III SA/Wa 218/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-19
Skład orzekający: Ewa Radziszewska - Krupa, Radosław Teresiak, Artur Kuś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, który zajął udziały spółki w innych spółkach, ale nie podjął próby ich sprzedaży przez kilka lat, może uznać egzekucję za bezskuteczną i przenieść odpowiedzialność za zaległości podatkowe na członka zarządu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego i procesowego. W szczególności, organ odwoławczy nie wykazał w sposób jasny, jakie czynności egzekucyjne podjęto w odniesieniu do konkretnych zaległości podatkowych i czy rzeczywiście doszło do zajęcia udziałów spółki. Sąd podkreślił, że jeśli organy podatkowe uznały, że istnieją szanse na wyegzekwowanie należności z zajętych udziałów, to nie mogły jednocześnie przenieść odpowiedzialności solidarnej na członka zarządu, nie wyjaśniając wartości tych udziałów i nie dążąc do ich sprzedaży.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności J.K. jako członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług. Skarżąca argumentowała, że wskazała majątek spółki (udziały w innych spółkach), z którego mogła być prowadzona egzekucja, a organ egzekucyjny nie podjął skutecznych działań w celu sprzedaży tych udziałów. Organ odwoławczy uznał, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna i nie zachodzą przesłanki zwalniające członka zarządu z odpowiedzialności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz J. K. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak, sędzia WSA Artur Kuś, Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2010 r., 2011 r., 2012 r., 2013 r., 2014 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz J. K. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS") decyzją z [...] maja 2016r. orzekł o solidarnej odpowiedzialność J.K. (zwana dalej: "Skarżąca") - członka zarządu W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej: "Spółką") wraz z ww. Spółką i prezesem zarządu K.K. za zaległości podatkowe ww. Spółki w podatku od towarów i usług (zwany dalej: "VAT") za IV kwartał 2010r., I-IV kwartał 2011r., I, II i IV kwartał 2012r., II kwartał 2013r., II i III kwartał 2014r. w łącznej wysokości 206.496 zł z odsetkami za zwłokę, obliczonymi na dzień wydania decyzji w łącznej wysokości 16.158,47 zł.
2. Skarżąca w odwołaniu wniosła o uchylenie ww. decyzji NUS i orzeczenie, że Skarżąca nie ponosi odpowiedzialności za ww. zaległości podatkowe Spółki lub o uchylenie ww. decyzji i umorzenie postępowania lub ewentualnie uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na naruszenie: art. 116 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.; zwana dalej: "O.p."), zgodnie z którym członek zarządu zostanie uwolniony od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, jeśli wskaże majątek, z którego może być prowadzona egzekucja.
Skarżąca wskazała, że NUS błędnie przyjął, że zarząd spółki nie informował urzędu skarbowego o majątku Spółki, z którego może zostać prowadzona egzekucja. Taką informację wielokrotnie przekazywano, wskazując, że Spółka posiada udział w: E. Sp. z o.o. w L. (zwana dalej: "E." - 60 udziałów) i A. Sp. z o.o. W. (zwana dalej: "A." - 350 udziałów). Jest to też informacja publicznie dostępna w KRS i wprawdzie NUS zajął ww. Udziały - uniemożliwiając zarządowi Spółki swobodne dysponowanie nimi, ale nie podjął próby ich sprzedaży. Wartość rynkowa udziałów w obu ww. spółkach była w chwili dokonania zajęcia znacznie wyższa od zobowiązań podatkowych Spółki. Uniemożliwienie więc zarządowi Spółki dysponowania tym majątkiem, przy jednoczesnym braku podjęcia działań przez urząd skarbowy w celu sprzedaży ww. udziałów w drodze egzekucji administracyjnej, uwalnia członka zarządu z solidarnej odpowiedzialność za ww. zobowiązania podatkowe Spółki.
3. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: DIS") decyzją z [...] listopada 2016r. utrzymał w mocy ww. decyzję NUS, podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną.
W uzasadnieniu DIS powołał się na art. 116 § 1 i § 2, art. 107 § 1, art. 108 § 2 i § 3 O.p. i stwierdził, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że Spółka nie uregulowała w terminie ww. zobowiązań podatkowych VAT, wykazanych w deklaracjach podatkowych VAT-7K. Skoro Spółka nie wpłaciła ww. zobowiązań, NUS wszczął i przeprowadził postępowanie egzekucyjne wobec jej majątku z chwilą doręczenia Spółce odpisów tytułów wykonawczych, a NUS postanowieniem z [...] marca 2016r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącej za ww. zaległości. Spełniono więc wymóg z art. 108 § 2 pkt 3 O.p. - wszczęcia postępowania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej po dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki.
DIS wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzono na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących ww. zaległości podatkowe Spółki w VAT, jak i innych tytułów wykonawczych, którymi wierzyciel NUS objął również należności Spółki w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych od września do grudnia 2011r. i w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012r. i 2013r. W postępowaniu egzekucyjnym podjęto szereg czynności w celu zabezpieczenia roszczeń NUS, w tym próbę zajęcia rachunków bankowych w 21 bankach. [...] Bank S.A. i [...] S.A. potwierdziły prowadzenie rachunku bankowego Spółki, informując, że saldo rachunku nie pozwala na zaspokojenie należności egzekucyjnej. Pozostałe banki wskazały, że nie prowadzą rachunków bankowych Spółki. Organ egzekucyjny poszukując majątku Spółki wystąpił w trybie art. 36 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm., zwana dalej: "u.p.e.a.") z wnioskami w sprawie udostępnienia danych do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Informacje przekazane przez ww. instytucje nie doprowadziły do ujawnienia wierzytelności, praw majątkowych i majątku ruchomego, nieruchomego będącego własnością Spółki, który mógłby podlegać zajęciu i sprzedaży egzekucyjnej.
Organ egzekucyjny 19 września 2014r. sporządził protokół o stanie majątkowym Spółki, do którego prezes zarządu oświadczył, że Spółka posiada 350 udziałów w A. i 46 udziałów w E. NUS zajął prawo majątkowe w postaci ww. udziałów w A., zawiadomieniem z 15 października 2014r. Sąd Rejonowy dla W. w W. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wydał postanowienie z [...] listopada 2014r. sygn. akt [...] o złożeniu do akt rejestrowych A. zawiadomienia o zajęciu udziałów wspólnika – Spółki. NUS zajął też ww. udziały w E., zawiadomieniem z 15 października 2014r., a Sąd Rejonowy dla W. w W. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wydał postanowienie z [...] października 2014r. sygn. akt [...] o złożeniu do akt rejestrowych E. zawiadomienia o zajęciu udziałów wspólnika - Spółki. Egzekucja administracyjna z należności przysługujących zobowiązanej Spółce z tytułu zajętych udziałów nie doprowadziła do pokrycia dochodzonych należności, a w bazie danych urzędu skarbowego brak jest innych danych dotyczących źródeł dochodu zobowiązanej Spółki.
DIS stwierdził, że wobec wyczerpania dostępnych środków prawnych, których celem była realizacja roszczenia podatkowego w stosunku do dłużnika podatkowego, NUS umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki, z wyłączeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] - z uwagi na ewentualną egzekucyjną sprzedaż udziałów. DIS uznał też, że powyższe wskazuje, że egzekucja z majątku ww. Spółki okazała się bezskuteczna.
DIS wskazał, że Skarżąca w terminie płatności ww. zobowiązań pełniła funkcję członka zarządu Spółki, co potwierdzają akta sprawy: akt notarialny z 5 grudnia 2001r. rep. A nr [...] i odpis pełny z rejestru przedsiębiorców KRS nr [...], stan na 6 lipca 2016r., zgodnie z którym Skarżąca nieprzerwanie pełni funkcję członka zarządu od 22 lutego 2002r. (wpis nr [...]), do dnia wystawienia tego odpisu. Skarżąca, pełniąc funkcję członka zarządu w czasie, w którym przypadał termin płatności ww. zobowiązań podatkowych miała też obowiązek prowadzić sprawy Spółki z należytą starannością, a zatem powinna podejmować działania w celu prawidłowego rozliczania VAT ww. Spółki, zabezpieczenia środków na zapłatę należności i uiszczania zobowiązań podatkowych w terminach ich płatności. Spełniono więc drugą z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności podatkowej członka zarządu z art. 116 O.p. - pełnienie funkcji członka zarządu Spółki w czasie, z którym przepisy prawa wiążą te odpowiedzialność. Zgodnie z art. 116 § 1 O.p. członek zarządu spółki kapitałowej może skutecznie uwolnić się od solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeżeli wykaże, że zaistniała jedna z przesłanek egzoneracyjnych: gdy, we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo gdy, niezgłoszenie wniosku (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy lub kiedy wskaże, że spółka posiada mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
NUS pismem z 30 czerwca 2015r. wystąpił do Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych o informację, czy Spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, a jeśli tak to w jaki sposób wniosek rozpatrzono, bądź czy wobec Spółki wszczęto postępowanie układowe. Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych pismem z 15 lipca 2015r. sygn. akt [...] poinformował, że nie złożono wniosku o ogłoszenie upadłości i obecnie nie toczy się postępowanie upadłościowe ani postępowanie układowe wobec Spółki.
DIS wskazał, że skoro ustawodawca uznał zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, za okoliczność uwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości spółki należało w tym zakresie rozważyć materiał dowodowy sprawy, a wynika z niego, że Spółka ostatnią deklarację VAT- 7K złożyła za III kwartał 2014r., a PIT-4R za 2011r., zaś zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) CIT-8 za 2013r., wykazując dochód w wysokości 45.314,87 zł. O wystąpieniu przesłanki upadłości - niepłacenia wymagalnych zobowiązań - zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2015r., poz. 233 ze zm., zwana dalej: "u.p.u.n.") - świadczą zaległości podatkowe Spółki w VAT za IV kwartał 2010r., I-IV kwartał 2011r., I, II i IV kwartał 2012r., II kwartał 2013r. oraz II i III kwartał 2014r., w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012r. i za 2013r., w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za miesiące od września do grudnia 2011r.
DIS podniósł, że dokonane przez NUS zajęcia udziałów Spółki w A. i w E. nie przyniosły wierzycielowi zaspokojenia wierzytelności. Z odpisów pełnych KRS wynika, że wartość udziałów wynosiła:
- A. (nr KRS [...]) na dzień wpisu (5 maja 2004r.) - 35.000 zł,
- E. (nr KRS [...]) na dzień wpisu (12 kwietnia 2011r.) - 46.000zł. Natomiast łączna wartość zaległości podatkowych Spółki z odsetkami za zwłokę i kosztów postępowania egzekucyjnego, za które przeniesiono odpowiedzialność na Skarżącą wynosiła 333.865,02 zł. W VAT za IV kwartał 2010r., I-IV kwartał 2011r., I, II, IV kwartał 2012r., II kwartał 2013r. oraz II i III kwartał 2014r. - łącznie 206.496 zł należne odsetki za zwłokę - 87.977 zł i koszty postępowania egzekucyjnego -16.158,47 zł. W podatku dochodowym od osób prawnych za 2012r. i za 2013r. należności główne wynosiły łącznie - 12.660 zł i odsetek za zwłokę - 2.735 zł i koszty postępowania egzekucyjnego – 823,06 zł, a p podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za miesiące od września do grudnia 2011r. należności główne wynosiły 4.550 zł, należne odsetki za zwłokę - 2.311 zł i koszty postępowania egzekucyjnego - 354,49 zł. Powyższe nie pozwala na uznanie, iż wskazanie na mienie Spółki w postaci ww. udziałów w A. i E. stanowiło wskazanie nieznanego organowi egzekucyjnemu składnika majątkowego Spółki, z którego możliwa jest realna i efektywna egzekucja, w wyniku której mogą zostać zaspokojone zaległości podatkowe ww. Spółki w znacznej części.
Skarżąca nie uwolniła się więc od solidarnej odpowiedzialności podatkowej za ww. zaległości podatkowe Spółki w VAT, których termin płatności upływał w czasie, gdy pełniła ona funkcję członka zarządu Spółki, gdyż nie wykazała, że we właściwym czasie zgłosiła wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu jej upadłości i nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jej winy. W toku postępowania nie wskazała też mienia ww. Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.
4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji DIS i NUS i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, gdyż decyzje wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności z naruszeniem art. 116 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym członek zarządu zostanie uwolniony od odpowiedzialności za zobowiązania spółki jeśli wskaże majątek, z którego może być prowadzona egzekucja.
