III SA/Wa 2186/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Asesor WSA Marta Katarzyna Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2005 r. sprawy ze skargi Powiatu G. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... września 2004 r. Nr ... w przedmiocie zwrotu dotacji celowej oddala skargę Decyzją z dnia ... czerwca 2004r. nr ... Wojewoda ... postanowił o zwrocie do dnia 30 lipca 2004r. od Powiatu G. pobranej w nadmiernej wysokości dotacji w kwocie 315.187,53 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu wskazał, iż na podstawie decyzji Wojewody ... Powiatowi G. została przyznana w 2002 r. dotacja w łącznej wysokości 5.000.000 zł. na rozbudowę Szpitala Rejonowego w G. . W trakcie kontroli dotyczącej realizacji w 2002 r. inwestycji pn. "Rozbudowa i modernizacja Szpitala Rejonowego w G." stwierdzono, że Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w G., będący inwestorem bezpośrednim inwestycji, wydatkował do końca 2002 r. z otrzymanej dotacji w wysokości 5.000.000 zł. kwotę 4.684.812,47 zł., natomiast pozostałe środki finansowe w wysokości 315.187,53 zł. wykorzystał dopiero w 2003 r. W piśmie z dnia 19.11.2003 r. Starostwo Powiatu G. potwierdziło wydatkowanie przez SP ZOZ w G. w lutym 2003 r. kwoty 315.187,53 zł. z otrzymanej dotacji w kwocie 5.000.000 zł. Z uwagi na powyższe zgodnie z art. 93 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003r. Nr 15, poz. 148 z późn. zm.; dalej u.f.p.) dotacja z budżetu państwa pobrana w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zobowiązań podatkowych. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, iż faktycznie kwota 315.187,53 zł z otrzymanej w roku 2002 dotacji z budżetu państwa na finansowanie inwestycji została przekazana na rzecz wykonawcy robót w lutym 2003 r. Zdaniem skarżącego nie dało to jednak podstaw do uznania faktu niezgodnego z prawem wydatkowania dotacji. Zgodnie ze stanem faktycznym wartość wykonanych, odebranych protokołami i zafakturowanych przez wykonawców i dostawców robót i dostaw w roku 2002 wyniosła 5.005.112,04 zł i na taką sumę złożone zostały do Wojewody wnioski o przekazanie dotacji. Otrzymaną sumę dotacji 5.000.000 zł (ostatnia rata wpłynęła do powiatu w dniu 24 grudnia 2002 r.) powiat w całości przekazał na rachunek SP ZOZ (ostatnią ratę w dniu 27 grudnia 2002 r.). SP ZOZ który miał zgodnie z umową ustalony termin zapłaty zobowiązań na rzecz wykonawcy z ostatnich wystawionych przez niego faktur do dnia 26 lutego 2003 r. oraz 6 marca 2003 r, zapłaty kwoty 315.187,53 zł, dokonał w dniu 5 lutego 2003 r. Mimo tego opóźnienia środki dotacji celowej z budżetu państwa na kwotę 315.187,53 zł, wykorzystane zostały zgodnie z przeznaczeniem tj. na sfinansowanie kosztów robót i dostaw zrealizowanych na zadaniu inwestycyjnym w roku 2002. Przytoczone fakty nie uzasadniają również zarzutu o pobranie dotacji w nadmiernej wysokości. Gdyby sytuacja taka faktycznie miała miejsce, to Powiat G. dokonałby zwrotu nadmiernie pobranej kwoty w terminie do 28 lutego 2003 r., zgodnie z art. 93 ust. 1 u.f.p. Do tego dnia jednak SP ZOZ G. dokonał zapłaty na rzecz wykonawcy przedmiotowej kwoty. Skarżący uważał, że mimo zaistniałego opóźnienia, nie ma podstaw do stawiania mu zarzutu o niezgodne z przeznaczeniem wykorzystania oraz pobrania w nadmiernej wysokości dotacji z budżetu państwa, w rozumieniu postanowień art. 93 ust. 1 i 3 u.f.p., a trudna sytuacja finansowa uniemożliwia dokonanie zwrotu dotacji. Decyzją z dnia ... września 2004r. nr ... Minister Finansów uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu zwrotu odsetek i nakazał zwrot odsetek od kwoty 315.187,53 zł od dnia 19 marca 2003 r. do dnia zapłaty w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż decyzjami Wojewody ... przyznano skrzącemu dotację zaplanowaną w ustawie budżetowej na 2002 r. przeznaczoną dla organów założycielskich samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Przyznane środki należało, zgodnie z postanowieniami art. 102 ust. 1 u.f.p. wykorzystać do końca 2002 r. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem nie zrealizowane kwoty wydatków budżetu państwa wygasają z upływem roku budżetowego. Zasada roczności budżetu wyrażona jest także w art. 61 ust. 1 i 2 u.f.p., w myśl którego budżet państwa jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów i jest uchwalany w formie ustawy budżetowej na okres roku kalendarzowego. W związku z tym dotacja udzielona na dany rok powinna być wykorzystana do końca tego roku. Skarżący nie dokonał zwrotu nie wykorzystanej dotacji do końca 2002 r. Stosownie do art. 93 ust. 1 i 6 ustawy o finansach publicznych, nadebrana dotacja podlega zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o jej uchylenie wraz decyzją poprzedzającą. W uzasadnieniu wskazał, iż wydanie rozstrzygnięcia naruszają art. art. 93 ust. 1 u.f.p. Z treści wymienionego przepisu wynika, że zwrotowi do budżetu państwa podlegają dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane w nadmiernej wysokości, Przypadki te nie wystąpiły w wydatkowaniu przez skarżącego kwoty 315.187,53 zł. Kwota ta wydatkowana została bowiem na opłacenie zobowiązań wynikających z wykonania robót na zadaniu inwestycyjnym na finansowanie którego została przyznana. Kwota ta wydatkowana została również na opłacenie zobowiązań dotyczących robót wykonanych w roku 2002, a więc nie została pobrana w nadmiernej wysokości. Opóźnienie w dokonywaniu zapłaty zobowiązania na rzecz wykonawcy przez SP ZOZ będący inwestorem bezpośrednim zadania inwestycyjnego poza rok budżetowy, nie powinno być sankcjonowane zgodnie z ustawą o finansach publicznych obowiązkiem zwrotu dotacji. Jedynie art. 92 pkt. 9 u.f.p. przewiduje zwrot dotacji przyznanych jednostkom samorządu terytorialnego niewykorzystanych w danym roku, dotyczy to jednak realizacji zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami. Powiat G. otrzymał natomiast dotację na dofinansowanie inwestycji własnej Powiatu i całą dotację wykorzystał zgodnie z przeznaczeniem tj. na sfinansowanie robót wykonanych w roku 2002. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadność żądania zwrotu części przekazanej dotacji w rozpatrywanej sprawie związana jest z charakterem ustawy budżetowej - aktu jakim przewidziano możliwość jej udzielenia. Zgodnie z art. 219 ust. 1 Konstytucji RP wprowadzono zasadę rocznego obowiązywania budżetu. Regulacja ta na gruncie ustawowym znalazła odzwierciedlenie w art. 61 ust. 1 i 2 u.f.p. zgodnie, z którym budżet państwa jako roczny plan dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów wskazanych tam podmiotów jest uchwalany w formie ustawy budżetowej na okres roku kalendarzowego, zwanego dalej "rokiem budżetowym". Z rocznym charakterem obowiązywania budżetu wiąże się także regulacja art. 102 u.f.p. Ma ona na celu rozstrzygnięcie kwestii tych wydatków z budżetu, które niezrealizowane zostały w roku budżetowym. Zgodnie z ust. 1 cyt. przepisu niezrealizowane kwoty wydatków budżetu państwa wygasają, z zastrzeżeniem ust. 2 w którym wskazano wydatki niewygasające, z upływem roku budżetowego. Istotnym wyjątkiem jest ust. 3 cyt. przepisu, w którym przewidziano, iż nie później niż do dnia 15 grudnia roku budżetowego Rada Ministrów może ustalić, po uzyskaniu opinii komisji sejmowej właściwej do spraw budżetu, wykaz wydatków, które pomimo iż niezrealizowane nie wygasną z końcem roku budżetowego. Konstruując taki katalog Rada Ministrów powinna kierować się zaleceniami wskazanymi w treści przepisu – w szczególności: - uwzględniać terminy zakończenia procedur wynikających z ustawy, o której mowa w art. 28 ust. 4 u.f.p.; - w przypadku wydatków inwestycyjnych - zrealizowany, ale nie zafakturowany zakres zadań rzeczowych danej inwestycji; - stopień zaawansowania realizacji inwestycji i programów wieloletnich. Powyższa regulacja wskazuję na sposób postępowania w przypadkach, w których z istniejących okoliczności wynika, iż przekazane kwoty nie mogą być wydatkowane przed końcem roku budżetowego. Należy także przyjąć, iż wolą ustawodawcy, który przewidział wskazany tryb, jest aby możliwość przeniesienia uzyskanych środków była realizowana tylko w takiej formie. Co za tym idzie wszystkie wydatki przewidziane w ustawie budżetowej a nie zrealizowane w roku budżetowym i nie wskazane w stosownym rozporządzeniu Rady Ministrów wygasają zgodnie z art. 102 ust. 1 u.f.p. wraz z końcem roku budżetowego. W przypadku niewydatkowania całości dotacji w roku budżetowym uznać należy, iż w niewydatkowanej części udzielona dotacja wygasa. Jako pobrana w nadmiernej wysokości, podlega ona zwrotowi zgodnie z art. 93 ust. 1 i 3 u.f.p. do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji. Zmiany treści cytowanego przepisu jaka nastąpiła z dniem 30 kwietnia 2004 r., już po wszczęciu postępowania w sprawie określenie kwoty dotacji do zwrotu w rozpatrywanej sprawie, nie ma wpływu na ocenę obowiązku tego zwrotu. Należy także wskazać, iż zmiana ta wprowadziła do treści ustawy art. 93a ust. 1 u.f.p., zgodnie z którym, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy uznać należy, iż w wydanych w sprawie decyzjach prawidłowo zinterpretowano treść przytoczonych przepisów. Przedmiotem sporu był nie sposób wydatkowania dotacji ale niewydatkowanie dotacji w pobranej wysokości, a tylko w części. Nie ma tutaj znaczenia fakt, iż wydatkowane kwoty przeznaczono na zapłatę za roboty wykonane w 2002 r. Jak wskazano wcześniej fakt wygaśnięcia niewydatkowanych kwot z końcem 2002 r. wynika z mocy prawa i SP ZOZ w G. jako inwestor bezpośredni nie mógł rozporządzać nimi w roku 2003r. Przyjęcie założenia odmiennego wiązałoby się bowiem z naruszeniem podstawowych zasad wykonywania ustawy budżetowej i pozbawionym podstaw prawnych uprzywilejowaniem skarżącego na tle innych jednostek wydatkujących środki uzyskane z budżetu. Jednocześnie uznać należy, iż w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 92 pkt 9 u.p.p.s.a. odnoszący się jedynie do obowiązku zwrotu niewykorzystanych w danym roku dotacji celowych przyznanych jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami. Jak słusznie zauważyła strona skarżąca dotacja udzielona została na dofinansowanie inwestycji własnej powiatu, tak więc obowiązek jej zwrotu nie wynikał z art. 92 pkt 9 u.p.p.s.a., ale z przywołanych wcześniej przepisów. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż wydane w sprawie rozstrzygnięcia nie naruszają prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej u.p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji wyroku.