III SA/Wa 2177/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. E. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Skarżąca W. E. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Podała, iż nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych ponieważ osiąga niskie dochody, które przeznacza na bieżące utrzymanie. Wskazała, że na poczet podatku zostały zajęte jej "wszystkie pieniądze". Skarżąca wspólnie z mężem wydają większość środków na leczenie i utrzymanie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, posiada dom o powierzchni 120 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 4,27 ha. Mąż Skarżącej otrzymuje emeryturę w kwocie 1.560 zł, a Skarżąca emeryturę w kwocie 889 zł Do miesięcznych wydatków Skarżąca zaliczyła: spłatę kredytu – 400 zł miesięczna rata, media – 500 zł, leki 0 500 zł. Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących sytuację majątkową i rodzinną, Skarżąca nadesłała orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, decyzję o waloryzacji emerytury, wyciąg z rachunku bankowego, zaświadczenie z urzędu skarbowego o wysokości osiągniętego przychodu za 2016 i 217 r. oraz rachunki miesięcznych opłat. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1029, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (jak w niniejszej sprawie) obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest koszt wpisu od skargi w wysokości 345 zł. Okoliczności przedstawione przez Skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z nadesłanych dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać trzeba, że Skarżąca utrzymuje się z emerytury, która po potrąceniu kosztów egzekucyjnych wynosi około 899 zł. Mąż Skarżącej z tego samego tytułu otrzymuje 1.560 zł. Środki te w całości przeznaczane są na bieżące koszty utrzymania w tym leki i leczenie. Ponadto Skarżąca jest osobą niepełnosprawną W ocenie starszego referendarza sądowego poniesienie przez Skarżącą wydatku rzędu 345 zł będzie stanowiło uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.