III SA/Wa 2200/25
WyrokWSA w Warszawie2026-04-22
Skład orzekający: Matylda Arnold-Rogiewicz, Ewa Izabela Fiedorowicz, Agnieszka Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego, mimo braku dowodów skutecznego doręczenia tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciach egzekucyjnych?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykazało w sposób należyty, że doszło do skutecznego doręczenia tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciach egzekucyjnych, co jest kluczowe dla przerwania biegu terminu przedawnienia. Brak dowodów w aktach sprawy uniemożliwił sądowi weryfikację ustaleń organów.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku od nieruchomości za lata 2005-2012, podnosząc zarzut przedawnienia. Organy egzekucyjne obu instancji uznały, że bieg terminu przedawnienia był wielokrotnie przerywany przez zastosowanie środków egzekucyjnych, o czym skarżący miał być skutecznie powiadomiony. Skarżący zarzucił brak doręczenia mu tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciach egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), sędzia WSA Agnieszka Baran, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie.
Przedmiotem skargi Z. R. (dalej: strona, zobowiązany lub skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO) z [...] lipca 2025 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku od nieruchomości za lata 2005-2012.
SKO ustaliło, że pismem z 26 kwietnia 2024 r. zobowiązany zakwestionował doręczoną przez Prezydenta [...] W. aktualizację dochodzonych przez organ należności, wskazaną w zawiadomieniu z 25 stycznia 2021 r., do wysokości 133.238,60 zł, w tym należność główna 53.825,68 zł, odsetki 79.412,92 zł. Strona wskazała, że po roku 2011 nie łączyła ją z Miastem [...] W. żadna umowa, a od 1 stycznia 2012 r. nie prowadziła już działalności gospodarczej. Przedstawione w aktualizacji tytuły wykonawcze nie zostały jej doręczone. Podniesiono, że żądanie kwot od roku 2008 jest niezgodne z polskim prawem, gdyż nawet jeżeli były należne, to nastąpiło przedawnienie żądania zapłaty.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, na skutek postanowienia SKO z [...] lutego 2025 r., znak [...] wydanego w oparciu o art. 138 § 2 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775, dalej: k.p.a.) i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2023.2505., dalej u.p.e.a.), postanowieniem z [...] marca 2025 r. Prezydent [...] W., znak [...]), orzekł o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku od nieruchomości za lata 2005-2012, wszczętego w oparciu o tytuły wykonawcze, które szczegółowo organ ten wymienił (zestawienie tytułów w postanowieniu SKO str. 2 postanowienia). Organ pierwszej instancji uznał, że nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2005-2012. Bieg przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany skutecznie został powiadomiony.
Zobowiązany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, kwestionując prowadzenie wobec niego egzekucji administracyjnej.
Wymienionym na wstępie postanowieniem z [...] lipca 2025 r., SKO utrzymało w mocy postanowieniu organu I instancji. W uzasadnieniu SKO powołało się na art. 26 § 1 i § 5, art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i stwierdziło, że skarżący podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do jego majątku we wniosku o umorzenie upatrywał w wadliwym przyjęciu przez organ, że doręczono mu postanowienia o wszczętych wobec niego egzekucjach, podczas gdy - według zobowiązanego - otrzymywał jedynie faktury za najem. Strona podniosła też, że przepisując umowę najmu na lokal, na syna K. R., nie posiadała żadnych zaległości, co było warunkiem przepisania umowy, jak się nawet okazało posiadała nadpłatę. Dzielnica O. występowała do zobowiązanego kilkukrotnie w latach 2012-2016 o zapłatę "jakichś" nieuregulowanych należności "podobno" z tytułu podatku od nieruchomości. Zawsze też, gdy zobowiązany otrzymywał jakiekolwiek wezwania odsyłał je jako bezzasadne do nadawcy z konkretną odpowiedzią dotyczącą otrzymanego wezwania.
