III SA/Wa 2182/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PPHU "K." Spółka Jawna z siedzibą w P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi PPHU "K. " Spółka Jawna z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2010 r. postanawia: - wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji - Skarżąca - PPHU "K. " Spółka Jawna z siedzibą w P. , w skardze oraz pismach procesowych z dnia 14 lipca i 14 sierpnia 2015 r. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2010 r. Podniosła, iż w wyniku wydania zaskarżonej decyzji określono jej zobowiązanie podatkowe w podatku VAT w kwocie 953.906 zł wynikające z rozliczeń za okres styczeń, luty i marzec 2010 r. Dodatkowo obejmuje odsetki od zaległości podatkowej w kwocie ok. 700.000 zł. Ponadto organ podatkowy decyzją z [...] marca 2015 r. określił Skarżącej dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za kwiecień - maj 2010 r. w kwocie ponad 1.000.000 zł (wraz z odsetkami). Wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z powstaniem zobowiązania podatkowego i egzekucji kwoty ponad 1.700.000 zł, a w połączeniu ze sprawą za okres kwiecień - maj 2010 powoduje wykonalne zobowiązanie podatkowe Skarżącej w kwocie prawie 3.000.000 zł. Skarżąca wyjaśniła, iż kwota zobowiązania VAT, nie została jej zrefinansowana przez jej kontrahenta, który dopuścił się nierzetelności i ewentualnego oszustwa podatkowego. Zaznaczyła, iż nie posiada środków finansowych na uiszczenie ww. zobowiązania. Dodatkowo organy podatkowe prowadzą wobec Skarżącej postępowania kontrolne w zakresie rozliczeń VAT za pozostałe okresy 2010 r. oraz za okres syczeń - kwiecień 2013 r. kwestionując prawo Skarżącej do zastosowania stawki 0% VAT z analogicznych powodów jak w zaskarżonej decyzji. Postępowania te wiążą się z określeniem kolejnych kwot zobowiązania podatkowego VAT po stronie Skarżącej przez organy podatkowe za 2010 r. i 2013 r. i z uwagi na ich ilość oraz zakres czynności dowodowych zasadniczo paraliżują jej działalność gospodarczą. Wskazując na rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej kwota zobowiązania podatkowego wynikająca z zaskarżonej decyzji znacznie przekracza jej możliwości majątkowe. Zgodnie ze sprawozdaniem finansowym Skarżącej za rok bilansowy 2014 wartość aktywów netto wyniosła [...] zł (suma aktywów bilansu pomniejszona o zobowiązania). Skarżąca zaznaczyła, iż nie posiada istotnych środków pieniężnych w gotówce (zgodnie ze sprawozdaniem środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości ok. 9.000 zł). Ponadto organ podatkowy zajął już cześć jej aktywów (w szczególności wskazane w sprawozdaniu finansowym "inne aktywa pieniężne" w wysokości 510.000 zł). Skarżąca zaskarżyła zajęcie dokonane przez organ podatkowy do tut. WSA (sprawa o sygn. III SA/Wa 1085/14) i uzyskała dla siebie korzystny wyrok WSA (z 29 października 2014 r.), jednak organ odwoławczy decyzją z [...] maja 2015 r. (nr [...] ) umorzył postępowanie i w praktyce zaliczył tę kwotę zabezpieczenia na określone już w decyzji ostatecznej zobowiązanie VAT Skarżącej za okres kwiecień - maj 2010 r. Podkreśliła, iż podstawowym jej aktywem są środki trwałe (ponad [...] zł) na który się składa, tj. w szczególności grunt oraz budynek, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza (łącznie ponad 2.600.000 zł). Wyjaśniła, iż w celu uregulowania należności podatkowej wynikającej ze zaskarżonej decyzji, Skarżąca musiałaby podjąć czynności, których skutki byłyby trudne do odwrócenia w przyszłości w przypadku ewentualnego uwzględnienia powyższej skargi tj. dokonać sprzedaży posiadanych środków trwałych, co z uwagi na wysokość zobowiązania podatkowego skutkowałoby sprzedażą budynku Skarżącej. W konsekwencji utraciłaby swoje podstawowe aktywo i miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Co więcej wyjaśniła, iż nieruchomość ta jest obciążona hipoteką na rzecz banku, który udziela jej finansowania. Natomiast ewentualnie zaciągnięcie pożyczki na spłatę zobowiązania podatkowego wynikającego z ww. decyzji poza znacznymi dodatkowymi kosztami finansowania, byłoby trudne do osiągnięcia gdyż posiada już zobowiązanie kredytowe wobec banku zabezpieczone hipoteką na jej głównym aktywie. Uregulowanie przez Skarżącą ww. zobowiązania podatkowego mogłoby wiązać się z utratą płynności finansowej