniowym trzech wielkości podatku obrotowego: podatku należnego zawartego w fakturach stwierdzających sprzedaż (świadczenie usług), podatku naliczonego wynikającego z faktur stwierdzających nabycie towarów lub usług, oraz podatku do zapłacenia - kiedy to występuje zobowiązanie podatkowe, albo też podatku do zwrotu, kiedy to podatek należny jest niższy od naliczonego. Z mocy ustawy podatnikowi VAT przysługuje uprawnienie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony – co ma niewątpliwie wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, a zatem ma on prawo do zadawania pytań dotyczących jego podatku naliczonego. Otrzymaną w tym zakresie informację podatnik może następnie wykorzystywać dokonując rozliczenia podatku, jak również może powoływać się na nią w kontaktach z kontrahentami, dla których może ona mieć walor informacyjny. Sam fakt, że kontrahent Skarżącego nie jest treścią takiej interpretacji związany nie może świadczyć o tym, że Skarżący może być przez organ podatkowy traktowany jako nie mający statusu zainteresowanego w rozumieniu art. 14b § 1 O.p. Nie sposób jest zatem twierdzić, że Skarżącemu nie można przypisać cech podmiotu zainteresowanego w uzyskaniu odpowiedzi i odmawiać mu na tej podstawie możliwości wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej. Sam bowiem fakt wystąpienia z zapytaniem jedynie o niektóre podatkowe konsekwencje konkretnej czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, w rozliczeniu której obowiązek podatkowy spoczywa na innym niż Skarżący podmiocie, nie stanowi argumentu przemawiającego za odmową wszczęcia postępowania w sprawie. Podstawy takiej nie dostarcza ani przepis art. 14b § 1 O.p, ani przepis art. 165a § 1 O.p, który znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu o wydanie interpretacji podatkowej. Wobec powyższego uznać należy, że nie jest prawidłowe stanowisko organu podatkowego, iż ustalenie czy czynność prawna ujęta w fakturze otrzymanej przez Skarżącego została prawidłowo sklasyfikowana w kontekście stawki podatku VAT, nie wpływa na sytuację podatkową Skarżącego, który ma obowiązek prawidłowo określić wartość podatku naliczonego, o którą następnie pomniejszony zostanie jego podatek należny. Aby to uczynić musi posiadać określoną wiedzę, którą może uzyskać poprzez otrzymanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego Wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT prawo do odliczenia podatku naliczonego "w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych" świadczy o istnieniu związku polegającego na tym, że przedstawiony we wniosku o interpretację problem dotyczy bezpośrednio sfery praw podatkowych Skarżącego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wysokość podatku naliczonego oraz kwestie związane z jego odliczeniem mają bezpośredni wpływ na prawnopodatkowe obowiązki podatnika podatku od towarów i usług. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że jedynie w sytuacji, gdyby Skarżący nie wykazał związku przedstawionego stanu faktycznego z jego ewentualną odpowiedzialnością podatkową można by przyjąć, że ubiega się o nią podmiot nieuprawniony, nie będący zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 O.p. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie z takim przypadkiem nie mamy do czynienia, a zatem brak było podstaw do wydania przez Ministra Finansów postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielnie interpretacji indywidualnej. Poruszone we wniosku o interpretację indywidualną zagadnienie może mieć w przyszłości związek z powstaniem lub wysokością zobowiązań podatkowych Skarżącego. Również zastosowanie się do udzielonej przez Ministra Finansów interpretacji indywidualnej może powodować konsekwencje w zakresie prawidłowego określenia podatku naliczonego, o który Skarżący będzie mógł pomniejszyć swój podatek należny. Wnioskowanie zatem przez Skarżącego o udzielenie interpretacji indywidualnej mieściło w zakresie wyznaczonym dyspozycją art. 14b § 1 O.p. 3.9. W ocenie Sądu, bezpodstawne jest zawężanie użytego w art. 14b § 1 O.p. pojęcia "indywidualnej sprawy", co do której wnioskodawca może wystąpić z wnioskiem o interpretację przepisów prawa podatkowego, jedynie do sytuacji, które rodzą u tego wnioskodawcy obowiązki i mogą powodować jego odpowiedzialność w świetle przepisów prawa podatkowego. Kiedy bowiem mowa w tym przepisie o prawie do uzyskania interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie zainteresowanego, oznacza to uprawnienie do uzyskania od organu podatkowego wykładni przepisów prawa podatkowego w każdej indywidualnej sprawie, która może kształtować jego prawa lub obowiązki na gruncie przepisów prawa podatkowego. W szczególności zatem żądanie na podstawie art. 14b § 1 O.p. uzyskania interpretacji przepisów prawa podatkowego, odnosi się do stanów faktycznych przedstawionych przez Wnioskodawcę, co do których wykładnia znajdujących w nich zastosowanie przepisów podatkowych, rzutować może na prawidłowe rozliczenie się wnioskodawcy z fiskusem. W efekcie Skarżący ma uzyskać rzetelną informację, jak – w dotyczącym go stanie faktycznym – organ podatkowy interpretuje przepisy podatkowe znajdujące w nim zastosowanie, co może mieć wpływ na prawidłowość dokonania przez niego rozliczenia w zakresie podatku od towarów i usług. 3.10. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, nie zostały wyczerpane przesłanki, o których mowa w stanowiącym podstawę kwestionowanego przez Skarżącego rozstrzygnięcia art. 165a O.p., dotyczące braku możliwości wszczęcia postępowania. Użyty w przepisie art. 165a O.p. zwrot "nie może być wszczęte" należy bowiem odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Reasumując Sąd stwierdza, iż rację należy przyznać Skarżącemu, że ma możliwość ubiegania się o uzyskanie interpretacji indywidualnej, a odmowa wszczęcia postępowania narusza przepisy art. 14b § 1 O.p., art. 165a § 1 O.p. oraz art. 121 § 1 O.p. 3.11. Odmienna ocena w tym zakresie od przyjętej przez organ skutkowała uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Ministra Finansów przez Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W dalszym postępowaniu rolą Ministra Finansów będzie zatem dokonanie oceny stanowiska Wnioskodawcy, stosownie do art. 14c § 1 O.p., jak również oceny w jakim zakresie wskazane przez Stronę we wniosku o interpretację przepisy prawa mogą być uznane za przepisy prawa podatkowego odnoszące się do opisanego stanu faktycznego, o których mowa w art. 14b § 1 O.p., tj. czy rzeczywiście odnoszą się do zakresu postawionych pytań i udzielonych na nie odpowiedzi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło