III SA/Wa 2203/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-29
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym na uiszczenie wpisu od skargi, może zostać zwolniona od tych kosztów w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie dysponuje wystarczającymi środkami na ich pokrycie. W przypadku braku środków na pokrycie kosztów postępowania, a także licznych zobowiązań i straty finansowej, zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione, aby zapewnić dostęp do sądu.Stan faktyczny
Spółka S. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka wykazała brak środków na rachunku bankowym, wysokie straty finansowe, liczne zobowiązania oraz zaprzestanie sprzedaży. Wcześniej Sąd Rejonowy oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku.Rozstrzygnięcie
Przyznano spółce prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2013 r. po rozpoznaniu wniosku S. sp z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. sp z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010 roku p o s t a n a w i a przyznać spółce prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
S. sp z o.o., dalej jako strona lub spółka, wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała na to, że: - nie dysponuje wystarczającym majątkiem na uiszczenie wpisu; - Sąd Rejonowy oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego; - Urząd Skarbowy prowadzi wobec strony egzekucję; - wartość środków trwałych wynosi 51108,95 zł; - wysokość straty to 159118,21 zł; - saldo na rachunku bankowym wynosi "0". Spółka załączyła postanowienie SR z [...] czerwca 2013 r. [...] o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na brak majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania oraz rachunek zysków i strat za 2012 r.
Strona, wezwana przez referendarza sądowego pismem z 19 września 2013 r. przesłała: zestawienie zobowiązań spółki na 30 września 2013 r., zestawienie należności spółki na 30 września 2013 r., wyciąg z rachunku bankowego, kopie bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatni rok prowadzenia działalności, a także deklaracje VAT-7.
W piśmie z 30 września 2013 r. strona wskazała, że od czerwca 2012 r. nie prowadzi sprzedaży.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się w sprawie - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504).
Wpis od skargi, czyli jedyny koszt sądowy wymagany na obecnym etapie postępowania, wynosi w sprawie 13.831 zł. Do tej wielkości należy zatem odnieść zdolność strony do wygospodarowania środków finansowych i przesłanki zastosowania prawa pomocy.
W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w innej sprawie zawisłej w tutejszym Sądzie (III SA/Wa 1417/13).
Referendarz sądowy zauważa, że znajdują potwierdzenie w aktach sprawy twierdzenia strony o znikomości środków posiadanych przez spółkę (por rachunek zysków i strat). W szczególności, należy zwrócić uwagę na wyciągi z rachunków bankowych spółki za ostatnie sześć miesięcy, z których wynika brak jakichkolwiek środków finansowych. Z przedstawionych dokumentów wynika, że Skarżąca posiada liczne zobowiązania wobec innych podmiotów. Na ocenę zdolności spółki do uiszczenia kosztów sądowych w sprawie ma wpływ deklaracja spółki, o zaprzestaniu sprzedaży od czerwca 2012 r. Co więcej, za ostatni rok obrotowy spółka odnotowała, jak wynika z rubryki 8 formularza PPR, stratę w wysokości 159.118,21 zł. Pogląd o nienajlepszej sytuacji majątkowej (finansowej) spółki został też wyrażony w postanowieniu Sądu Rejonowego dla W. z [...] czerwca 2013 r. [...] , z którego wynika, że majątek spółki nie wystarcza nie tylko na zaspokojenie należności kontrahentów, ale nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. W tych okolicznościach, zdaniem referendarza sądowego, zwolnienie strony od kosztów, zabezpieczy jej dostęp do Sądu i umożliwi rozpoznanie sprawy, ponieważ spółka nie jest w stanie uregulować istniejących już zobowiązań, nie wspominając o uiszczeniu nowopowstałych należności.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło