III SA/Wa 2187/11

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 września 2011 r. po rozpoznaniu wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r., 2006 r., 2007 r., 2008 r., 2009 r. p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. 2) A. K., dalej jako skarżący lub strona, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w piśmie z 26 sierpnia 2011 r., a następnie - w formularzu PPF z 26 sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada żadnych środków ani oszczędności, które umożliwiałyby pokrycie kosztów postępowania. Wykonując wezwanie referendarza sądowego z 30 sierpnia 2011 r. skarżący wyjaśnił, że: - przychody osiągnięte w 2009 r. wynoszą 251066,- zł, w 2010 r. – 115200,- zł, w 2011 r. – ok. 45 tys zł; - prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe; - miesięczne wydatki skarżącego wynoszą 5-6 tys zł; - obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej z uwagi na leczenie [...]. Skarżący załączył PIT za 2009, 2010 r, deklaracje VAT za 2011 r., wyciągi z rachunku bankowego, zaświadczenie o leczeniu, skierowanie do szpitala. 3) Referendarz sądowy wskazuje, że jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie jest 500,- zł należne z tytułu wpisu od skargi do sądu. Zważywszy na fakt, ze strona wniosła trzy skargi do Sądu, w sumie należne od niej koszty sądowe na tym etapie postępowania wynoszą 1500,- zł i do tej sumy należy Sygn. akt III SA/Wa 2187/11 odnieść zdolność wygospodarowania środków z posiadanych przez skarżącego środków. Referendarz sądowy wskazuje, że skarżący zadeklarował miesięczne koszty utrzymania, które ponosi, na kwotę 5-6 tys. zł. Z nadesłanych odpisów z rachunku bankowego nie wynika fakt poczynienia takich wydatków, niezależnie od osiągania stosownych wpływów. Stąd wyciągi z jednego rachunku bankowego zadeklarowanego w postępowaniu o prawo pomocy nie odzwierciedlają zdolności płatniczej strony, niezależnie od wyników analizy innych rachunków posiadanych – być może – przez stronę. Zarazem, z treści nadesłanych deklaracji podatkowych należy wnioskować o prawdziwości zadeklarowanych przez skarżącego w piśmie do Sądu wysokości dochodów. Referendarz sądowy zauważa zarazem, że pomimo doręczonego stronie wezwania o "aktualne zestawienie ponoszonych co miesiąc wydatków i uzyskiwanych dochodów – ze wskazaniem źródła dochodu oraz terminu uzyskania dochodu i poczynienia wydatku", informacje te nie zostały udzielone, co skutkuje ograniczonym zakresem możliwości analizy sytuacji strony, chociażby poprzez brak możliwości badani struktury wydatków. Dlatego referendarz sądowy przyjmuje, że posiadane środki umożliwiają stronie poczynienie zadeklarowanych przez nią wydatków, w zadeklarowanej – "aktualnej" - wysokości (5-6 tys. zł), jak też stwierdza brak wydatków korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów postępowania. Zdaniem referendarza sądowego, skarżący nie wykazał okoliczności, które uniemożliwiałyby mu, z wskazanego przychodu w 2011 r. w wysokości 45 tys. zł, wygospodarować środków na potrzeby postępowania sadowego, zwłaszcza, że umorzenie zaległości jest wypadkową prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej. W szczególności taką okolicznością nie jest fakt zaordynowanego (zalecanego) leczenia szpitalnego i to niezależnie od świadczeń uzyskiwanych ewentualnie z ubezpieczenia społecznego. Co więcej, skarżący nie oznaczył żadnych okoliczności, które uniemożliwiałyby uwzględnienie w zadeklarowanej przez nią wielkości miesięcznych wydatków w wysokości 5-6 tys zł, kwoty wymagalnych opłat sądowych, we wszystkich trzech sprawach strony. Sygn. akt III SA/Wa 2187/11 4) Referendarz sądowy, mając na względzie zestawienie wysokości uzyskiwanych przez stronę środków od początku roku z wysokością przeciętnych kosztów utrzymania, jak też uznając świadomość odpowiedzialności strony, o której mowa w rubryce 13 formularza PPF i uprawnienia wynikającego z art. 249 u.p.p.s.a., zadecydował, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.