Zdaniem SKO, powyższa argumentacja zażalenia jest nietrafna. Podatek od nieruchomości jest daniną o charakterze publicznym, zaś czynsz z tytułu najmu ma charakter cywilnoprawny. Prawnie dopuszczalna jest sytuacja, w której istnieje obowiązek ponoszenia, zarówno ciężarów cywilnoprawnych, jak i publicznoprawnych, które są związane z nabytym prawem. Jest tak, m.in., w każdym przypadku, kiedy stroną umowy najmu staje się jednostka samorządowa, to po stronie najemcy jako posiadacza zależnego aktualizuje się obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, co wprost wynika z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2025.707). Zgodnie z tym przepisem podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. Inaczej mówiąc posiadacz lokalu komunalnego staje się podatnikiem podatku od nieruchomości. Nadto, na podstawie art. 6 ust. 6 ww. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych na zobowiązanym, jako podatniku podatku od nieruchomości, ciążył obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 tej ustawy. W konsekwencji z momentem podpisania umowy najmu oraz z chwilą jej wygaśnięcia czy przepisania, najemca lokalu obowiązany jest sam dopełnić obowiązku złożenia informacji o nieruchomościach. Elementem stosunku najmu nie jest natomiast obciążający najemcę lokalu komunalnego podatek od nieruchomości. Nie musi być on zatem wskazany w treści zawartej umowy. Co więcej, brak w umowie wzmianki o podatku od nieruchomości nie sprawia, że ów podatek przestaje być należny, gdyż podstawa do jego uiszczenia nie wynika z postanowień umowy najmu. Obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości nakładają na najemcę lokalu komunalnego przepisy powszechnie obowiązującego prawa podatkowego, a konkretnie wyżej wymieniony art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. Moc powszechnie obowiązująca tego przepisu sprawia, że najemca nie może się uwolnić od obowiązku podatkowego umową cywilnoprawną. Jest to wykluczone, nawet gdyby z umowy wynikało, że taki obowiązek nie istnieje, albo gdyby strony umowy postanowiły, iż obowiązek podatkowy będzie spoczywał na wynajmującym. Podobnie, powyższego nie zmienia twierdzenie zobowiązanego o odsyłaniu wezwań do nadawcy z pismem przewodnim z racji negowania ich zasadności, ani też nie uwalnia od obowiązków podatkowych. Nawet jeśli zobowiązany posiadał jako najemca lokalu komunalnego nadpłatę w opłatach czynszowych, to nie wpływa ona ani nie wpływała na legalność dochodzenia przez Prezydenta [...] W. należności z tytułu należnego podatku od nieruchomości za najmowany lokal komunalny. Z akt sprawy przedstawionych SKO wynika, że decyzje ustalające zobowiązanemu wysokość podatku od nieruchomości objęte tytułami wykonawczymi, wskazanymi w zaskarżonym postanowieniu, pozostają w obrocie prawnym. W toku postępowania egzekucyjnego nie bada się sprawy od strony merytorycznej, gdyż powodowałoby to w istocie przekształcenie postępowania egzekucyjnego w trzecią instancję. Odnosząc się zaś do kwestii istnienia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości SKO wskazało, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.).
SKO argumentowało dalej, że materiał dowodowy potwierdzał, iż zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2005-2012 dochodzone tytułami wykonawczymi wymienionymi w zaskarżonym postanowieniu o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], nie uległy przedawnieniu. Organ powołał się na art. 70 § 1 oraz art. 70 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U. z 2025 r. poz. 111; dalej O.p.), wskazując, że przesłanki przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, zostały spełnione. Przy czym, do przerwania biegu terminu przedawnienia może dochodzić wielokrotnie (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie) - każdorazowo, gdy zastosowano określony środek egzekucyjny (pod warunkiem zawiadomienia zobowiązanego o zastosowaniu środka egzekucyjnego). Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego potwierdza, że jeszcze przed upływem terminu przedawnienia w sprawie zaistniały zdarzenia modyfikujące bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2005-2012, tj. powodujące jego przerwanie w związku ze skutecznie zastosowanymi środkami egzekucyjnymi, o których zobowiązany został powiadomiony. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym zwrotnych potwierdzeń odbioru zawiadomień o zastosowanym zajęciu wynika, że szczegółowo wskazane i opisane w postanowieniu organu I instancji zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego w ZUS, innej wierzytelności pieniężnej ZGN w Dzielnicy O. są skuteczne. Poprzedzone zostały one upomnieniami do zapłaty, których odbiór potwierdzał osobiście sam zobowiązany i tylko nieliczna korespondencja organu egzekucyjnego była odbierana bądź przez dorosłego domownika (żona, syn) lub przez pełnomocnika pocztowego. Rację ma zatem Prezydent [...] W. wskazując, że kilkakrotnie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia dochodzonych należności podatkowych w podatku od nieruchomości, za każdym razem, na skutek zastosowania wyżej wymienionych środków egzekucyjnych, szczegółowo opisanych w postanowieniu organ I instancji. Analizując daty pomiędzy zastosowanymi przez Prezydenta [...] W. środkami egzekucyjnymi w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego w ZUS, innej wierzytelności pieniężnej ZGN, nie upłynęło więcej niż 5 lat. W związku z faktem, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się każdorazowo na nowo w dniu następującym po dniu zastosowania środka egzekucyjnego, należności strony wynikające z tytułów wykonawczych wymienionych w skarżonym postanowieniu o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], mogą być nadal egzekwowane. Zatem nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego w oparciu o wymienione w postanowieniu organu I instancji tytuły wykonawcze, na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zakwestionowała prawidłowość powyższego postanowienia SKO, wniosła o "zmianę" zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu niezgodność z polskim prawem i naruszenie interesu prawnego, gdyż argumenty i twierdzenia zawarte w tym postanowieniu mijają się z prawdą i nie mają żadnego potwierdzenia w faktach.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga skutkować musiała uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Kontroli sądu podlegało postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego w oparciu o 18 tytułów egzekucyjnych, szczegółowo wymienionych i opisanych na str. 5-16 postanowienie organu I instancji. Co do innych (pozostałych) 9 tytułów wykonawczych postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem Prezydenta [...] W. z [...] listopada 2024 r., które w tej części nie zostało zaskarżone (tabela pod pkt 1 na str. 2 postanowienia organu I instancji, k.1-8 akt adm., czerwona teczka).
Z treści postanowień wydanych w sprawie i pism strony, w tym zażalenia oraz skargi wynikało, że w sprawie egzekucyjnej będącej przedmiotem badania sporna pozostawał kwestia przedawnienia zobowiązań objętych powyższymi 18 tytułami egzekucyjnymi. Z twierdzeń i zarzutów skarżącego wynikało, że nie doręczono mu tych tytułów wykonawczych ani kolejnych zajęć egzekucyjnych, które – zdaniem organów orzekających – skutkowały każdorazowo przerwaniem biegu terminu przedawnienia.
Wbrew temu, co twierdziło SKO, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nie ma zwrotnych potwierdzeń odbioru zawiadomień o zastosowanym zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych, świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego w ZUS, innej wierzytelności pieniężnej ZGN w Dzielnicy O., brak jest także dowodów doręczenia skarżącemu tytułów wykonawczych. Nie można zatem stwierdzić, czy doręczenia te były skuteczne.
Należy przede wszystkim zauważyć, że wszystkie sporne tytuły wykonawcze zostały wystawione w latach 2007 – 2015 oraz, jak stwierdziły organy orzekające, doręczone miały być także w tych latach. Zatem należało przyjąć, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed nowelizacją ustawy egzekucyjnej z 2020 r. Do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie u.p.e.a. i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. przed 30 lipca 2020 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r., o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw.
Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.), postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
Zaznaczyć także należy, że stosownie do art. 26 § 5 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
Natomiast wedle art. 59 § 1 pkt 7 (w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.) postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że zarówno upomnienie, jak i tytuł wykonawczy muszą być doręczone bezpośrednio (wyrok z 7.07.2005 r., sygn. III SA/Wa 1122/05, LEX nr 1907/07) oraz na zakaz zastępowania dowodu doręczenia domniemaniami (wyrok z dnia 19.05.2004 r. sygn. III SA 3318/02, LEX nr 148917). Brak doręczenia tytułu wykonawczego oznacza, że egzekucja nie została wszczęta, czego konsekwencją jest brak możliwości podejmowania jakichkolwiek czynności egzekucyjnych (wyrok z 28.02.2013 r. sygn. II SA/Lu 1032/12, LEX nr 1311201).
WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 2288/13, podkreślił, że aby móc skutecznie doręczyć tytuł wykonawczy organ egzekucyjny winien znać aktualny adres zobowiązanego, stąd też doręczenie odpisu tytułu wykonawczego na adres zobowiązanego, który nie jest jego aktualnym adresem zamieszkania w wyniku czego nie odbierze on korespondencji, skutkuje dla organu koniecznością podjęcia działań celem ustalenia właściwego adresu zobowiązanego, bowiem doręczenie nie może być uznane za skuteczne (wyrok z 17.05.2012 r. sygn. II FSK 901/11 LEX nr 1244387; wyrok z 11.12.2009 r. sygn. II FSK 1173/08 LEX nr 582774). Ponadto dokonując pierwszego doręczenia zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny winien, stosownie do art. 27 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, pouczyć zobowiązanego o wynikającym z art. 41 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy, obowiązku zawiadamiania organu o każdej zmianie swego adresu w toku postępowania oraz o skutkach zaniechania tego obowiązku wynikających z art. 41 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy (por. wyrok z 25.09.2005 r. sygn. I OSK 43/05, LEX nr 194724). Dla przyjęcia fikcji doręczenia na nieaktualny adres w przypadku niedoinformowania przez stronę organu o zmianie adresu w toku postępowania, konieczne jest faktyczne doręczenie stronie pouczenia o skutkach zaniechania powiadomienia o zmianie adresu. Jeżeli pierwsze doręczenie nie zostało dokonane skutecznie, przez jego faktyczne odebranie, przyjęcie fikcji doręczenia nie jest możliwe, gdy jednocześnie organowi wiadomo, że adres, na który wysłano przesyłkę, nie jest prawidłowy (wyrok z 21.07.2004 r. sygn. I SA 2341/02, ONSAiwsa z 2006 r., nr 2, poz. 41). Zasadą jest doręczenie pisma organu do rąk adresata będącego osobą fizyczną (art. 42 k.p.a.). Możliwe jest także doręczenie zastępcze, w tym także stwarzające domniemanie doręczenia, o którym mowa w art. 44 k.p.a. Doręczenie zastępcze będzie jednak skuteczne wówczas gdy zostanie dokonane pod prawidłowym adresem zamieszkania, który niekonieczne będzie identyczny z adresem zameldowania.
Powyższe poglądy judykatury sąd orzekający w sprawie podziela w całości.
Na podstawie art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W myśl zaś art. 70 § 4 O.p, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
W sprawie zatem kluczową do rozstrzygnięcia pozostawała kwestia, po pierwsze – czy stronie doręczono każdy z powyższych spornych tytułów wykonawczych, a po drugie - czy stronie doręczono każdorazowo zawiadomienie o zajęciu egzekucyjnym, tak jak przyjęły organy orzekające, a zatem czy bieg terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości nie uległ przedawnieniu a wskutek każdorazowych kolejnych skutecznych zajęć egzekucyjnych, ulegał przerwaniu i bieg na nowo.
Zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, bowiem SKO uchybiło obowiązkowi rzetelnego i wyczerpującego wykazania prawidłowości uruchomienia przymusu egzekucyjnego i stosowania środków egzekucyjnych, które – jak przyjęło bez dowodów - skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia. W tej materii organ I instancji, co prawda opisał w uzasadnieniu każdy z tytułów wykonawczych oraz wskazał szczegółowo na daty zawiadomień o zajęciach egzekucyjnych wymieniając te zajęcia (szczegółowy opis czynności str. 5-16 uzasadnienia organu I instancji k.1-6 akt adm.), niemniej jednak w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na dokonywane przez organ doręczenia, tak odnośnie do spornych tytułów wykonawczych jak i do zawiadomień o zajęciach egzekucyjnych. SKO to zaniechanie organu I instancji w zakresie zgromadzenia materiału dowodowego zaakceptowało, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO przedstawiło jedynie "zbiorcze" stwierdzenie wskazujące na to, że wszystkie 18 tytułów egzekucyjnych, jak i ww. zawiadomienia o zajęciach, zostały stronie skutecznie doręczone.
W aktach sprawy przedstawionych sądowi nie ma jednak w ogóle materiału dowodowego na powyższe okoliczności. Nie wiadomo, czy doręczono tytuły wykonawcze, ponadto same tytuły wykonawcze, nawet gdyby je doręczono, nie obrazują wszystkich istotnych okoliczności sprawy z perspektywy art. 70 § 4 O.p. Bez kompletnego materiału dowodowego w tej materii, bez wyczerpującego wykazania przez organ w oparciu o konkretne dowody zawarte w aktach, pokazujące jak rzeczywiście przebiegało stosowanie środków egzekucyjnych i dokonywanie doręczeń, nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniami organów obu instancji, że obiektywnie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia na warunkach art. 70 § 4 O.p.
Co więcej, ani z uzasadnienia postanowienia organu I instancji, ani z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia SKO nie wynika, na jaki adres tytuły i poszczególne zawiadomienia o dokonywanych zajęciach egzekucyjnych były kierowane do zobowiązanego. SKO stwierdziło ponadto w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący osobiście odbierał korespondencję w tym przedmiocie, a tylko nieliczna korespondencja organu egzekucyjnego była odbierana bądź przez dorosłego domownika (żona, syn) lub przez pełnomocnika pocztowego.
W tym kontekście ważna okazuje się także kwestia, czy zobowiązany ustanowił pełnomocnika, ustalenia jego danych, a także tego jaki był zakres tego pełnomocnictwa. Skarżący wszakże zakwestionował aby działał poprzez pełnomocnika. Organ wspomniał w swojej argumentacji o pełnomocniku pocztowym ale nie podał nic więcej, żadnych okoliczności dotyczących przebiegu spornych doręczeń.
Sąd nie mógł także zweryfikować ustaleń SKO co do spornych doręczeń, ocenić czy były skuteczne, z uwagi na brak materiału dowodowego w tym zakresie.
Na podstawie art. 7 k.p.a., z w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Wedle zaś art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zgodnie z art. 124 § 2 k.p.a., postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego lub służy od niego sprzeciw oraz gdy zostało wydane na skutek zażalenia na postanowienie.
W orzecznictwie podkreśla się, że uzasadnienie stanowi integralną część postanowienia (decyzji) i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część tego aktu. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 124 § 2 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Prawidłowe uzasadnienie postanowienia (decyzji) ma nie tylko znaczenie prawne ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy postanowienia (decyzji) winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny one być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest wskazanie faktów i dowodów, które legły u podstaw wydania postanowienia (decyzji). W rezultacie, powinno ono zawierać ustosunkowanie się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem, lecz także do tej części faktów i dowodów, którym organ administracji nie przyznał mocy dowodowej przy podejmowaniu decyzji. Brak wypełnienia powyższych wymogów stanowi istotne naruszenie przepisów prawa. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 września 2023 r., II SA/Gl 693/23)
W uzasadnieniu organ administracji jest zobowiązany wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Jest to element decydujący o przekonaniu strony co do trafności i słuszności przyjętego rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że dochowanie powyższych wymogów jest istotne szczególnie w sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie organu jest niekorzystne dla strony.
Zdaniem sądu, w sprawie doszło do naruszenia zasad wynikających z powyżej powołanych przepisów prawa.
Rolą SKO było przede wszystkim wyjaśnienie, czy w sprawie zostały skutecznie doręczone stronie tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciach egzekucyjnych, w tym ustalenie na jaki adres dokonywano doręczeń i potwierdzenie, czy był to aktualny adres zobowiązanego, a także wyjaśnienie kwestii rzekomego pełnomocnika pocztowego, w tym wskazanie jego imienia i nazwiska, wskazanie imienia i nazwiska żony i syna, skoro organ stwierdził, że korespondencję obierał dorosły domownik; wreszcie – rolą SKO było skuteczne zgromadzenie materiału dowodowego potwierdzającego każde z doręczeń mających znaczenia w sprawie, w tym dla biegu terminu przedawnienia ale także potwierdzających, że doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a zatem zgromadzenie i przedstawienie kompletnej dokumentacji – dowodów potwierdzających sporne doręczenia.
Organ nie sprostał powyższym obowiązkom, co stanowi naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 124 § 2 k.p.a., w sposób mogący mieć istotne znaczenie i wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ będzie zobowiązany zgromadzić kompletny materiał dowodowy na poparcie przyjętej tezy o skutecznym doręczeniu zobowiązanemu wszystkich spornych tytułów wykonawczych oraz zawiadomień o zajęciach egzekucyjnych oraz przedstawić rzetelnie uzasadnienie, z którego będzie wynikało, który tytuł egzekucyjny i w jakiej dacie został doręczony stronie, oraz na jaki adres; organ wyjaśni przy tym, czy strona ustanowiła w sprawie pełnomocnika, a jeżeli tak jaki był zakres pełnomocnictwa oraz dane pełnomocnika, tak by można było zidentyfikować które ewentualnie doręczenia zostały dokonane poprzez pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143).
Brak rozstrzygnięcia o kosztach sądowych w zakresie zwrotu kosztów skarżącemu, spowodowany jest tym, że skarżący z tych kosztów w niniejszym postępowaniu został zwolniony.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło