III SA/Wa 2212/15

PostanowienieWSA w Warszawie2018-03-02

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, jeśli wykaże trudną sytuację finansową, ale nie całkowity brak środków na pokrycie kosztów?
Ratio decidendi
Spółka może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, jeśli wykaże trudną sytuację finansową, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów, ale nie całkowity brak środków. W takim przypadku sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, uwzględniając wolę strony do partycypowania w kosztach.
Stan faktyczny
Spółka D. S.A. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, wskazując na swoją niezwykle trudną sytuację finansową spowodowaną m.in. uchylanymi decyzjami zabezpieczającymi i działaniami organów podatkowych. Spółka przedstawiła dokumenty potwierdzające straty, zajęcie majątku i zawieszenie działalności gospodarczej. Wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 5.000 zł.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 5.000 zł (pięć tysięcy złotych), 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad 5.000 zł w sprawie ze skargi D. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia 1) zwolnić skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 5.000 zł (pięć tysięcy złotych), 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżąca - D. S.A. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 5.000 zł. Wskazała, że jej niezwykle trudna sytuacja finansowa powstała w związku z okolicznościami od niej niezależnymi. W stosunku do spółki toczy się szereg postępowań, gdzie łączna kwota "domniemanych" zobowiązań wynosi ponad [...] mln zł. W latach 2010-2011 organ podatkowy wydał wobec spółki [...] decyzji zabezpieczających na kwotę prawie [...] mln zł. Decyzje to zostały uchylone przez Sąd, a pomimo tego organy kontynuowały działania kontrolne wobec spółki i wydały decyzje zabezpieczające na kwotę ponad 90 mln zł. Powyższe wpłynęło na wizerunek spółki, jej wiarygodność kredytową oraz wiarygodność jako partnera handlowego. Dramatycznie spadły notowania akcji spółki na [...] . Od 1 stycznia 2011 r. do 31 marca 2014 r. spółka poniosła łącznie ponad 4 mln straty. Spółka na przestrzeni ostatnich 7 lat całkowicie utraciła zdolność do prowadzenia bieżącej działalności operacyjnej. Działalność ta została zredukowana do minimum niezbędnego dla przetrwania jej marki. Spółka pozostaje odcięta od zewnętrznych źródeł finansowania, a majątek spółki, który pozostał jest zajęty w postępowaniu zabezpieczającym i obecnie egzekucyjnym. W celu wykonania zabezpieczenia zobowiązań spółki ustanowiono zastawy skarbowe na wszystkich udziałach i akcjach będących własnością Skarżącej. Z dniem [...] r. Skarżąca zawiesiła działalność gospodarczą. Ujawniła salda rachunków bankowych, zastrzegając przy tym, iż zostały one zajęte. Podała, iż kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych ponad [...] mln zł. Za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości ponad 3 mln zł. Do wniosku spółka załączyła m. in. raport roczny. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że do października 2017 r. wynagrodzenie pełnomocnika wynosiło 10.000 zł, zaś od tego momentu wynosi 1.000 zł i jest ono finansowane z kapitału własnego spółki oraz podmiotów zależnych. Skarżąca przedłożyła m. in. wyciągi bankowe, bilans, rachunek zysków i strat, zestawienie należności i zobowiązań, deklaracje VAT-7, zeznania podatkowe, wykaz środków trwałych, dokumenty dotyczące zastawów skarbowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do Sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W przypadku osoby prawnej, a także innej jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przesłankami tymi są: brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Stanowi o tym art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 5.000 zł. Oceniając ten wniosek - z punktu widzenia powyższego kryterium - referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie. W szczególności referendarz sądowy miał na względzie to, że Skarżącej przyznano już prawo pomocy w sprawie III SA/Wa 3010/14. Dano wówczas wiarę jej twierdzeniom o wyjątkowo skomplikowanej sytuacji finansowej. Ocenę powyższą referendarz sądowy w pełni podziela. Znajduje ona zresztą odzwierciedlenie w nadesłanych przez Skarżącą materiałach, takich choćby jak pisma w sprawie zastawów skarbowych na prawach majątkowych, deklaracje VAT-7, wyciągi bankowe. Wynika z nich mianowicie, że od [...] r. Skarżąca zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej, w efekcie nie wykazuje obrotów ("zerowa" sprzedaż w listopadzie 2017 r.), jej majątek jest zajęty, wobec Skarżącej toczy się szereg – jak sama przyznała – "kilkadziesiąt" innych postępowań, w tym sądowoadministracyjnych w trakcie których poniosła już ona znaczące koszty (przykładowo w sprawie III SA/Wa 3010/14 uiściła wpis od skargi w kwocie 100.000 zł, zaś w niniejszej sprawie w wysokości 66.249 zł). Także obecnie nie uchyla się ona całkowicie od partycypowania w kosztach zainicjowanego postępowania kasacyjnego, wyrażając wolę uiszczenia kwoty 5.000 zł. W ocenie referendarza sądowego, powyższe okoliczności, a także konieczność umożliwienia Skarżącej realizacji prawa do kontroli instancyjnej wydanego wobec niej wyroku, uzasadnia zwolnienie jej od wpisu od skargi kasacyjnej w części przekraczającej zadeklarowaną kwotę. Jednocześnie referendarz sądowy nie znalazł podstaw by zakres przyznanego prawa pomocy rozszerzyć. Niewykluczone bowiem, że w najbliższym czasie Skarżąca wznowi – zawieszoną aktualnie - działalność gospodarczą. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło