III SA/Wa 2205/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-08
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona skarżąca wykazała trudną sytuację materialną, uzyskując jedynie niską emeryturę, z której pomaga w utrzymaniu rodziny, nie posiadając jednocześnie majątku ani innych źródeł dochodu. W związku z tym przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że strona nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca R.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody i zły stan zdrowia uniemożliwiający ponoszenie opłat. Z oświadczenia wynikało, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, ale mieszka z synem, synową i trójką wnucząt, którzy również korzystają z pomocy społecznej. Skarżąca przedłożyła dokumenty potwierdzające niski dochód z emerytury i brak majątku. Nie była w stanie przedstawić dokumentów z urzędu skarbowego z powodu kosztów podróży i opłat.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 8 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za dzień [...] czerwca 2010 roku i [...] lipca 2010 roku postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Skarżąca R.K. na urzędowym formularzu PPF wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Uzyskuje bardzo niskie dochody. Skarżąca ma [...] lat, jest schorowana i porusza się [...]. Nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek opłat, bo nie starcza jej na leki.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, i że posiada mieszkanie o powierzchni 30m². Skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżąca przedłożyła roczne obliczenia podatku przez organ rentowy, z którego wynika, że w 2011 r. Skarżąca uzyskała dochód 8.694,38 zł. Skarżąca przedstawiła informację z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, z której wynika, że synowa Skarżącej korzysta ze świadczeń pieniężnych i w naturze w formie dożywiania syna w szkole oraz zasiłków celowych.
Ponadto Skarżąca oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych, ani żadnego majątku. Skarżąca podniosła, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe ale zamieszkuje wspólnie z synem, synową i trojgiem wnucząt ( [...] lat, [...] lata oraz [...] miesięcy). Oświadczyła, że syn ma bardzo niską pensję, a synowa nie pracuje. Oboje korzystają z pomocy społecznej. Skarżąca oświadczyła, że często za ostatnie pieniądze kupuje im chleb. Ponadto Skarżąca podniosła, że ze względu na brak środków na dojazd do M. i wniesienie opłaty 17 zł nie jest w stanie przedstawić dokumentów z urzędu skarbowego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 100,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.
Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona Skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem jedyny dochód jaki uzyskuje stanowi emerytura 799 zł brutto. Z uzyskiwanej emerytury Skarżąca pomaga w utrzymaniu syna, synowej oraz trojga wnucząt. Podniosła, że często za ostanie pieniądze kupuje im chleb. Ze względu na trudną sytuację majątkową Skarżąca nie była również w stanie przedstawić dokumentów z urzędu skarbowego. Bowiem jak podała nie jest w stanie ponieść kosztów podróży do M. oraz kosztów 17 zł za udostępnienie dokumentów.
Z przedstawionych materiałów wynika ponadto, że Skarżąca nie posiada żadnego majątku, który mógłby zostać spieniężony na potrzeby uiszczenia kosztów sądowych.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżąca wykazała, że nie jest obecnie w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 par. 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło