III SA/Wa 2178/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Asesor WSA Sylwester Golec, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi R. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując zażalenie R. H. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wyjaśnił co następuje. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 76 § 1 oraz art. 76 a § i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. - powiadomił R. H. o zaliczeniu nadpłaty w kwocie [...] zł powstałej w wyniku złożenia w dniu 8 sierpnia 2003 r. korekty zeznania rocznego za 1999r. PIT-33 na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych: 1) za 1998r., na należność główną [...] zł, na odsetki za zwłokę [...] zł, 2) za 2000r., na należność główną [...] zł, na odsetki za zwłokę [...] zł, 3) za 2001r., na należność główną [...] zł, na odsetki za zwłokę [...] zł. Rozstrzygnięcie zawierało pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia - zażaleniu oraz o terminie na jego wniesienie - 7 dniach od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] wysłane zostało do zainteresowanego za pośrednictwem poczty, na adres zamieszkania [...] W., ul. [...], w dniu 31 grudnia 2004 r. listem poleconym, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W dniu 1 lutego 2005r. przesyłka polecona wróciła do nadawcy tj. Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z adnotacjami poczty: - z dnia 6 stycznia 2005r. "Mieszkanie zamknięte. Awizo pozostawiono w skrzynce", - z dnia 14 stycznia 2005r. "Awizowano powtórnie", - z dnia 24 stycznia 2005r. "ZWROT nie podjęto w terminie". W tym stanie rzeczy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. uznał postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] za doręczone Stronie w trybie zastępczym zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, w dniu 20 stycznia 2005 r. to jest z upływem ostatniego dnia wymaganego okresu jego przechowywania przez urząd pocztowy (14 dni). Ustawowy termin na wniesienie zażalenia na przedmiotowe postanowienie upływał zatem w dniu 27 stycznia 2005 r. Z adnotacji sporządzonej przez pracownika organu podatkowego kontrolera rozliczeń A.W. wynika, iż w dniu 11 marca 2005 r. w siedzibie stawiła się A. H., żona R.H., której wydane zostały za pokwitowaniem postanowienia Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...], Nr [...] i Nr [...]. W adnotacji zawarta jest również informacja, że A. H. poinformowana została o fakcie wysłania wcześniej rozstrzygnięć do Strony za pośrednictwem poczty w dniu 31 grudnia 2004 r. Na postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r. NR [...], R. H. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. za pośrednictwem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w dniu 18 marca 2005 r. Zgodnie z art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...] należy uznać za doręczone w dniu 20 stycznia 2005 r. W tym stanie rzeczy, w świetle art. 236 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej termin do wniesienia zażalenia na. postanowienie upłynął w dniu 27 stycznia 2005 r. W związku z powyższym zażalenie na postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego W. złożone przez R. H. w dniu 18 marca 2005r. , wniesione zostało z uchybieniem tego terminu. Jeżeli Strona nie mogła dotrzymać terminu złożenia zażalenia, winna była wystąpić w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, z wnioskiem o jego przywrócenie na podstawie art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, wskazując przyczyny zaistnienia sytuacji oraz uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jej winy - czego nie uczyniła. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej R. H. , złożył w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił istotne naruszenie przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 148, art. 149 i art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) i wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zarzutów stwierdził, że stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w W., jakoby postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2004 r. zostało doręczone w trybie zastępczym jest błędne. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że nie mogło nastąpić doręczenie zastępcze z uwagi na to, że R. H. "nie posiada skrzynki pocztowej, dojście do drzwi domu (pod nieobecność podatnika) jest niemożliwe, a samo dojście do posesji jest utrudnione". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej ,wnosząc o jej oddalenie , podniósł jednocześnie, że w myśl art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188 ze zm.) właściciele lub współwłaściciele nieruchomości, których częścią składową jest budynek są obowiązani umieścić oddawczą skrzynkę pocztową. Wymieniony obowiązek jest realizowany w budynkach jednorodzinnych - przez umieszczenie oddawczej skrzynki pocztowej przed drzwiami wejściowymi do budynku lub w ogólnie dostępnej części nieruchomości. Jeżeli Skarżący ma uwagi dotyczące funkcjonowania poczty powinien je zgłosić do urzędu pocztowego, a nie, organu podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przepisy art. 149 i 150 ustawy Ordynacja podatkowa posiadają następującą treść: art. 149 "W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata", a art. 150 § 1 "W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. §1 a. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. § 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy". Dopóki pismo kierowane do podatnika nie zostanie mu doręczone lub doręczone zastępczo, przy spełnieniu warunków cytowanych przepisów – nie może być uznane za doręczone. Natomiast z wnioskiem o przywrócenie terminu może skorzystać osoba, której organ doręczył decyzję. Nie można bowiem przywracać terminu, który nie mógł upłynąć, gdyż nie rozpoczął w ogóle biegu, ze względu na brak doręczenia stronie. Skarżący dowodzi, że w zajmowanym przez niego budynku nie jest zainstalowana skrzynka oddawcza, utrudnione jest również umieszczenie zawiadomienia w widocznym miejscu przy wejściu na posesję. Tymczasem na potwierdzeniu odbioru przesyłki, zawierającej przedmiotowe postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r. znajduje się pieczątka o treści "Mieszkanie zamknięte. Awizo pozostawiono w skrzynce 2005-01-06 podpis nieczytelny. Na kopercie stempel pocztowy "Awizowano powtórnie 14 sty 2005 ". W tym przypadku brak danych w jaki sposób umieszczono druk awizacji. Zarysowała się, więc, sprzeczność pomiędzy oświadczeniem doręczyciela pocztowego, który miał pozostawić awizo w skrzynce oddawczej, a podatnika, iż takiej skrzynki nie posiada. Sprzeczność ta nie może być z założenia jednak interpretowana na niekorzyść podatnika, którego, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, obciąża ryzyko nie posiadania skrzynki pocztowej. Spełnienie warunków formalnych wypływających z treści art. 149 Ordynacji podatkowej nie przekreśla możliwości przeprowadzenia dowodu, iż osoba wskazana w tym przepisie zaniedbała obowiązkowi umieszczenia zawiadomienia o przesyłce. Okoliczność ta winna być zbadana tak, aby postępowaniu nie można postawić zarzutu, iż nie objęło ono wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Uznając, że doszło do naruszenia tej zasady, ujętej w art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, co ma bezpośredni istotny wpływ na wynik sprawy – Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) – uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W.. Stosownie do art. 152 ustawy stwierdzono, że postanowienie to nie podlega wykonaniu, a o kosztach, Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.