III SA/Wa 2183/19

WyrokWSA w Warszawie2019-11-19

Skład orzekający: Maciej Kurasz, Jacek Kaute, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy transakcje w ramach systemu cash-poolingu, polegające na rzeczywistych transferach sald między rachunkami bankowymi uczestników a rachunkiem Pool Leadera, mogą być uznane za umowę pożyczki w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych, a w konsekwencji czy mogą powodować powstanie różnic kursowych?
Ratio decidendi
Transakcje w ramach systemu cash-poolingu, polegające na rzeczywistych transferach sald, mogą być uznane za umowę pożyczki w rozumieniu art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jeśli spełnione są określone przesłanki. W związku z tym, przenoszenie środków pieniężnych z/na rachunki denominowane w walucie obcej w ramach takiego systemu może powodować powstanie podatkowych różnic kursowych.
Stan faktyczny
Spółka V. P. Sp. z o.o. wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie możliwości rozpoznania różnic kursowych z tytułu rzeczywistych transferów sald w systemie cash-poolingu. Spółka argumentowała, że takie transfery nie powodują powstania różnic kursowych. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe w części dotyczącej rachunków walutowych, uznając cash-pooling za formę pożyczki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację, uznając, że cash-pooling nie jest pożyczką. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że cash-pooling może być uznany za pożyczkę, a tym samym powodować powstanie różnic kursowych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant referent Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi V. P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną M. F. z dnia 16 listopada 2015 r. nr IPPB5/4510-742/15-2/IŚ w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę V. P. Sp. z o.o. (dalej – "Wnioskodawca", "Skarżąca") zwrócił się do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości rozpoznania różnic kursowych z tytułu rzeczywistych transferów sald w systemie cash-poolingu. Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że Wnioskodawca uczestniczy w systemie rzeczywistego cash-poolingu organizowanym przez podmiot z Grupy, I. F. S.A. I. F. pełni funkcję Pool Lidera, na którego rachunku bankowym konsolidowane są salda rachunków bankowych uczestników cash-poolingu. Omawiany cash-pooling należy do typu "zero balancing", tzn. na koniec każdego dnia salda (zarówno dodatnie jak i ujemne) na rachunkach uczestników cash-poola są zerowane poprzez rzeczywiste transfery pieniężne dokonywane odpowiednio na rachunek uczestnika z rachunku Pool Leadera (salda ujemne) lub z rachunku uczestnika na rachunek Pool Leadera (salda dodatnie). Po osiągnięciu efektu konsolidacji, dokonywane są transfery powrotne. Podstawą prawną do powyższych operacji jest umowa. Na mocy tej umowy, I. F. może świadczyć na rzecz Wnioskodawcy szereg usług finansowych, m.in. udzielanie kredytów i pożyczek pieniężnych, obsługę i rozliczanie transakcji płatniczych (Foreign Exchange Transactions), obsługę i rozliczanie transakcji zamiany stóp procentowych (Interest Rate Swap Transactions), przyjmowanie depozytów środków pieniężnych, w tym usługi mieszczące się w szeroko pojętej koncepcji cash-poolingu. Platformę do rozliczania cash-poolingu dostarcza bank B. B. P. z siedzibą w Luksemburgu. Bank ten utrzymuje rachunki bankowe Pool Leadera oraz uczestników, rachunki lustrzane (tzn. otwarte dla uczestników celem ułatwienia konsolidacji środków) oraz dokonuje zautomatyzowanych transferów pieniężnych w ramach mechanizmu "zero balancing". Czynności banku będą zatem służyć jedynie technicznemu rozliczaniu transakcji dokonywanych pomiędzy Wnioskodawcą a Pool Leaderem. Wnioskodawca poddał mechanizmowi cash-poolingu swoje rachunki bankowe prowadzone w walucie polskiej oraz walutach obcych. Wnioskodawca, dla celów podatkowych, nie stosuje metody rozpoznawania różnic kursowych w oparciu o przepisy o rachunkowości (tzn. na podstawie art 9b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851 ze zm. – "u.p.d.o.p"). W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym zapytano, czy rzeczywiste transfery sald (transfery pieniężne) pomiędzy rachunkami bankowymi Wnioskodawcy a rachunkiem Pool Leadera w ramach opisanego cash-poolingu powodują powstanie różnic kursowych w rozumieniu art. 15a u.p.d.o.p.? Zdaniem Wnioskodawcy, transfery sald pomiędzy rachunkami bankowymi Wnioskodawcy a rachunkiem Pool Leadera w ramach opisanego cash-poolingu nie powodują powstania różnic kursowych w rozumieniu art. 15a u.p.d.o.p. Skarżąca wskazała, że z art.15a u.p.d.o.p. wynika, że różnice kursowe występują w przypadku, gdy wystąpi różnica pomiędzy wartościami bazowymi wyraźnie wskazanymi w ust. 2 i 3 omawianego przepisu. Ustępy te definiują dodatnie i ujemne różnice kursowe przez odniesienie do pewnych kategorii zdarzeń: a) powstanie przychodu należnego w walucie obcej i jego otrzymanie, b) poniesienie kosztu w walucie obcej i jego zapłata, c) wpływ, otrzymanie, nabycie środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej i ich późniejszy wypływ (w formie zapłaty lub innej), d) udzielenie kredytu (pożyczki) w walucie obcej i jego zwrot oraz odpowiednio otrzymanie kredytu (pożyczki) w walucie obcej i jego spłata. Zdaniem Wnioskodawcy, niewątpliwie czynności transferu sald należących do niego w ramach cash-poolingu nie będą związane z powstaniem przychodów podatkowych po stronie Wnioskodawcy (jak i innych uczestników cash-poolingu). W szczególności, czynności te nie wynikają z dokonanej sprzedaży towarów, świadczenia usług, realizacji innych świadczeń, które generują przychody podatkowe. Skarżąca argumentowała również, że istotą przenoszenia sald w ramach cash-poolingu jest wyłącznie czasowe przeniesienie salda z określonego rachunku z założeniem powrotu tego salda na ten rachunek po dokonaniu rozliczenia umowy cash-poolingu. W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, nie ulega wątpliwości, że takie przenoszenie sald nie będzie stanowiło "wypływu środków pieniężnych", o jakim mowa w przepisie art. 15a ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 u.p.d.o.p. Wnioskodawca wskazał również, że zgodnie z art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p., różnice kursowe powstają, jeżeli wartość kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia (otrzymania) jest inna od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu (spłaty), przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni. W świetle powyższego, aby na podstawie przytoczonej regulacji mogły powstać różnice kursowe musi dojść do zawarcia umowy kredytu lub umowy pożyczki. W ocenie Wnioskodawcy, w ramach omawianego cash-pooling nie dochodzi do zawarcia tego rodzaju umów. W konsekwencji, czynności w zakresie przenoszenia sald na rachunkach Wnioskodawcy w ramach cash-poolingu nie stanowią żadnego z przypadków wymienionych w art. 15a ust. 2 i 3 u.p.d.o.p., w których mogą powstać różnice kursowe W interpretacji indywidualnej z 16 listopada 2015 r. Minister Finansów uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe w części dotyczącej transferów sald w przypadku rachunków bankowych w walutach obcych oraz za prawidłowe w części dotyczącej transferów sald w przypadku rachunków bankowych w walucie polskiej. Organ interpretacyjny wskazał, że umowa cash-poolingu nie została uregulowana w polskim systemie prawnym, jest zatem tzw. umową nienazwaną w rozumieniu prawa cywilnego. Zdaniem organu, biorąc pod uwagę charakter tej umowy i jej cele, stwierdzić należy, że ma ona cechy zbliżone do umowy pożyczki (udostępnienie określonej kwoty pieniędzy w zamian za odpowiednie wynagrodzenie - zazwyczaj odsetki). Zatem nawet w przypadku, gdy umowa cash-poolingu polega na konwersji długu pomiędzy podmiotami w niej uczestniczącymi czy subrogacji, faktycznym jej celem jest udostępnianie środków pieniężnych (w formie transferów rzeczywistych, jak również tzw. wirtualnych) pomiędzy podmiotami z grupy oraz osiąganie przez te podmioty korzyści w postaci odsetek czy też np. braku konieczności zapłaty (lub zapłaty mniejszych) prowizji. Jest to zatem rodzaj pożyczek udzielanych pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w tym systemie. W związku z powyższym, w ocenie organu, o ile w analizowanym stanie faktycznym nie znajdą zastosowania regulacje art. 15a ust. 2 pkt 1-3 i ust. 3 pkt 1-3 u.p.d.o.p. i na podstawie tych przepisów nie powstaną różnice kursowe (tj. tzw. różnice kursowe transakcyjne i różnice kursowe od własnych środków pieniężnych), to charakter operacji związany z przenoszeniem sald może prowadzić do powstania różnic kursowych na podstawie art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 i ust. 3 pkt 4 i 5 updop, czyli dotyczących otrzymania/dokonania spłaty kredytu/pożyczki. Zdaniem organu, za takim podejściem przemawia to, że istotą mechanizmu przenoszenia sald jest de facto swoiste wzajemne kredytowanie się podmiotów objętych opisaną we wniosku umową cash-poolingu. Podsumowując organ interpretacyjny stwierdził, że cash-pooling, w którym uczestniczy Wnioskodawca jest umową, w wyniku której podmioty w niej uczestniczące udostępniają sobie określone kwoty pieniężne (zerowanie sald). Tym samym opisana we wniosku umowa cash-poolingu spełnia warunki konieczne dla umowy pożyczki w rozumieniu art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p. Organ podkreślił jednocześnie, że różnice kursowe określone art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p. powstają w dacie zwrotu/spłaty udzielonej/otrzymanej pożyczki w sytuacji, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: udzielenie/otrzymanie kredytu (pożyczki) musi nastąpić w walucie obcej bądź kredyt (pożyczka) musi zostać przewalutowana na walutę obcą, zwrot/spłata kredytu (pożyczki) również musi nastąpić w walucie obcej, powstaną różnice między przeliczoną na PLN wartością zobowiązania w dniu jego powstania (udzielenia/otrzymania pożyczki) oraz w dniu jego uregulowania (zwrotu/spłaty pożyczki). Zatem, aby zastosowanie miały przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dotyczące różnic kursowych pożyczka w momencie udzielenia (otrzymania), jak i jej zwrotu (spłaty) musi mieć charakter walutowy. Tym samym w analizowanej sprawie ww. warunki będą spełnione w przypadku transferu sald na(z) rachunku bankowego Wnioskodawcy prowadzonego w walucie obcej. Nie powstaną natomiast różnice kursowe przy transferze sald na(z) rachunku prowadzonego w walucie polskiej. Pismem z 1 grudnia 2015 r. Wnioskodawca wezwał organ interpretacyjny do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej. W skardze na powyższą interpretację Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz art. 15a ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p., poprzez niewłaściwą wykładnię pojęcia "pożyczka" w kontekście zasad wykładni literalnej i systemowej, polegającą na nieuprawnionym rozszerzeniu zakresu tego pojęcia na instrument finansowy (cash-pooling), który pożyczką nie jest; - art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz art. 15a ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie w wyniku błędnej oceny natury ekonomicznej cash-poolingu, przez co organ błędnie uznał, że cash-pooling stanowi w istocie zespół udzielanych i zwracanych pożyczek, co stoi w sprzeczności z prawno-ekonomiczną analizą cash-poolingu; - art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuprawnione uzupełnianie opisu stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę lub jego nadinterpretację, przez co zaskarżona interpretacja wydana została – w materialnych aspektach – w oderwaniu od opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku; - naruszenie art. 121 ust. 1 oraz art. 14e § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej, poprzez odstąpienie od dotychczasowej linii interpretacyjnej jak również zignorowanie orzecznictwa sądów administracyjnych wydanego w przedmiotowym zagadnieniu, bez podania przyczyn takiego działania i bez szczegółowego uzasadnienia. W uzasadnieniu skargi argumentowano, że w zaskarżonej interpretacji organ – popełniając szereg błędów interpretacyjnych oraz proceduralnych – uznał, że opisany przez Skarżącego stan faktyczny pozwala na przypisanie wspomnianym transferom przymiotu pożyczki w rozumieniu przepisów u.p.d.o.p. regulujących zasady rozpoznawania różnic kursowych. Skarżąca stoi na stanowisku krańcowo odmiennym tzn. uznaje, że takie różnice kursowe nie powstają, a transfery w ramach cash-poolingu nie mogą być traktowane jako pożyczki (niezależnie od tego czy takie "różnice kursowe" prowadziłyby do powstania przychodów podatkowych czy też kosztów uzyskania przychodu). Skarżąca zauważyła, że w interpretacji zawarta została teza o potrzebie autonomicznej, szerokiej wykładni pojęcia "pożyczka" użytego w art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz art. 15a ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p. W jej ocenie, powyższa teza zawiera błędy w świetle dyrektyw wykładni językowej oraz systemowej. Organ – prezentując swoją tezę – nie przedstawia na czym owa "autonomiczna" wykładnia pojęcia "pożyczka" miałaby polegać, w szczególności nie podaje żadnych elementów analizy tego pojęcia, które prowadziłyby do jego odmiennego rozumienia na gruncie u.p.d.o.p. Organ nie wyjaśnia również jak rozumie "udzielenie" i "spłatę" w kontekście cash-poolingu. Zdaniem skarżącej, wykładnia, zgodnie z którą "każde zwrotne finansowanie innego podmiotu" stanowi pożyczkę nie wytrzymuje krytyki także z uwagi na występowanie na rynku niekwestionowanych metod finansowania, które pożyczkami nie są np. factoring, dopłaty do kapitału, kredyt kupiecki, leasing, instrumenty pochodne etc. Skarżąca podnosi, że zaskarżona interpretacja stara się wykładać pojęcie "pożyczki" w sposób nadmiernie szeroki, nie dostrzegając, że u.p.o.d.p. przewidziała odrębną rozszerzoną definicję "pożyczki", ale jedynie w odniesieniu do zagadnienia tzw. niedostatecznej kapitalizacji (tj. w art. 16 ust. 7b u.p.d.o.p.). Skarżąca wskazała ponadto, że kwalifikacja umowy cash-poolingu, a raczej transferów pieniężnych dokonywanych w ramach systemu cash-poolingu jako udzielenia i spłaty pożyczki jest sprzeczna z naturą tego instrumentu. Prowadzi bowiem do uznania, że każdy system cash-poolingu jest niekończącym się zespołem pożyczek udzielanych i spłacanych w krótkim (czasem jednodniowym) okresie czasu, pomiędzy ciągle zmieniającymi się podmiotami i dodatkowo występującymi w różnym charakterze (w zależności od salda na rachunku bankowym uczestnika). Taka konstrukcja myślowa nie odpowiada rzeczywistości i jest opisem sztucznym. Organ dokonuje analizy pojęcia cash-poolingu w oderwaniu od jego realiów, wielokrotnie wyjaśnianych w nauce ekonomii oraz orzecznictwie sądów administracyjnych. Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 20 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 597/16 uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że istota cash-poolingu wyraża się w takim działaniu grup kapitałowych, które pragnąc zaoszczędzić na kosztach transakcji bankowych, dokonują rozliczeń transakcji poprzez wyznaczoną jednostkę. Skupia ona zobowiązania i należności spółek wchodzących w skład grupy kapitałowej i dokonuje kompensat tych rozrachunków. Dopiero powstałe różnice nieskompensowanych środków są przelewane na konta jednostek. W związku z powyższym cash-pooling jest formą zarządzania finansami stosowaną przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej (holdingu) lub podmioty powiązane ekonomicznie w jakikolwiek inny sposób. Jej istotą jest koncentrowanie środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy (rachunek główny) i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu "korzyści skali". Podstawowym walorem cash-poolingu jest możliwość koncentracji środków kilku podmiotów oraz kompensowania przejściowych nadwyżek wykazywanych przez jedne z podmiotów z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki takiej konstrukcji następuje minimalizowanie kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy przez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy. W ocenie Sądu, transfer pieniężny dokonany w ramach cash-pooling, wbrew twierdzeniem organu, nie może być uznany za umowę pożyczki uregulowaną w art. 720 Kodeksu cywilnego. Sąd wyjaśnił, że ekonomiczną istotą umowy pożyczki jest zatem wykorzystywanie – przez dany okres czasu – środków pieniężnych będących własnością określonego podmiotu przez inny podmiot. Podstawowym celem cash-poolingu jest natomiast efektywne zarządzanie nadwyżkami i niedoborami środków pieniężnych w ramach grupy kapitałowej. Podstawowe cele umowy pożyczki i cash-poolingu są zatem rozbieżne. Istotą umowy pożyczki jest udostępnienie kapitału, natomiast istotą cash-poolingu jest optymalne zarządzanie środkami pieniężnymi uczestników. Co jednak najistotniejsze, w przypadku cash-poolingu brak jest elementów koniecznych umowy pożyczki. Do essentialia negotii umowy pożyczki należy oznaczenie stron i określenie ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz zobowiązanie się do ich przeniesienia, a nadto obowiązek zwrotu pożyczki. Bez tych elementów nie ma umowy pożyczki. W przypadku cash-poolingu żadna ze stron nie zobowiązuje się przenieść na własność drugiej strony określonej z góry ilości pieniędzy. Uczestnicy cash-poolingu wyrażają gotowość wprowadzenia swoich środków finansowych do systemu cash-poolingu w celu usprawnienia przepływów w grupie kapitałowej oraz finansowania ujemnych sald innych uczestników, a także korzystania z takiego finansowania swojego ujemnego salda. Jednakże istotne jest, że przystąpienie do umowy nie wiąże się z określeniem sumy środków finansowych, które dany uczestnik będzie udostępniał konkretnemu odbiorcy tych środków. Ponadto żadna ze stron nie wie, czy będzie udostępniać swoje środki, czy też korzystać z cudzych środków, nie wiadomo kto i komu udostępni środki finansowe oraz w jakim zakresie. W skardze kasacyjnej organ interpretacyjny zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego tj. art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz art.15a ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p. poprzez uznanie przez Sąd, że pojęcie pożyczki występujące w tych przepisach swoim desygnatem nie obejmuje treści zawartej w pojęciu pożyczki opisanej w art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego, gdyż celem umowy cash-pooling nie było udzielanie pożyczek uczestnikom grupy, lecz efektywne zarządzanie środkami pieniężnymi w ramach grupy, gdy tymczasem właściwa wykładnia powołanych wyżej przepisów – na tle przedstawionego stanu faktycznego – winna doprowadzić Sąd do wniosku, że w sprawie mamy do czynienia z umową pożyczki rozumianą jako udostępnianie określonych kwot pieniężnych na warunkach opisanych w art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 2179 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że faktycznym celem planowanej umowy cash poolingu jest udostępnianie środków pieniężnych pomiędzy podmiotami z grupy oraz osiąganie przez te podmioty korzyści w postaci odsetek, co skutkuje uznaniem takiej umowy za umowę pożyczki. W konsekwencji - w przypadku pożyczek różnice kursowe - mające wpływ na podstawę opodatkowania - mogą powstać na podstawie art. 15a ust. 2 pkt 4 i pkt 5 oraz ust. 3 pkt 4 i pkt 5 u.p.d.o.p. w dacie zwrotu/spłaty udzielonej/otrzymanej pożyczki w sytuacji, gdy zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki: 1) udzielenie/otrzymanie kredytu (pożyczki) musi nastąpić w walucie obcej, 2) zwrot/spłata kredytu (pożyczki) również musi nastąpić w walucie obcej, 3) powstaną różnice między przeliczoną na PLN wartością zobowiązania w dniu jego powstania (udzielenia/otrzymania pożyczki) oraz w dniu jego uregulowania (zwrotu/spłaty pożyczki). Skoro zatem umowa cash poolingu spełnia warunki uznania jej za pożyczkę w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu, to przenoszenie środków pieniężnych z/na rachunki denominowane w walucie obcej może powodować powstanie różnic kursowych w rozumieniu 15a ust. 2 pkt 4 i pkt 5 oraz ust. 3 pkt 4 i pkt 5 u.p.d.o.p. (analogicznie - por. wyroki NSA: z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 629/11, z dnia 9 stycznia 2018 r., II FSK 3396/15z dnia 28 II 2018 r., II FSK 354/16, z dnia 11 maja 2018 r., II FSK 1469/16 - CBOSA). W związku z transferami sald w ramach umowy cash poolingu w odniesieniu do rachunków walutowych powstaną podatkowe różnice kursowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Zatem interpretacja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że przepisy art. 3 § 2 pkt 4a i art. 146 § 1 P.p.s.a. w tym brzmieniu wprowadzone zostały w art. 3 pkt 1 lit. a) i pkt 3 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1590) i obowiązują od dnia 1 lipca 2007 r. Pomimo istotnych zmian wprowadzonych z dniem 1 lipca 2007 r. w zakresie trybu wydawania indywidualnych interpretacji na wniosek zainteresowanego, w ocenie Sądu, aktualne pozostały wypracowane w dotychczasowym orzecznictwie poglądy dotyczące zakresu ich kontroli sądowej. I tak, w ślad za uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 8 stycznia 2007 r., sygn. akt I FPS 1/06 (publ. ONSAiWSA z 2007 r., Nr 2, poz. 7) należy także powtórzyć, że sąd administracyjny - sprawując na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrolę działalności administracji publicznej, w sprawach skarg na decyzje administracyjne, wydawane na podstawie art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej (po 1 lipca 2007 r. na indywidualną interpretację wydaną na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej) - jest obowiązany do kontroli takich decyzji (indywidualnych interpretacji) również z punktu widzenia poprawności merytorycznej dokonanych w nich interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Kontrola sądowa - jak wyjaśnił NSA w uzasadnieniu powołanej uchwały - zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. zawsze musi być dokonywana w trzech płaszczyznach, którymi są: a) ocena zgodności rozstrzygnięcia (decyzji albo innego aktu) lub działania z prawem materialnym, b) ocena dochowania wymaganej prawem procedury, c) ocena respektowania reguł kompetencji. Wyeliminowanie którejkolwiek z nich czyniłoby kontrolę sądową ułomną i to w sposób, który godziłby w konstytucyjne prawo do sądu, określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis ten, stanowiąc, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, nakłada na sąd administracyjny obowiązek rozstrzygnięcia w sytuacji sporu prawnego o prawach danego podmiotu. Obowiązek kontroli działalności administracji publicznej przy wydawaniu interpretacji przepisów podatkowych zostanie zrealizowany jedynie wówczas, gdy sąd przeprowadzi weryfikację zaskarżonej indywidualnej interpretacji pod względem formalnym, jak również merytorycznie oceni stanowisko organu, gdyż w ten sposób zostaje spełniony postulat dokonania pełnej i rzeczywistej kontroli działalności administracji publicznej. Reasumując, indywidualna interpretacja może być uznana za naruszającą prawo zarówno wtedy, gdy jest niezgodna z przepisami normującymi wydawanie interpretacji, jak i z przepisami, które są przedmiotem interpretacji. Jednocześnie zastrzec należy, że w myśl art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd, działając w ramach powyższego przepisu, nie jest zatem uprawniony przy kontroli podatkowej interpretacji indywidualnej do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa skargi, a zatem jest "ściśle" związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności wydanej Interpretacji indywidualnej na tle przedstawionego przez Skarżącą zdarzenia i stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania oraz według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona Interpretacja odpowiada prawu. Rozpoczynając rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie Sąd orzekający działa w warunkach związania oceną prawną dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2019r.r., w sprawie o sygn. akt II FSK 2179/17, który uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2017r. (sygn. akt III SA/Wa 597/16) w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zgodnie bowiem z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przywołana norma prawna w zdaniu pierwszym wskazuje wprost na ograniczenie swobody sądu pierwszej instancji przy wydawaniu nowego orzeczenia, po wyroku NSA przekazującym mu sprawę do ponownego rozpoznania. Nadto zgodnie z regulacją zawartą w zdaniu drugim art. 190 w/w ustawy - skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy nie można oprzeć na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak podkreśla się w judykaturze "w tym sensie wykładnia prawa, o której mowa w zdaniu pierwszym art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiąże nie tylko sąd pierwszej instancji i kasatora, ale także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku wydanego w tej sprawie po ponownym jej rozpoznaniu" (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt. II GSK 830/08). Użyte w art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać odmiennej interpretacji przepisów niż interpretacja wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego. Jak akcentuje się w orzecznictwie sądowym, istnienie możliwości oceny przez sąd pierwszej instancji orzeczenia sądu instancji wyższej stanowiłoby bowiem zaprzeczenie zasady dwuinstancyjności i zasad ustrojowych, wynikających z art. 176 Konstytucji RP oraz przepisów ustrojowych - art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Na wyrażoną w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP zasadę postępowania sądowego co najmniej dwuinstancyjnego składa się bowiem m.in. konieczność zapewnienia sprawności sądowej i określenia oznaczonej liczby instancji. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt SK 77/06 (opubl. W OTK ZU nr 3/A/2008, poz. 39) interpretując ten przepis stwierdził, że w pewnym momencie musi zapaść rozstrzygnięcie, które nie podlega kontroli innych organów i z którym wiąże się domniemanie zgodności z prawem, niepodlegające obaleniu w dalszym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2009r., sygn. akt II FSK 1064/08). Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 190 zdanie pierwsze ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczyć może tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego. Gdy w trakcie ponownego rozpoznania sprawy sąd pierwszej instancji stwierdzi, że stan faktyczny, który stanowił podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dokonanego przez Naczelny Sąd Administracyjny nie został dostatecznie wyjaśniony bądź jest odmienny od przyjętego przez NSA, nie jest związany wyrażoną poprzednio oceną, ponieważ do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (podobnie w wyrokach: SN z dnia 9 lipca 1998r., sygn. akt I PKN 226/98; NSA z dnia 4 grudnia 2009r., sygn. akt II FSK 1064/08; NSA z dnia 14 grudnia 2005r., sygn. akt II OSK 342/05; NSA z dnia 4 września 2007r., sygn. akt I FSK 1130/06). Drugi z przypadków utraty mocy wiążącej wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego to podjęcie, po wydaniu przez NSA, a przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd pierwszej instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania - przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały, w której wyrażona zostanie odmienna wykładnia prawa od przyjętej w wyroku wydanym w tej sprawie w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. W takim przypadku moc wiążącą będzie miała wykładnia wynikająca z uchwały (art. 269 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, por. także: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006, s.420-421; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Kraków 2006, s. 451; uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008r., sygn. akt I FPS 1/08). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nie miała miejsca żadna z okoliczności, pozwalająca Sądowi przy ponownym rozpoznaniu sprawy na odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA w sprawie II FSK 2179/17 i dlatego Sąd obowiązany jest orzekać w warunkach związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, która sprowadza się do obowiązku "skontrolowania legalności zaskarżonej indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego", przy uwzględnieniu oceny prawnej podanego wyżej wyroku NSA. Wykonując zalecenie NSA, Sąd orzekający w punkcie wyjścia swoich rozważań przypomina, że istota w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy opisane przez stronę skarżącą we wniosku o wydanie interpretacji zdarzenie przyszłe – skorzystanie z mechanizmu cash poolingu – może zostać zakwalifikowane, jako zawarcie umowy pożyczki, a w konsekwencji – czy będzie prowadzić do powstania podatkowych różnic kursowych w rozumieniu art. 15a u.p.d.o.p. Przy tak zakreślonych granicach sporu NSA w wymienionym wyżej wyroku kasatoryjnym stwierdził, że zagadnienie kwalifikacji cash poolingu na gruncie przepisów prawnopodatkowych było już przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny (między innymi w wyrokach: z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3396/15; z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3334/15; z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2775/15; z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 633/15; z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 3933/14; z dnia 5 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3837/14; z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2553/14; z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2570/14; z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II FSK 920/16 oraz z dnia 13 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1704/14 ) wobec czego w rozpatrywanej sprawie wykorzystana została argumentacja zawarta w tych wyrokach. Sąd w składzie orzekającym w pełni akceptując przedstawioną linię orzeczniczą stwierdza za wyrokiem NSA kasatoryjnym (tj. w sprawie II FSK 2179/17), że zgodnie z art. 9b ust. 1 u.p.d.o.p., podatnicy ustalają różnice kursowe na podstawie art. 15a tej ustawy. Zgodnie zaś z ostatnio powołanym przepisem, różnice kursowe zwiększają odpowiednio przychody jako dodatnie różnice kursowe albo koszty uzyskania przychodów jako ujemne różnice kursowe w kwocie wynikającej z różnicy między wartościami określonymi w ust. 2 i 3. W myśl art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p., dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość: kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni (pkt 4) oraz wartość kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni (pkt 5). Natomiast stosownie do art. 15a ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p., ujemne różnice kursowe powstają, jeżeli wartość: kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego udzielenia jest wyższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego zwrotu, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni (pkt 4) oraz wartość kredytu (pożyczki) w walucie obcej w dniu jego otrzymania jest niższa od wartości tego kredytu (pożyczki) w dniu jego spłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni (pkt 5). W rozpatrywanej sprawie istotne jest w związku z tym odkodowanie pojęcia kredyt (pożyczka), użytego w tym przepisie. Dlatego też, jak zauważył NSA w wyroku kasatoryjny, przez użyte w art. 15a ust. 2 pkt 4 i 5 oraz ust. 3 pkt 4 i 5 u.p.d.o.p. wyrażenie "kredyt (pożyczka)" można rozumieć każdą formę zadłużenia funkcjonującą w obrocie gospodarczym. Nie można przy tym zasadnie domagać się, aby umowa cash pooling, którą należy zaliczyć do umów nienazwanych na gruncie polskich przepisów prawa cywilnego, wypełniała wszystkie elementy przedmiotowo istotne dla umowy nazwanej – umowy pożyczki, w sposób literalnie przyjęty na gruncie cywilistycznym. Istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, jest dokonanie oceny umowy cash poolingu i na tej podstawie dokonanie ustalenia, czy może ona zostać uznana za umowę pożyczki w rozumieniu art. 15a ust. 2 i 3 u.p.d.o.p. Powszechnie przyjmuje się, że umowa cash pooling jest formą efektywnego zarządzania środkami finansowymi, stosowaną przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej lub podmioty powiązane ekonomicznie w jakikolwiek inny sposób. Sprowadza się ona do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali. Pozwala to na kompensowanie przejściowych nadwyżek, wykazywanych przez jedne z podmiotów z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki temu dochodzi do minimalizowania kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy przez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy. W ramach porozumienia cash pooling uczestnicy wskazują podmiot organizujący cash pooling i zarządzający systemem, tzw. Pool Leadera (agenta), którym może być wyspecjalizowany bank, jak również jednostka z grupy. Zarządzający systemem w ramach umowy zapewnia dla wszystkich uczestników systemu środki finansowe na pokrycie sald ujemnych, a w przypadku wystąpienia sald dodatnich na rachunkach uczestników, to na jego rachunek trafiają środki finansowe. Z przedstawionego schematu umowy cash- poolingu wynika, że strony tej umowy wiedzą, pomiędzy jakimi podmiotami będą następować transfery środków pieniężnych. Wiedzą także jakie środki walutowe będą wykorzystywane. Ponadto strony opisywanej umowy zobowiązały się do spełniania świadczenia w przypadku posiadania środków na rachunkach źródłowych. Natomiast jedna ze stron tej umowy agent, zobowiązał się do przekazywania środków, które wpływają na jego rachunek konsolidacyjny na rzecz uczestników, potrzebujących w danym momencie środków. Podkreślić jednak należy, że to jego zobowiązanie nie ogranicza nabytego w momencie wpływu środków na rachunek konsolidacyjny prawa do ich własności. Nie spełnienie przez niego zobowiązania, może jedynie wywołać odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu niewykonania umowy Z przedstawionej konstrukcji wynika, że umowa ma charakter umowy zawartej pomiędzy wieloma podmiotami oraz określa moment, w którym ma nastąpić spełnienie świadczenia tj. będzie nim moment posiadania przez uczestnika środków pieniężnych na rachunku źródłowym. Wynika z niej również prawo do otrzymania środków pieniężnych w momencie ich braku. W umowie tej przewidziano także sposób alokacji odsetek, wskazując metodę ich ustalania. Umowa ta jest konkretyzowana, każdorazowo w momencie przekazywania środków w danym dniu i wówczas na rachunek konsolidacyjny należący do agenta wpływają od poszczególnych uczestników z ich rachunków źródłowych konkretne kwoty. Możliwe jest także ustalenie jakie konkretnie kwoty przekazane przez agenta wpływają na rachunek źródłowy konkretnego uczestnika, potrzebującego w danym momencie środków. Utworzenie rachunku konsolidacyjnego oraz agenta z samodzielnym rachunkiem, jest również potrzebne do tego aby można było każdorazowo skonkretyzować przekazywane przez uczestnika agentowi środki, jak również środki przekazywane przez agenta uczestnikowi. Uczestnikowi struktury nie jest potrzebna wiedza jakiemu konkretnie podmiotowi w ostatecznym rozliczeniu zostaną przekazane przez niego środki, albowiem jego bezpośredni stosunek zobowiązaniowy zostaje skonkretyzowany z agentem. W przypadku gdy nastąpi rozwiązanie umowy cash-poolingu, uczestnicy którzy przekazali więcej środków niż ich otrzymali, będą mieli o powstałą różnicę roszczenie o ich zwrot do agenta. Agent natomiast będzie miał roszczenie o zwrot środków od uczestnika, który otrzymał ich więcej niż sam przekazał. Jest to zbieżne z umową pożyczki, w której pożyczkodawca nie wyzbywa się części majątku jaką stanowią środki pieniężne tylko zamienia tę część majątku na inny składnik w postaci wierzytelności. Z przedstawionego schematu wynika, że mamy do czynienia z umowami pożyczek, gdyż występują rzeczywiste wyzbycia lub otrzymania waluty. Wbrew bowiem stanowisku WSA wyrażonym w wyroku III SA/Wa 597/16, przedmiotowa umowa dokładnie określa jej strony, jak również - poprzez przyjęcie wyżej wskazanego schematu przekazywania środków pieniężnych, kwoty świadczenia. Ponadto uczestnicy grupy zobowiązują się do przeniesienia na własność drugiej strony odpowiedniej ilości środków pieniężnych. Dla uznania danej umowy za umowę pożyczki, nie jest koniecznym z góry określenie konkretnej kwoty, gdyż dopuszczalne są umowy warunkowe, które uzależniają spełnienie świadczenia od ziszczenia się określonego w umowie warunku. Ponadto w przypadku umowy wielostronnej, jaką jest cash pooling, jej uczestnicy godzą się na udostępnianie swoich środków finansowych innym uczestnikom, czyli wiedzą, komu środki te zostaną przekazane. Konkretyzacja świadczenia następuje na warunkach określonych w umowie i wówczas dochodzi do finansowania jednego z uczestników grupy, przez pozostałych. Finansowanie takie ma cechy pożyczki, gdyż jeden z uczestników otrzymuje środki innego uczestnika i zobowiązuje się do ich zwrotu, zaś uczestnik przekazujący swoje środki otrzymuje wynagrodzenie z tytułu ich przekazania. W momencie zawarcia umowy, uczestnicy zobowiązują się do przenoszenia na rzecz pozostałych uczestników określonej kwoty pieniężnej i ustalają kryteria pozwalające na określenie ich wysokości. Należy również podkreślić, że celem umowy pożyczki jest stworzenie pożyczkobiorcy prawnej możliwości wykorzystania przedmiotu pożyczki tak, jak to może czynić właściciel rzeczy. Do wykonania umowy pożyczki wystarcza, aby biorący pożyczkę uzyskał - w sposób pewny - możność nabycia własności przedmiotu pożyczki w tym sensie, że nabycie tej własności zależałoby wyłącznie od jego woli. Przekazanie określonej sumy pieniężnej na rachunek pożyczkodawcy (skutkujące uznaniem jego rachunku bankowego) może być kwalifikowane jako wykonanie przez dającego pożyczkę jego zobowiązania. Skoro w umowie podano kryteria wskazania sposobu ustalenia drugiej strony transakcji i wprowadzono zasadę dziennego konsolidowania sald na rachunkach bieżących uczestników do zera, to przy założeniu, że ilość uczestników grupy jest stała, wiadomo, kto i w jakim zakresie będzie drugą stroną transakcji. Reasumując, faktycznym celem planowanej umowy cash poolingu jest udostępnianie środków pieniężnych pomiędzy podmiotami z grupy oraz osiąganie przez te podmioty korzyści w postaci odsetek, co skutkuje uznaniem takiej umowy za umowę pożyczki. W konsekwencji - w przypadku pożyczek różnice kursowe - mające wpływ na podstawę opodatkowania - mogą powstać na podstawie art. 15a ust. 2 pkt 4 i pkt 5 oraz ust. 3 pkt 4 i pkt 5 u.p.d.o.p. w dacie zwrotu/spłaty udzielonej/otrzymanej pożyczki w sytuacji, gdy zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki: 1) udzielenie/otrzymanie kredytu (pożyczki) musi nastąpić w walucie obcej, 2) zwrot/spłata kredytu (pożyczki) również musi nastąpić w walucie obcej, 3) powstaną różnice między przeliczoną na PLN wartością zobowiązania w dniu jego powstania (udzielenia/otrzymania pożyczki) oraz w dniu jego uregulowania (zwrotu/spłaty pożyczki). Skoro zatem umowa cash poolingu spełnia warunki uznania jej za pożyczkę w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu, to przenoszenie środków pieniężnych z/na rachunki denominowane w walucie obcej może powodować powstanie różnic kursowych w rozumieniu 15a ust. 2 pkt 4 i pkt 5 oraz ust. 3 pkt 4 i pkt 5 u.p.d.o.p. (analogicznie - por. wyroki NSA: z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 629/11, z dnia 9 stycznia 2018 r., II FSK 3396/15z dnia 28 II 2018 r., II FSK 354/16, z dnia 11 maja 2018 r., II FSK 1469/16 - CBOSA). W związku z transferami sald w ramach umowy cash poolingu w odniesieniu do rachunków walutowych powstaną podatkowe różnice kursowe. W świetle przedstawionych rozważań, Organ interpretacyjny dokonał prawidłowej wykładni 15a ust. 2 pkt 4 i pkt 5 oraz ust. 3 pkt 4 i pkt 5 u.p.d.o.p. Skoro bowiem umowa cash poolingu spełnia warunki uznania jej za pożyczkę w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu, to przenoszenie środków pieniężnych z/na rachunki denominowane w walucie obcej może powodować powstanie różnic kursowych w rozumieniu 15a ust. 2 pkt 4 i pkt 5 oraz ust. 3 pkt 4 i pkt 5 u.p.d.o.p. (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 629/11). W związku z transferami sald w ramach umowy cash poolingu w odniesieniu do rachunków walutowych powstaną podatkowe różnice kursowe. W tym stanie rzeczy, ponieważ zarzuty skargi są niezasadne, skargę należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło