III SA/Wa 2185/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. sp. z o.o. z siedzibą w W. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 2185/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług wysokości zobowiązania podatkowego za marzec, kwiecień, maj, lipiec, wrzesień 2009 r. oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec, sierpień, październik, listopad, grudzień 2009 r. postanawia - odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 2185/14 - Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług wysokości zobowiązania podatkowego za marzec, kwiecień, maj, lipiec, wrzesień 2009 r. oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec, sierpień, październik, listopad, grudzień 2009 r. Pismem z dnia 19 września 2014 r. pełnomocnik strony Skarżącej wniósł o zmianę powyższego postanowienia przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zarządzenie poza kolejnością rozpoznania ww. wniosku. W uzasadnieniu podniósł, iż w sprawie zaszła zmiana okoliczności, do których zaliczył pogorszenie sytuacji finansowej Skarżącej, m.in. spadek jej obrotów. Zwiększeniu uległa strata finansowa Spółki, co spowodowało, że ma obecnie ujemne kapitały własne, tj. – [...] zł w porównaniu do [...] zł na 31 grudnia 2013 r. Za okres od początku bieżącego roku obrotowego do 31 lipca 2014 r. Spółka osiągnęła stratę finansową w wysokości 138.621,29 zł (bilans sporządzony na 31 lipca 2014 r.). Spadła też wartość aktywów Spółki, która wynosi 534.605,81 zł (w porównaniu do 863.046,50 na 31 grudnia 2013 r.), z czego 324.250,38 zł to wartość towarów handlowych zgromadzonych jako zapasy, 207.282,66 zł to należności krótkoterminowe oraz 2.545,55 zł stanowią zgromadzone środki pieniężne. Natomiast zobowiązania Spółki zamknęły się kwotą 609.361,25 zł. Wartość zadłużenia w porównaniu z 31 grudnia 2013 r. spadła o 189.819,40 zł z kwoty 799.180,65 zł. W porównaniu z bilansem sporządzonym na 31 grudnia 2013 r. Spółce udało się całkowicie zlikwidować jej zobowiązania długoterminowe w wysokości 324.935 zł. Jednakże wzrosła przy tym kwota zobowiązań krótkoterminowych, tj. zaszła zmiana z kwoty 474.245,65 zł do 609.361,25 zł (bez zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji). Załączony do wniosku rachunek zysków i strat sporządzony za okres od 1 stycznia do 31 lipca 2014 r. wskazuje, że Spółka osiągnęła przychody netto ze sprzedaży towarów, tj. z głównej działalności, w wysokości 4.451.783,35 zł. Koszty działalności operacyjnej wyniosły 4.606.189.22 zł, przy czym na te wysokość składa się w głównej mierze koszt nabycia sprzedanych towarów i materiałów wyniosły 4.361.052,56 zł. Strata z działalności operacyjnej w badanym okresie wyniosła 134.080,78 zł i jest ona rezultatem niesprzyjającej koniunktury. Zdaniem pełnomocnika Skarżącej, za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia wartość zgromadzonych aktywów (534.605.81 zł), która jest niższa od długu wynikającego z zaskarżonej decyzji (wraz z odsetkami na 31 lipca 2014 r. - 851.914,60 zł). Podkreślił, że przeprowadzenie egzekucji ze wszystkich aktywów znajdujących się w posiadaniu Skarżącej będzie niewystarczające do uregulowania całego długu podatkowego. Zaznaczył, iż pozbawiona wszelkich aktywów Spółka nie będzie w stanie prowadzić dalszej działalności gospodarczej bez uzyskania zewnętrznego finansowania. Mając na uwadze wysokość pozostałych zobowiązań Spółki, za nierealne uznał uzyskanie dalszego finansowania dłużnego na prowadzenie działalności gospodarczej. W rezultacie możliwość prowadzenia dalszej działalności handlowej oraz regulowania pozostałych zobowiązań Spółki zostanie całkowicie wyeliminowana, co będzie skutkowało koniecznością ogłoszenia upadłości. Zdaniem Skarżącej późniejsze uchylenie zaskarżonej decyzji i dokonanie zwrotu kwoty uzyskanej z egzekucji z aktywów Spółki nie będzie wystarczające do odwrócenia niekorzystnych skutków wywołanych egzekucją tej decyzji. Nie przywróci bowiem do istnienia upadłej wcześniej Spółki. Tym samym egzekucja z aktywów Spółki doprowadzi do likwidacji jej przedsiębiorstwa. Ponadto egzekucja poprzez zajęcie i sprzedaż towarów handlowych spowoduje u Spółki niepowetowaną szkodę, której skutków nie będzie dało się odwrócić. Pełnomocnik Skarżącej wskazał również na sytuację zdrowotną prezesa Spółki, która utrudnia zajmowanie się jej sprawami i wpłynie na dalszy spadek jej obrotów. Dodatkowo odwoływał się również do poczucia niesprawiedliwości, związanego z działaniami organów podatkowych. Końcowo stwierdził, iż dopuszczenie do przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego przez rozstrzygnięciem sprawy przez sąd administracyjny może skutkować wydaniem "wyroku" kończącego sprawę. Do wniosku załączono m.in. kopię zwolnienia lekarskiego prezesa Skarżącej, bilans i rachunek zysków i strat sporządzone na dzień 31 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "P.p.s.a.") postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1, zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Użyty w art. 61 § 3 P.p.s.a. zwrot: "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności" oznacza, że orzeczenie uwzględniające taki wniosek ma charakter fakultatywny, a więc może, lecz nie musi być wydane nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w tym przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu, okoliczność, na którą powołuje się Skarżąca, a mianowicie zagrożenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę jej płynności finansowej, a w rezultacie złożenie wniosku o jej upadłość i likwidację prowadzonej działalności nie zostały udowodnione. Pogorszenie sytuacji finansowej podmiotu na skutek prowadzonej egzekucji jest normalnym i zakładanym przez ustawodawcę skutkiem. W związku z tym, bez zaistnienia dodatkowych okoliczności nie może być ono rozpatrywane w kategorii szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie takich okoliczności mogłoby polegać na uprawdopodobnieniu, że w konkretnej sytuacji wyegzekwowanie zobowiązań podatkowych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, spowoduje szkodę inną niż tylko pomniejszenie majątku o kwotę tych zobowiązań lub wywoła skutki niemożliwe do odwrócenia przez zwrot tych kwot, w sytuacji gdyby w wyniku kontroli sądowej okazało się, iż decyzje podatkowe ustalające ich wysokość były wadliwe. Analiza sytuacji majątkowej Skarżącej wskazuje, iż uzyskała przychody (za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 lipca 2014 r. w kwocie 4.451.783,35 zł). Skarżąca dokonuje zatem obecnie szeregu operacji finansowych, tj. realizuje należności i dokonuje płatności. Ponadto Skarżąca dysponuje aktywami obrotowymi w kwocie 534.605,81 zł, w tym należnościami krótkoterminowymi w kwocie 207.282,66 zł. Przy prowadzeniu działalności o takich rozmiarach, Skarżąca ma poza tym możliwość zaciągnięcia kredytu na pokrycie zobowiązania podatkowego, który mógłby zostać spłacony w momencie zwrotu podatku, jeżeli okaże się, iż był on pobrany nienależnie. W istocie stanowiłoby to powiększenie rozmiarów zobowiązań, jednakże przy obecnej ich wielkości z tytułu pożyczek i kredytów, które wynoszą – zgodnie z bilansem – ponad 285.000 zł, kwota podatku określonego zaskarżoną decyzją nie spowoduje już wielkiej różnicy w sytuacji finansowej Skarżącej. Podkreślić należy, iż w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, ponoszone wydatki stanowiące koszty uzyskania przychodów, amortyzacja majątku trwałego, itp. Istotniejsze zatem jest to, że Skarżąca uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na znacznym poziomie. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, Skarżąca nie wykazała, by wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało dla niej trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Wskazać także należy, iż egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który, ponoszony przez Skarżącą przy regulowaniu nawet "znacznych" zobowiązań podatkowych nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia "znacznej szkody", czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżący może otrzymać zwrot uiszczonych kwot (por. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę przekonania Skarżącej o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Niezależnie od powyższego, odnosząc się do argumentacji pełnomocnika, zgodnie z którą już sama obawa wystąpienia trudności w prowadzeniu działalności przez Skarżącą uzasadnia pozytywne załatwienie wniosku, raz jeszcze podkreślenia wymaga stanowisko jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 2001/11. W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA zauważył mianowicie, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Biorąc to wszystko pod uwagę, a także nowe okoliczności faktyczne, na które powołała się Skarżąca należy stwierdzić, że również w chwili obecnej Sąd nie doszukał się uzasadnionych podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, czyli w efekcie, że nie wystąpiła możliwość zmiany wydanego postanowienia o odmowie wstrzymania decyzji. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 4 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.