III SA/Wa 2212/15
PostanowienieWSA w Warszawie2018-03-02
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, jeśli wykaże trudną sytuację finansową, ale nie całkowity brak środków na pokrycie kosztów?Ratio decidendi
Spółka może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, jeśli wykaże trudną sytuację finansową, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów, ale nie całkowity brak środków. W takim przypadku sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, uwzględniając wolę strony do partycypowania w kosztach.Stan faktyczny
Spółka D. S.A. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, wskazując na swoją niezwykle trudną sytuację finansową spowodowaną m.in. uchylanymi decyzjami zabezpieczającymi i działaniami organów podatkowych. Spółka przedstawiła dokumenty potwierdzające straty, zajęcie majątku i zawieszenie działalności gospodarczej. Wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 5.000 zł.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 5.000 zł (pięć tysięcy złotych), 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad 5.000 zł w sprawie ze skargi D. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia 1) zwolnić skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 5.000 zł (pięć tysięcy złotych), 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżąca - D. S.A. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 5.000 zł. Wskazała, że jej niezwykle trudna sytuacja finansowa powstała w związku z okolicznościami od niej niezależnymi. W stosunku do spółki toczy się szereg postępowań, gdzie łączna kwota "domniemanych" zobowiązań wynosi ponad [...] mln zł. W latach 2010-2011 organ podatkowy wydał wobec spółki [...] decyzji zabezpieczających na kwotę prawie [...] mln zł. Decyzje to zostały uchylone przez Sąd, a pomimo tego organy kontynuowały działania kontrolne wobec spółki i wydały decyzje zabezpieczające na kwotę ponad 90 mln zł. Powyższe wpłynęło na wizerunek spółki, jej wiarygodność kredytową oraz wiarygodność jako partnera handlowego. Dramatycznie spadły notowania akcji spółki na [...] . Od 1 stycznia 2011 r. do 31 marca 2014 r. spółka poniosła łącznie ponad 4 mln straty. Spółka na przestrzeni ostatnich 7 lat całkowicie utraciła zdolność do prowadzenia bieżącej działalności operacyjnej. Działalność ta została zredukowana do minimum niezbędnego dla przetrwania jej marki. Spółka pozostaje odcięta od zewnętrznych źródeł finansowania, a majątek spółki, który pozostał jest zajęty w postępowaniu zabezpieczającym i obecnie egzekucyjnym. W celu wykonania zabezpieczenia zobowiązań spółki ustanowiono zastawy skarbowe na wszystkich udziałach i akcjach będących własnością Skarżącej. Z dniem [...] r. Skarżąca zawiesiła działalność gospodarczą. Ujawniła salda rachunków bankowych, zastrzegając przy tym, iż zostały one zajęte. Podała, iż kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych ponad [...] mln zł. Za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości ponad 3 mln zł. Do wniosku spółka załączyła m. in. raport roczny.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że do października 2017 r. wynagrodzenie pełnomocnika wynosiło 10.000 zł, zaś od tego momentu wynosi 1.000 zł i jest ono finansowane z kapitału własnego spółki oraz podmiotów zależnych. Skarżąca przedłożyła m. in. wyciągi bankowe, bilans, rachunek zysków i strat, zestawienie należności i zobowiązań, deklaracje VAT-7, zeznania podatkowe, wykaz środków trwałych, dokumenty dotyczące zastawów skarbowych.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do Sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W przypadku osoby prawnej, a także innej jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przesłankami tymi są: brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Stanowi o tym art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a.
W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 5.000 zł. Oceniając ten wniosek - z punktu widzenia powyższego kryterium - referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie. W szczególności referendarz sądowy miał na względzie to, że Skarżącej przyznano już prawo pomocy w sprawie III SA/Wa 3010/14. Dano wówczas wiarę jej twierdzeniom o wyjątkowo skomplikowanej sytuacji finansowej.
Ocenę powyższą referendarz sądowy w pełni podziela. Znajduje ona zresztą odzwierciedlenie w nadesłanych przez Skarżącą materiałach, takich choćby jak pisma w sprawie zastawów skarbowych na prawach majątkowych, deklaracje VAT-7, wyciągi bankowe. Wynika z nich mianowicie, że od [...] r. Skarżąca zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej, w efekcie nie wykazuje obrotów ("zerowa" sprzedaż w listopadzie 2017 r.), jej majątek jest zajęty, wobec Skarżącej toczy się szereg – jak sama przyznała – "kilkadziesiąt" innych postępowań, w tym sądowoadministracyjnych w trakcie których poniosła już ona znaczące koszty (przykładowo w sprawie III SA/Wa 3010/14 uiściła wpis od skargi w kwocie 100.000 zł, zaś w niniejszej sprawie w wysokości 66.249 zł). Także obecnie nie uchyla się ona całkowicie od partycypowania w kosztach zainicjowanego postępowania kasacyjnego, wyrażając wolę uiszczenia kwoty 5.000 zł.
W ocenie referendarza sądowego, powyższe okoliczności, a także konieczność umożliwienia Skarżącej realizacji prawa do kontroli instancyjnej wydanego wobec niej wyroku, uzasadnia zwolnienie jej od wpisu od skargi kasacyjnej w części przekraczającej zadeklarowaną kwotę. Jednocześnie referendarz sądowy nie znalazł podstaw by zakres przyznanego prawa pomocy rozszerzyć. Niewykluczone bowiem, że w najbliższym czasie Skarżąca wznowi – zawieszoną aktualnie - działalność gospodarczą.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło