III SA/Wa 2206/09

Referendarz sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku spółki zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. oraz zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. postanawia zwolnic skarżącą od kosztów sądowych w sprawie W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca – C. sp. z o.o. w W. złożyła urzędowy formularz PPPr, w którym zaznaczyła iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała że od 2007 r. działalność firmy jest zawieszona. Wszystkie dokumenty zostały zabrane przez Prokuraturę [...] w W.. Na rachunkach bankowych skarżąca posiada salda debetowe (780 zł i 186.941,44 zł). Wartość kapitału zakładowego wynosi 500.000 zł, a środków trwałych 465.000 zł. Od 2007 r. ani bilans, ani rachunek wyników nie był sporządzany. W złożonym wraz z formularzem piśmie skarżąca wyjaśniła dodatkowo, że z uwagi na zawieszenie działalności nie składała zeznania podatkowego za 2008 r. Z tego samego powodu nie składa deklaracji VAT-7 i nie sporządza bilansu. Skarżąca nie posiada udziałów w innych jednostkach. Nie posiada także wierzytelności. Zobowiązania podlegają egzekucji. Wobec skarżącej toczą się mianowicie trzy postępowania egzekucyjne z jedynego majątku, tj. z hali wybudowanej jako [...]. Skarżąca wyjaśniła że bank w którym posiada rachunek nie wydał jej wyciągów, a to z uwagi na istniejące saldo debetowe. Z drugiego banku posiada pismo informujące o wysokości zadłużenia. Wznowienie działalności nastąpi po zwrocie dokumentów z Prokuratury. Do pisma Skarżąca dołączyła wyciągi bankowe oraz wspomniane pismo banku. Skarżąca, w sprzeciwie od 4 marca 2010 r. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła o uchylenie w całości postanowienia referendarza sądowego. W jej ocenie dokumenty, które zostały przedłożone są wystarczające do przyznania prawa pomocy. Odnośnie dokumentu potwierdzającego zawieszenie działalności Skarżąca wskazała, iż jej zdaniem wystarczające jest oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, iż Spółka zawiesiła swoją działalność. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – postanowieniem z 29 kwietnia 2010 r. - i Naczelny Sąd Administracyjny – postanowieniem z 11 sierpnia 2010 r. - uznały, że by móc ocenić sytuację strony i na jej podstawie prawidłowo rozpoznać wniosek, Sąd musi zapoznać się z dokumentami świadczącymi o jej sytuacji, nie można tego uczynić na podstawie domniemań. Sądy wskazały, że w niniejszej sprawie podjęto działania zmierzające do uzyskania pełnego obrazu możliwości płatniczych skarżącej, wzywając ją do uzupełnienia wniosku o stosowne informacje, w tym o zeznania podatkowe CIT-8, oraz zaświadczenie, iż formalnie zawiesiła swoją działalność. Z obowiązku przesłania tych dokumentów skarżąca nie wywiązała się. Przewodniczący Wydziału, zarządzeniem z 1 września 2010 r., wezwał stronę do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżąca, pismem zatytułowanym "zażalenie", wniesionym w terminie siedmiodniowym, zwróciła się o uchylenie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału i zwolnienie spółki z kosztów wpisu sądowego. Spółka, w uzasadnieniu "zażalenia" wskazała na to, że: - nie może przedłożyć zeznania podatkowego za 2009 r., ponieważ nie składała tego zeznania: od 31 marca 2007 r. "ma zawieszoną działalność gospodarczą"; - spółka nie składa deklaracji VAT – ze wskazanych wyżej powodów; - spółka nie posiada rachunków bankowych za granicą, ani żadnych lokat złotowych, czy dewizowych; - spółka posiada dwa rachunki bankowe w kraju: tylko dlatego, ze za ich zamknięcie banki zadają pieniędzy; - bank nie wyda jakichkolwiek wyciągów bankowych do czasu uregulowania przez spółkę debetu na rachunku. Spółka powołała się zarazem ostatni wyciąg, którym dysponuje ( z 31 stycznia 2009 r.); jak też na dokument o zaległościach wobec Bank [...] w W. ( w aktach sprawy); Spółka wyjaśniła zarazem przyczyny zaprzestania działalności oraz trudności finansowych spółki. Zwróciła uwagę na fakt prowadzenia względem niej trzech egzekucji. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, czy stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych, albo tylko od wydatków, albo ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na mocy art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżąca spółka wniosła, co zostało wskazane w komparycji, o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odstąpił od wezwania strony o nadesłanie nowego formularza PPPr, wobec jej deklaracji o utrzymywaniu stanu nieprowadzenia działalności gospodarczej. Referendarz sadowy wskazuje, że podstawą odmowy przyznania spółce prawa pomocy w postępowaniu przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym i przed Sądem II instancji, było niewyjaśnienie przez skarżącą istotnych – w ocenie Sądu – okoliczności związanych z sytuacją majątkową spółki. Zdaniem referendarza sądowego, okoliczności te zostały wyjaśnione w piśmie z 20 września 2010 r., gdzie spółka wyjaśniła tak przyczyny niezłożenia deklaracji podatkowych, jak brak możliwości przedłożenia odpisów z rachunków bankowych. Fakt zaprzestania działalności gospodarczej wynika nadto z akt administracyjnych ( m.in. z pisma z 15 lipca 2008 r., s 18 akt) Referendarz sądowy zauważa także, ze chociaż zobowiązania strony, które są zaspakajane w drodze egzekucji – na co strona zwróciła uwagę w powołąnym piśmie – nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów postępowania sądowego, to zdolność i swoboda strony w gospodarowaniu środkami pieniężnymi jest miarkowana także faktem skutecznego prowadzenia względem niej egzekucji. Zdaniem referendarza sądowego, ograniczenie możliwości dysponowania majątkiem spółki może wynikać także z postępowania o zabezpieczeniu na majątku spółki zobowiązań podatkowych. W toku postępowania egzekucyjnego wskutek zastosowania środka egzekucyjnego czy to poprzez zajęcie rachunków bankowych dłużnika czy też ruchomości i nieruchomości obawa niewykonania zobowiązania, o której stanowi art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, wydaje się bezpodstawna, ponieważ aktywami dłużnika dysponuje już wierzyciel. Aktywa te są już zajęte i dłużnik nie może się ich wyzbyć by tym samym udaremnić wykonanie zobowiązania. Dlatego referendarz sądowy uznał, że zgromadzenie przez spółkę środków na pokrycie kosztów sądowych może powodować nie tyle pogorszenie jej sytuacji płatniczej, ile powoduje trudne do przezwyciężenia problemy. W ten sposób referendarz sadowy kwalifikuje brak środków na rachunkach bankowych, brak możliwości dysponowania majątkiem i nieprowadzenie czynnej działalności gospodarczej. Mając to na uwadze, należało, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 2 pkt 1, orzec, jak w sentencji.