Zdaniem Skarżącej błędnie przyjęto, że zarząd Spółki nie informował urzędu skarbowego o majątku Spółki, którego może być prowadzona egzekucja, gdyż wielokrotnie przekazywał urzędowi skarbowemu informację, iż Spółka posiada 60 udziałów w E. i 350 udziałów w A., co jest zgodne z publicznie dostępną informacją zawartą w KRS. NUS zajął ww. udziały, uniemożliwiając zarządowi Spółki dysponowanie nimi, ale nie podjął próby ich sprzedaży przez kilka lat. Wartość rynkowa ww. udziałów była w chwili zajęcia znacznie wyższa od zobowiązań podatkowych Spółki. Skoro organ uniemożliwił zarządowi Spółki dysponowanie tym majątkiem, w celu spłaty zobowiązań podatkowych Spółki, przy jednoczesnym braku działań urzędu skarbowego, mających na celu sprzedaż ww. udziałów w drodze egzekucji, członek zarządu został zwolniony z odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe Spółki. Interpretacja DIS jakoby egzekucja z udziałów ograniczała się jedynie do dochodów przysługujących z ich tytułu zobowiązanej Spółce jest błędna, a niepodjęcie sprzedaży tych udziałów przez kilka lat przez urząd skarbowy zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, ponieważ urząd skarbowy był informowany o majątku Spółki i sam z egzekucji wobec tego majątku zrezygnował.
5. DIS w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
1. skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie tylko z powodów w niej wskazanych.
Sąd wskazuje bowiem, że w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.; zwana dalej: "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zgodnie natomiast z art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję:
1) uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
2. Sąd, mając powyższe kryteria na względzie, uznał, że zaskarżona decyzja naruszała przepis art. 116 § 1 O.p. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 i art. 191 O.p. w zakresie, w jakim DIS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjął, że jakkolwiek można mówić o potrzebie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki, tym niemniej wskazał, że taka potrzeba nie zachodziła w odniesieniu do tytułów wykonawczych wystawionych na Spółkę o nr: [...]. DIS wyjaśnił przy tym, że jest to uzasadnione ewentualną sprzedażą egzekucyjną ww. udziałów Spółki w E. i w A., których wartość nie była badana przez organy, a przynajmniej nie wynika to z akt.
Sąd wskazuje ponadto, że tytuł wykonawczy o nr [...] wystawiono 12 kwietnia 2012r. i dotyczył on zaległości podatkowych w VAT za IV kwartał 2011r., natomiast tytuł wykonawczy nr [...] wystawiono 28 marca 2013r. i dotyczył on zaległości podatkowych w VAT za IV kwartał 2012r. DIS, choć wyraził ww. stanowisko o możliwości dalszego prowadzenia wobec Spółki egzekucji w odniesieniu do ww. zaległości podatkowych, to jednocześnie zaakceptował, bez głębszej analizy, stanowisko NUS, że możliwe było przeniesienie na Skarżącą odpowiedzialności za ww. zaległości, co nie może budzić zaufania do organu odwoławczego i narusza także przepis art. 121 § 1 O.p.
Po pierwsze dlatego, że z treści art. 116 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w chwili powstania ww. zaległości za IV kwartał 2011r. i za IV kwartał 2012r., wynikało, że przesłanką pozytywną do przeniesienia na członka zarządu Spółki była bezskuteczność egzekucji z majątku spółki "w całości lub w części".
Tym samym z uzasadnienia zaskarżonej decyzji powinno w sposób jasny wynikać, jakie czynności egzekucyjne były wykonywana w odniesieniu do ww. zaległości za IV kwartał 2011r. i za IV kwartał 2012r. i czy rzeczywiście w związku z wystawieniem ww. tytułów wykonawczych doszło do zajęcia ww. udziałów w ww. spółkach z o.o. - w E. i w A., jak również, w jakiej części egzekucja z majątku Spółki, na podstawie ww. tytułów wykonawczych, okazała się bezskuteczna w całości lub w części.
Po drugie wyjaśnienie tych okoliczności jest tym bardziej istotne, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji DIS wynika ponadto, że "Egzekucja administracyjna z należności przysługujących zobowiązanej Spółce z tytułu zajętych udziałów nie doprowadziła do pokrycia dochodzonych należności".
Po trzecie należy także zauważyć, że z punktu widzenia art. 121 § 1 O.p. zaufania do organów podatkowych nie budzi przyjęcie przez DIS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie zachodziła przesłanka egzeneracyjna w związku ze wskazaniem przez Skarżącą mienia w postaci ww. udziałów Spółki w E. i w A., oraz jednoczesne przyjęcie przez DIS, że możliwe jest wyegzekwowanie z tych udziałów zaległości Spółki w VAT za IV kwartał 2011r. i za IV kwartał 2012r., szczególnie gdy w postępowaniu egzekucyjnym nie dążono, a przynajmniej nie wynika to z akt administracyjnych, do wyjaśnienia kwestii wartości ww. udziałów.
3. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy DIS weźmie pod rozwagę opisane przez Sąd wadliwości i rozważy je w kontekście możliwości obciążenia Skarżącej odpowiedzialnością za zaległości podatkowe Spółki z tytułu zobowiązań w VAT za IV kwartał 2011r. i za IV kwartał 2012r., których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez członka zarządu jego obowiązków w Spółce w sytuacji (art. 116 § 1 O.p. – zajście przesłanki pozytywnej w postaci bezskuteczność egzekucji), jak również ze względu na ewentualne wystąpienie przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 § 1 pkt 2 O.p., gdy na podstawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również z akt administracyjnych sprawy nie sposób tych okoliczności przyjąć w sposób jednoznaczny.
Skoro bowiem organy podatkowe uznały, że są szanse na wyegzekwowanie należności podatkowych Spółki w VAT za IV kwartał 2011r. i za IV kwartał 2012r. w związku z zajęciem ww. udziałów Spółki w E. i w A., to niemożliwe było przeniesienie odpowiedzialności solidarnej na Skarżącą w tym zakresie, w sytuacji, gdy nie wyjaśniono – mimo postulatów Skarżącej - jaka jest wartość tychże udziałów.
4. Sąd wskazuje natomiast, że w świetle akt sprawy bezsporna była okoliczność pełnienia przez Skarżącą funkcji członka zarządu w okresie, gdy powstawały zaległości podatkowe Spółki z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez członka zarządu jego obowiązków w Spółce. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy nie będzie potrzeby ustalania tejże okoliczności.
Niewątpliwe, w świetle akt sprawy, jest również i to, że Skarżąca w ogóle nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, choć Spółka posiadała zaległości podatkowe nie tylko w VAT za IV kwartał 2010r., I-IV kwartał 2011r., I, II, IV kwartał 2012r., II kwartał 2013r. oraz II i III kwartał 2014r, za które przeniesiono odpowiedzialność na Skarżącą (łącznie 206.496 zł) z odsetkami za zwłokę - 87.977 zł i koszty postępowania egzekucyjnego -16.158,47 zł; ale i w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012r. i 2013r. (należności główne łącznie - 12.660 zł i odsetki za zwłokę - 2.735 zł, koszty postępowania egzekucyjnego – 823,06 zł) i w podatku dochodowym od osób fizycznych od września do grudnia 2011r. (należności główne wynosiły 4.550 zł, odsetki za zwłokę - 2.311 zł i koszty postępowania egzekucyjnego - 354,49 zł).
W tym kontekście niepodanie przez DIS konkretnej daty, w której należało złożyć wniosek o upadłość jest – w świetle orzecznictwa Sądów administracyjnych (por. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 15 maja 2013r. sygn. akt III SA/Wa 2744/12, dostępny na www.nsa.gov.pl) - mankamentem, który jednak nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Kwestia daty, w jakiej wystąpiły przesłanki upadłości, staje się drugorzędna i w istocie bezprzedmiotowa, gdy Skarżąca w ogóle nie złoży wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Niezależnie bowiem od tego, w jakiej dacie wystąpiły przesłanki upadłości (układu), wcześniej albo później, to konstrukcja art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. pozwala odstąpić od rozważań w tej kwestii w sytuacji, gdy wniosku o upadłość (układ) nigdy nie zgłoszono. Uwolnienie od odpowiedzialności może mieć przecież miejsce po pierwsze wtedy, gdy wniosek zgłoszono, a po drugie – równocześnie – gdy był on zgłoszony na czas. Brak pierwszego z tych wymogów (brak wniosku) czyni zbędnymi wszelkie rozważania co do drugiego (terminowości wniosku).
5. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie uznał, że zasadne było uwzględnienie skargi, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 i art. 135 § 1 P.p.s.a. (punkt pierwszy sentencji), z uwagi na naruszenie ww. przepisów prawa procesowego przy dokonywaniu wykładni przepisu prawa materialnego art. 116 § 1 pkt 2 O.p. w kontekście przesłanki bezskuteczności egzekucji i przesłanki wyłączającej odpowiedzialność Spółki (wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części).
Sąd orzekł o zwrocie Skarżącej zapłaconego od skargi wpisu sądowego w wysokości 500 zł (punkt drugi sentencji), na mocy art. 209 i art. 210 P.p.s.a., gdyż Skarżącą reprezentował na rozprawie mąż, a wniosek o zwrot kosztów postępowania sądowego zawarty był w skardze.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło