III SA/Wa 2175/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant Maria Nałęcz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi B.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania oddala skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W., zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 163 § 2 w związku z art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. O.p. (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz.60 z późn. zm. dalej: Ordynacja podatkowa), odmówił przywrócenia terminu B. G. (dalej jako strona lub skarżący) do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] marca 2010 r. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z [...] marca 2010 r. określił B. G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Decyzja ta została doręczona za pośrednictwem poczty w dniu 30 marca 2010 r. na adres Skarżącego, odbiór potwierdziła jego matka. Następnie, pismem z 15 kwietnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie od ww. decyzji. Odwołanie zostało nadane na poczcie w dniu 15 kwietnia 2010 r. (data stempla pocztowego). Wraz z odwołaniem pełnomocnik reprezentujący Stronę nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej w W., postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, pozostawiając je bez rozpatrzenia. Organ wyjaśnił, iż decyzja z dnia [...] marca 2010 r. została doręczona pełnoletniemu domownikowi - D. G. (matce skarżącego) w dniu 30 marca 2010 r. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., bieg czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się 31 marca 2010 r., a termin upłynął w dniu 13 kwietnia 2010 r. Natomiast odwołanie sporządzone przez pełnomocnika skarżącego zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 15 kwietnia 2010 r., tj. z dwudniowym upływem terminu. Następnie, pełnomocnik Skarżącego pismem z dnia 31 maja 2010 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] marca 2010 r. W uzasadnieniu wniosku, wskazując przyczynę uchybienia terminu stwierdził, że wynika ona z doręczenia pisma matce podatnika. Doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu 30 marca 2010 r. na adres domowy Skarżącego. Jednakże pod jego nieobecność korespondencję odebrała matka – D. G., która przekazując ją synowi błędnie wskazała, iż została doręczona w dniu 1 kwietnia 2010 r. Do wniosku dołączono odpis odwołania z dnia 15 kwietnia 2010 r. Pełnomocnik zarzucił również, że na kopercie nie została sporządzona jakakolwiek adnotacja doręczyciela o terminie doręczenia pisma, co mogło wprowadzić skarżącego w błąd. Dyrektor Izby Skarbowej w W., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik nie dopełnił warunku wskazanego w art. 162 § 1 O.p, gdyż wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie został złożony jednocześnie z tym odwołaniem - nie został spełniony jeden z warunków koniecznych dla przywrócenia uchybionego terminu procesowego. Odnosząc się do zarzutu, że na kopercie nie została sporządzona jakakolwiek adnotacja doręczyciela o terminie doręczenia pisma, wskazano, że żaden przepis nie zobowiązuje doręczyciela do złożenia takiej adnotacji. Ponadto, organ podkreślił, że obowiązkiem pełnomocnika reprezentującego Stronę jest zachowanie szczególnej staranności w zakresie terminowego dokonywania czynności procesowej. Zdaniem organu pełnomocnik Skarżącego takiej staranności nie wykazał, bowiem nie dotrzymał terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik podjął się reprezentowania Strony jeszcze przed upływem tego terminu, o czym świadczy dołączone do odwołania pełnomocnictwo udzielone w dniu 13 kwietnia 2010 r. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wg norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa prawnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania - art. 162 § 2 O.p, polegające na błędnej wykładni tego przepisu i uznaniu, że jednym z warunków dopuszczalności przywrócenia terminu jest złożenie wraz z odwołaniem wniesionym z uchybieniem terminu zawitego wniosku o przywrócenie terminu, podczas gdy w świetle przywołanego przepisu możliwa jest sytuacja, a która zaistniała w przedmiotowej sprawie, w której strona składając odwołanie działała bez świadomości uchybienia terminu zawitego i dniem ustania przyczyny tego uchybienia terminu jest dzień doręczenia jej postanowienia organu podatkowego stwierdzającego owo uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie pełnomocnika, strona wnosząc odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. działała w subiektywnym przeświadczeniu, iż robi to w terminie. Ponadto, dopiero postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, iż strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 24 maja 2010 r. i dopiero tego dnia strona powzięła wiadomość o doręczeniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w terminie wcześniejszym. Zdaniem pełnomocnika, dochowując ustawowego terminu, w dniu 31 maja 2010 r., złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz dopełnił obowiązku jednoczesnego złożenia odwołania od decyzji określającej zobowiązania w roku podatkowym 2008. Zarzucił, iż wniosek ten nie został uwzględniony postanowieniem stanowiącym przedmiot zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Skargę należało oddalić. W rozpoznanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ocena legalności postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu opiera się przede wszystkim na zbadaniu, czy prawidłowo organ uznał, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki przywrócenia terminu, określone w art. 162 § 1 i § 2 O.p., a także czy Strona dochowała terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z wymienionymi przepisami, w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przede wszystkim w realiach przedmiotowej sprawy najważniejszą kwestią, w ocenie Sądu, było uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z aktami administracyjnymi sprawy, Skarżący jako przyczynę uchybienia terminu podał fakt, iż matka skarżącego przekazała mu omyłkowo jako datę odbioru decyzji 1 kwietnia 2010 r. a nie 30 marca 2010 r. jak było w rzeczywistości. Ponadto listonosz nie dokonał adnotacji na kopercie o dacie doręczenia przesyłki. Argumenty te, w ocenie Sądu, nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Strony. Jak podkreśla się w literaturze (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 328-329) oraz orzecznictwie (por. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Powyższe poglądy, aczkolwiek wyrażane na tle przepisów regulujących postępowanie administracyjne, wobec analogicznego unormowania przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu podatkowym, zachowują tu swoją aktualność. Należy zatem wskazać, że tylko przeszkoda, którą można określić jako niedającą się usunąć i która nie jest spowodowana zachowaniem Strony może usprawiedliwić odstąpienie od obowiązku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni. Przedstawiona przez Skarżącego sytuacja, zaistniała na skutek jego wyboru. To bowiem Skarżący wskazał adres do korespondencji, na który doręczono decyzję. Skarżący zatem sam zdecydował, które czynności wykona osobiście, a wykonanie których powierzy innym osobom. Skutki decyzji w tym przedmiocie obciążają Skarżącego. Obciąża go także wybór osoby, której powierza jakąś część czynności mającej być wykonaną. Skoro Skarżący wskazał adres do doręczeń korespondencji, podając adres swojej matki, to decydując się na takie rozwiązanie przyjął na siebie negatywne konsekwencje zaniedbań tej osoby, w tym przypadku zaniechanie zapisania daty otrzymania decyzji. Staranność jaką ta osoba wykazała w przekazaniu Skarżącemu korespondencji staje się w ten sposób miarą staranności Skarżącego w tym względzie. Zaniedbania lub błędy, jakich dopuściła się osoba, która odebrała korespondencję, traktowane być zatem muszą tak samo, jak gdyby dopuścił się ich Skarżący. Z tych to powodów Sąd uznał, iż nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Nie jest również zasadny zarzut skarżącego odnośnie obowiązku umieszczania daty odbioru przesyłki przez listonosza na kopercie. Taki obowiązek nie wynika z przepisów prawa. Co do pozostałych przesłanek odnośnie przywrócenia terminu, a mianowicie zachowania siedmiodniowego terminu do złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, Sąd zauważa, iż termin ten został zachowany. Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 24 maja 2010 r. i dopiero tego dnia strona powzięła wiadomość o doręczeniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w terminie wcześniejszym. Zatem od tej daty należało liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) oddalił skargę.