III SA/Wa 2200/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić na jego rzecz radcę prawnego Po otrzymaniu postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi, Skarżący K.K. zwrócił się pismem z 15 listopada 2011 r. o "anulowanie" tego postanowienia i rozpatrzenie sprawy. Wystąpił także o ustanowienie radcy prawnego. W związku z tym wezwano kuratora Skarżącego w osobie A. S. do nadesłania wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego i dochodów Skarżącego. W odpowiedzi na to wezwanie kurator przesłała żądany formularz PPF, w którym zaznaczyła, iż domaga się dla Skarżącego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia alternatywnie radcy prawnego lub adwokata. Wskazała, iż Skarżący jest osobą częściowo ubezwłasnowolnioną z powodu choroby [...]. Utrzymuje się z renty w wysokości 860 zł, która wystarcza zaledwie na podstawowe bytowanie. Skarżący posiada – we współwłasności z siostrą – gospodarstwo rolne o pow. 5 ha oraz dom o pow. 70 m2. Dom ten wymaga remontu i dodatkowych inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Odstępstwo to ma na celu zagwarantowanie dostępu do sądu stronie, której wyjątkowo trudna sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztów tego postępowania. Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.). Udzielenie prawa pomocy - zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku – uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższych przesłanek spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Oceniając jego wniosek z punktu widzenia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych materiałów wynika bowiem, że jedynym źródłem utrzymania Skarżącego jest renta w wysokości 860 zł. Kwota ta w całości wydatkowana jest na bieżące utrzymanie. W tej sytuacji Sąd uznał, że z uzyskiwanego dochodu Skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków potrzebnych na prowadzenie niniejszego postępowania. To zaś prowadzi do wniosku, że zasadne jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego. To bowiem radcę prawnego wskazał Skarżący w swoim piśmie z 15 listopada 2011 r. Ubocznie jedynie Sąd zauważa, że nie wyciągnął negatywnych dla Skarżącego konsekwencji z faktu nienadesłania przez kuratora jego zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych czy też dokumentów obrazujących wysokość wydatków. Uznał bowiem, iż z uwagi na toczące się postępowanie o zwolnienie kuratora, jego dostęp do dokumentacji Skarżącego mógł być utrudniony. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 254 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.