III SA/Wa 2212/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-16

Skład orzekający: Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji podatkowej w sytuacji, gdy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego?
Ratio decidendi
Sąd może wstrzymać wykonanie decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy wykonanie tej decyzji grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, których nie da się naprawić poprzez późniejszy zwrot lub przywrócenie stanu pierwotnego. W niniejszej sprawie skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne skutki gospodarcze, w tym ryzyko upadłości i znacznej szkody majątkowej, co uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji.
Stan faktyczny
D. S.A. z siedzibą w Warszawie zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za 2007 rok oraz złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji i decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z lutego 2015 r. Spółka wskazała, że wykonanie decyzji grozi jej upadłością i poważnymi skutkami finansowymi, gdyż toczą się wobec niej liczne postępowania podatkowe z łączną kwotą zobowiązań około 43 mln zł, a jej majątek jest zajęty na poczet zabezpieczeń i egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie z dnia lutego 2015 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 16 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S.A. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] w sprawie ze skargi D. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] D. S.A. z siedzibą w W. (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. W skardze Spółka zawarła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że w jej ocenie zachodzi przesłanka wstrzymania wykonania decyzji obu instancji, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), w związku z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka wskazała, że wobec niej poza postępowaniem podatkowym dotyczącym rozliczeń VAT za 2007 r. toczy się także szereg innych postępowań podatkowych, w szczególności dotyczących rozliczeń VAT za lata 2005-2006 oraz za 2009-2010, gdzie łączna kwota domniemanych zobowiązań Spółki wynosi ok. 43 mln zł (łącznie z odsetkami). Zatem samo porównanie kwoty dochodzonych zobowiązań z aktualną wartością majątku Spółki, jak i samej Spółki, prowadzi do wniosku iż wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować będzie upadłością Spółki i zakończenie jej bytu prawnego. W związku z tym wykonanie decyzji, a w jej wyniku postępowania egzekucyjnego, doprowadzi do nieodwracalnych skutków lub w najlepszym przypadku do znacznej szkody, drastycznej redukcji działalności, w tym zatrudnienia, prowadząc do wyzbycia się przez Spółkę składników majątku, w tym nieruchomości. Spółka zwróciła uwagę, iż w latach 2010-2011 wydano wobec niej 5 decyzji zabezpieczających na kwotę 26 mln. zł, które ostatecznie zostały uchylone przez sąd, jednakże wydana została kolejna decyzja zabezpieczająca na kwotę ponad 90 mln. zł, której kwota została zawyżona w stosunku do wydanej decyzji wymiarowej o ponad 45 mln zł, która zawisła również przed tut. Sądem. Powyższe działania odbiły się negatywnie na wizerunku Spółki, jej wiarygodności kredytowej i w związku z tym większą część zakupów stanowiły zakupy za gotówkę. W związku z pogarszającą się sytuacją finansową Spółki spadły notowania jej akcji na G. w W. . W dniu 20.08.2014 r. na zamknięciu kurs akcji Spółki wyniósł 1,7 (wartość rynkowa Spółki 10 mln zł). Od publikowania pierwszej informacji o zabezpieczeniach rachunków bankowych kurs akcji Spółki spadł o 95,3%, a wartość rynkowa zmniejszyła się o 203,6 mln złotych. Trwające dłuższy czas postępowania kontrolne i zabezpieczeniowe spowodowały pogłębiający się spadek dochodów Spółki. Na zakończenie 2014 r. Spółka zanotowała stratę, a jednocześnie nieprzerwanie notuję stratę z działalności operacyjnej. Spółka na przestrzeni ostatnich 4 lat całkowicie utraciła zdolność do prowadzenia bieżącej działalności operacyjnej, a jej działalność została zredukowana do minimum niezbędnego dla przetrwania marki firmy. Majątek Spółki, który pozostał - jest w istocie "niedostępny" dla Skarżącej, jako zajęty w postępowaniu zabezpieczającym i obecnie egzekucyjnym. Wskazała, że w celu wykonania zabezpieczenia jej zobowiązań Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. ustanowił zastawy skarbowe na wszystkich udziałach w spółkach zależnych będących własnością Skarżącej oraz dokonał zajęcia wszelkich rachunków bankowych Spółki, a także zajął wierzytelności Spółki wobec Naczelnika [...] US w W. z tytułu zwrotu podatku VAT. Ponadto należące do Spółki nieruchomości stanowią przedmiot zabezpieczenia wyemitowanych przez Spółkę obligacji. Zdaniem Spółki z powyższego wynika, że posiadany przez nią majątek nie pozwala na swobodne zaspokojenie należności objętych zaskarżoną decyzji i nie może zostać swobodnie spieniężony, gdyż albo został zajęty na poczet egzekucji, albo stanowi przedmiot zabezpieczenia wierzycieli Spółki. Ponadto podkreśliła, że majątek ten w chwili obecnej jest zasadniczo jedynym źródłem dochodu Spółki. Jego ewentualna sprzedaż doprowadziłby do niewypłacalności Spółki, a w konsekwencji uniemożliwiłaby dalsze funkcjonowanie Spółki w obrocie gospodarczym. Ponadto sprzedaż majątku nieruchomego Spółki miałaby charakter nieodwracalny. Spółka podkreśliła także, iż stan jej rachunków bankowych, zajętych na poczet zabezpieczenia należności Skarbu Państwa - nie pozwala na uregulowanie należności objętych zaskarżona decyzją, co dodatkowo przemawia za koniecznością egzekwowania tych należności w drodze spieniężenia innych składników majątku Spółki. Tak więc, podjęcie w oparciu o zaskarżoną decyzję, jakichkolwiek definitywnych działań egzekucyjnych wobec Skarżącej, w istocie będzie wiązało się z istotnym ograniczeniem lub wręcz definitywnym zakończeniem działalności przez Spółkę. Szkody spowodowane takim tokiem spraw są niezwykle trudne do oszacowania, ale bez wątpienia będą w sposób zasadniczy przewyższać kwoty należności objętych zaskarżoną decyzją i ewentualnie podlegające następnie zwrotowi. Dodatkowo za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji przemawia zasadność złożonej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z kolei z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu Sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z analizy art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że przesłankami wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do zasadności wniosku w przedmiotowej sprawie należy uznać, że skarżąca Spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej uprawdopodobniła, że wykonania ww. decyzji przed podjęciem przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia, co do zasadności wniesionej skargi może doprowadzić do wyrządzenia Spółce znacznej szkody. Skarżąca wskazała, że wobec niej poza postępowaniem podatkowym dotyczącym rozliczeń VAT za 2007 r. toczy się także szereg innych postępowań podatkowych w szczególności dotyczących rozliczeń VAT za lata 2005-2006 oraz 2009-2010, gdzie łączna kwota domniemanych zobowiązań Spółki wynosi ok. 43 mln zł (wraz z odsetkami). Ponadto, jak wynika z wyjaśnień Spółki, na skutek prowadzonych wobec niej postępowań podatkowych, organy kontroli dokonały szeregu zabezpieczeń swych potencjalnych wierzytelności na jej majątku, m.in. wydając decyzję o zabezpieczeniu na kwotę ponad 90 mln zł. Powyższe spowodowało również, że wartość Spółki, która jest spółką akcyjną notowaną na W. w ostatnich latach znacznie spadła (od opublikowania pierwszej informacji o zabezpieczeniach rachunków bankowych kurs akcji Skarżącej spadł o 95,3%. a wartość rynkowa zmniejszyła się o 203,6 mln zł). Spółka podkreśliła również, że cały jej majątek został zajęty tytułem zabezpieczenia powyższych należności, a należące do Skarżącej nieruchomości stanowią przedmiot zabezpieczenia wyemitowanych przez nią obligacji, które zostały zabezpieczone hipoteką łączną do kwoty 7.500.000 zł ustanowioną przez Spółkę na jej nieruchomościach na rzecz obligatariuszy. Ponadto zaznaczyła, że posiadany przez nią majątek nie może zostać swobodnie spieniężony, gdyż albo został zajęty na poczet egzekucji, albo stanowi przedmiot zabezpieczenia wierzycieli Spółki. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie istnieją wystarczające przesłanki wskazujące na ryzyko wystąpienia w majątku Spółki uszczerbku przekraczającego w swych rozmiarach zwykłe następstwa wykonania zaskarżonej decyzji, tj. pozwalające uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Skarżąca wykazała zatem w sposób wystarczający, iż spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. Sąd mając powyższe na względzie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło