III SA/Wa 2177/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-19
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Artur Kot, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może w każdym czasie orzekać o wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, które wygasło przez zapłatę, oraz czy po upływie terminu przedawnienia możliwe jest określenie zobowiązania w niższej wysokości niż zapłacona kwota?Ratio decidendi
Sąd uznał, że po upływie terminu przedawnienia organ nie może kształtować wielkości przedawnionego zobowiązania podatkowego na korzyść podatnika, określając je w niższej wysokości niż kwota zapłacona. Upływ terminu przedawnienia skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, co wymaga jego umorzenia. Jednakże uwzględnienie skargi przez organ na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. powoduje wyeliminowanie zaskarżonego aktu i umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego.Stan faktyczny
B. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z 2008 r. dotyczącą określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Spór dotyczył m.in. dopuszczalności orzekania o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę, oraz skutków upływu terminu przedawnienia. Organ utrzymał decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z 2004 r., a skarga została oddalona przez WSA w Warszawie w 2009 r. NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Umorzył postępowanie sądowe oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Warszawie na rzecz B. Sp. z o.o. kwotę 5117 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Protokolant specjalista Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe, 2) zasądzić od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 5117 zł (słownie: pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] grudnia 2004 r. określającą B. (dalej: "Skarżąca") prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych wskazanym w decyzji zgłoszeniem celnym z 1999 r. Powodem ich wydania było obniżenie wartości celnej importowanych towarów skutkujące zmniejszeniem podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji jego określeniem w wysokości niższej niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym. Przedmiotem kontrowersji w sprawie było m. in. to, czy dopuszczalne jest w każdym czasie orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, które wygasło przez zapłatę. Zdaniem organów taka sytuacja jest możliwa. Skoro bowiem zobowiązanie wygasło wskutek zapłaty, nie mogło wygasnąć po raz drugi wskutek przedawnienia. Po zapłacie podatku termin przedawnienia już zatem nie biegnie. Organ odwoławczy może jednak wydać jedną z decyzji określonych w art. 233 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, ze zm. – dalej: "ustawa Ord. pod."). Z poglądem tym nie zgodziła się Skarżąca, która zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd podzielił jednak stanowisko organów, w związku z czym skargi Skarżącej oddalił wyrokiem z 6 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3432/08. Stwierdził mianowicie, że upływ terminu przedawnienia nie stoi na przeszkodzie wydaniu decyzji określającej wysokość zobowiązania w kwocie mniejszej niż zapłacona przez Skarżącą. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 20 lipca 2010 r., sygn. akt I FSK 1374/09 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Stwierdził, że po upływie terminu przedawnienia, organ – wbrew interesowi prawnemu podatnika – nie może kształtować wielkości przedawnionego zobowiązania podatkowego "na jego korzyść", określając go w niższej wysokości niż kwota przez niego zapłacona. Zgodnie bowiem z art. 208 § 1 ustawy Ord. pod. (w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r.) upływ terminu przedawnienia skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, co wymaga od organu jego umorzenia.
W niniejszej sprawie termin rozprawy wyznaczono na dzień 19 listopada 2010 r.
Decyzją z [...] września 2010 r. Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), uwzględnił w całości skargę Skarżącej i zgodnie z żądaniem uchylił własną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Decyzję tę doręczono pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 5 października 2010 r. Powołany wyżej art. 54 § 3 p.p.s.a. stanowi, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, co też Dyrektor Izby Celnej uczynił wydając decyzję z dnia [...] września 2010 r. Z chwilą jej doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej przestał więc istnieć przedmiot skargi, jaką była decyzja z dnia [...] października 2008 r. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych, niż te wskazane w pkt 1 i 2 tego paragrafu. Do okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania na podstawie powyższego przepisu należy bez wątpienia uwzględnienie skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. (tzw. autokontrola). Powoduje ono bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności, co czyni zbędnym dalsze procedowanie w sprawie. W razie wydania nowego rozstrzygnięcia służy na nie skarga do sądu administracyjnego, co należycie chroni prawa strony skarżącej. Wobec powyższego postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe podlega w niniejszej sprawie umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt 1 sentencji.
Uwzględnienie skarg przez organ zasadnym czyni też orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. O kosztach tych orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 6 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło