III SA/Wa 2179/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2009 i 2010r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej skarżący – T.C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i małoletnią córką. Nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie skarżącego ze stosunku pracy w wysokości 1.750 zł brutto. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), skarżący został wezwany do wskazania i udokumentowania wszystkich źródeł utrzymania skarżącego oraz osób prowadzących ze skarżącą wspólne gospodarstwo domowe (wynagrodzenie za pracę, alimenty, renta, zasiłki, inne świadczenia), nadesłania zeznań podatkowych skarżącego oraz osób prowadzących ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe za 2014 r., udokumentowania wysokości aktualnych, miesięcznych przychodów (dochodów i kosztów) działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, poprzez nadesłanie kopii z podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub ewidencji zakupów i sprzedaży VAT za ostatnie trzy miesiące, bilansu oraz rachunku zysków i strat za I półrocze 2015 r., przedstawienia czytelnego zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków rodziny, ze wskazaniem wysokości i rodzaju ewentualnej pomocy otrzymywanej od innych osób, nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych skarżącego za ostatnie trzy miesiące, w tym tego, na które wpływa wynagrodzenie za pracę skarżącego, wskazania źródeł finasowania ustanowionego w sprawie pełnomocnika. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego poinformował, że skarżący zamieszkuje z żoną i córką w domu swojego ojca. Rodzina prowadzi osobne gospodarstwo domowe, a rachunki wystawiane są na ojca skarżącego. Skarżący partycypuje w kosztach utrzymania domu i ogrzewania, nie jest to jednak ustalona kwota. Żona skarżącego nie pracuje. Głównym źródłem utrzymania skarżącego jest stałe wynagrodzenie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej tj. T. Sp. z o.o. Skarżący nie pobiera zasiłków ani innych świadczeń. Nie posiada rachunków bankowych. Koszty wynagrodzenia pełnomocnika pokrywa ojciec skarżącego. Do pisma załączono zeznanie podatkowe skarżącego za 2014 r., kartę wynagrodzeń za 2015 r., kopię z ewidencji sprzedaży z zakupów VAT za okres od 1 czerwca do 31 sierpnia 2015 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustosunkowując się do powyższego należy podkreślić, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Powyższe wymaga rzetelnego wypełnienia formularza PPF oraz złożenia, na wezwanie, żądanych dokumentów oraz dodatkowych wyjaśnień. W ocenie referendarza sądowego, w przedmiotowym postępowaniu wnioskodawca nie przedstawił w sposób należyty swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a tym samym uniemożliwił merytoryczną ocenę wniosku. Przede wszystkim, mimo wyraźnego w tym zakresie wezwania, skarżący nie przedstawił zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków rodziny. Podkreślić w tym miejscu należy, że jedynie porównanie dochodów rodziny z jej niezbędnymi, miesięcznymi wydatkami pozwala na dokonanie oceny, czy wnioskodawca może, a jeśli tak, to w jakim zakresie partycypować w kosztach wszczętego postępowania. Referendarz sądowy, nie uważa tym samym, że sytuacja finansowa skarżącego pozwala mu na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 21.864 zł. Nie mniej jednak, brak możliwości uiszczenia wpisu w takiej wysokości, nie oznacza, że skarżący nie jest w stanie uiścić na poczet wpisu żadnej kwoty. Brak rzetelnych oświadczeń skarżącego, co do miesięcznych wydatków rodziny, w tym na wyżywienie, środki czystości, odzież, partycypowanie w opłatach związanych z utrzymaniem domu i inne, nie pozwala na dokonanie oceny, czy rzeczywiście, skarżący chociażby symbolicznie nie może partycypować w kosztach postępowania kasacyjnego. Powyższe jest o tyle istotne, że przyznanie skarżącemu prawa pomocy spowoduje przerzucenie ciężaru poniesienia kosztów na Budżet Państwa, tym samym ogół obywateli. Referendarz sądowy ma również na uwadze, że sytuacja finansowa skarżącego była przedmiotem oceny Sądu rok temu, na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Wówczas zwolniono skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 2.000 zł. Wówczas jednak skarżący szczegółowo przedstawił zestawianie swoich dochodów i wydatków oraz wyjaśnił zakres pomocy rodziców i teściów w utrzymaniu rodziny. Oświadczenie to, nie może zostać z kolei wykorzystane przy ocenie przedmiotowego wniosku, bowiem, po pierwsze, zostało złożone ponad rok temu, po drugie, jak wynika z porównania wniosków sytuacja finansowa skarżącego uległa niewielkiej, ale jednak zmianie, po trzecie rodzina skarżącego zamieszkała z jego ojcem, tym samym inaczej rozkładają się wydatki dwóch gospodarstw domowych prowadzonych w jednym domu. Odmawiając przyznania prawa pomocy referendarz sądowy ma również na uwadze, jak wskazał sam pełnomocnik skarżącego, że dochód skarżącego ze stosunku pracy stanowi główne, więc nie jedyne źródło utrzymania jego rodziny. Nie można bowiem zapominać, że skarżący w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Za 2014 r. uzyskał z tego tytułu przychód w wysokości 132.572,33 zł. Z kolei za okres od czerwca do sierpnia br., zgodnie z kopiami z ewidencji, sprzedaż wyniosła 13.811 zł, a zakupy 16.946,22 zł. Wprawdzie działalność prowadzona przez skarżącego generuje straty, niemniej jednak, jak to już było wielokrotnie wskazywane w tego rodzaju sprawach, skarżący prowadząc działalność gospodarczą jest przedsiębiorcą, a w tym przypadku miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu obciążenia podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle wyeliminować. W przypadku skarżącego wskazać można chociażby na comiesięczne raty leasingowe w wysokości 1.858,76 zł na rzecz T. . Podsumowując referendarz sądowy zauważa, że w sytuacji, w której wnioskodawca nie przedstawia wszystkich okoliczności dotyczących jego sytuacji życiowej i majątkowej, bądź też przedstawia niepełne dane – co miało miejsce w niniejszej sprawie – to powinien liczyć się z tym, że referendarz sądowy nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy. Przyznanie tego prawa jest bowiem uzależnione od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie na podstawie wysokość rzeczywiście uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.