Skarżącej, co mogłoby doprowadzić do jej upadłości. Zdaniem Skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki oraz grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody, w szczególności poprzez ryzyko utraty płynności finansowej Skarżącej i utratę aktywów niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej. Odwołując się uzasadnienia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] lipca 2015 r. Skarżąca zaznaczyła, iż jej sytuacja finansowa uległa dalszemu znacznemu pogorszeniu, w porównaniu do stanu na dzień złożenia wniosku. Jak wynika z obliczeń dokonanych w decyzji Naczelnika z [...] lipca 2015 r. - na koniec maja 2015 r. wskaźnik bieżącej płynności finansowej Skarżącej oscylował w granicach 0,56 zaś wskaźnik ogólnego zadłużenia wyniósł 0,50 (przy czym powinien mieścić się w przedziale 0,57 - 0,67). Powyższe wskazuje na trudności w terminowym regulowaniu bieżących zobowiązań Skarżącej. W 2013 r. zysk netto Skarżącej wyniósł 2.028.663,67 zł, w 2014 r. było to 454.328,99 zł, zaś do końca maja 2015 r. oszacowano go na 218.656,04 zł. Skarżąca stwierdziła, iż jej aktualny wynik finansowy nie pozwala wobec tego na uregulowanie zobowiązań wynikających z zaskarżonej decyzji. Wszczęcie kolejnego postępowania egzekucyjnego uniemożliwi Skarżącej regulowanie jej bieżących zobowiązań, w szczególności z tytułu kredytów i umowy leasingu, których łączna kwota wynosi 1.188.740,96 zł. Ponadto, bank udzielił Skarżącej gwarancji bankowej na kwotę 250.000 zł zabezpieczenia akcyzowego. Skarżąca wyjaśniła, iż jest spółką stanowiącą rodzinną działalność gospodarczą. Stanowi jedyne źródło utrzymania dla wspólników oraz ich rodzin. Wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi - w jej ocenie, nie tylko do zaprzestania działalności, ale również istotnie wpłynie na majątkową sytuację osób, dla których dochody z jej działalności są zasadniczym źródłem utrzymania oraz wpłynie na sytuacje osób w niej zatrudnionych. Zaprzestanie działalności gospodarczej przez Skarżącą na skutek utraty płynności finansowej wiązałoby się również z utratą pracy przez zatrudnionych w niej pracowników. Za wysoce prawdopodobne uznała upadłość, pociągająca za sobą zwolnienie zatrudnionych pracowników. Końcowo stwierdziła, iż działała w przekonaniu, że dostarczane przez nią towary są wywożone do miejsca przeznaczenia zgodnie z umową i zgodnie z otrzymaną od kontrahentów dokumentacją. Do wniosku dołączyła dokumentację finansową (bilans i rachunek zysków i strat oraz kopię decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z tym artykułem po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 61 § 5 P.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Podkreślić należy także, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest, bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sąd przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdza, że argumenty i okoliczności przytoczone przez Skarżącą we wniosku dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. - umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę przede wszystkim sytuację finansową spółki, a także kwotę zobowiązania podatkowego wynikającą z zaskarżonej decyzji. Wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić Skarżącą na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Kwota zobowiązania podatkowego wynikająca z zaskarżonej decyzji wynosi 953.906 zł. (oraz odsetki w kwocie ok. 700.000 zł). Wykonanie zaskarżonej decyzji może oznaczać pozbawienie Skarżącej środków finansowych niezbędnych do prowadzenia działalności. Ponadto egzekucja wymienionej kwoty może doprowadzić do ogłoszenia upadłości przez Skarżącą, i w konsekwencji wpłynąć na sytuację zatrudnionych w niej pracowników i ich rodzin. Załączone do skargi rachunki zysków i strat (na koniec kwietnia 2014 r.) wskazują na uzyskiwane zyski, jednak mając na względzie kwotę zobowiązania określoną w zaskarżonej decyzji, Skarżąca nie będzie w stanie uiścił powstałej zaległości podatkowej. Również jej możliwości kredytowe są ograniczone ze względu na posiadane już zobowiązania i kredyty. W związku z tym należało uznać, że w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia Skarżącej ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pod kątem zgodności z prawem. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.