III SA/Wa 2214/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.), sędzia Maria Grabowska, asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi [...] Zakładów [...] S.A. w C. na postanowienie Ministra Polityki Społecznej z dnia [...]sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w sprawie wpłat na PFRON 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Ministra Polityki Społecznej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. Minister Polityki Społecznej, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm.) – dalej powoływana jako O.p., stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez [...]Zakłady [...] S.A. w W., od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2003 r. określającej Spółce wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON. W uzasadnieniu postanowienia Minister Polityki Społecznej wskazał, iż z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja, zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, została doręczona w dniu [...] listopada 2003 r. W związku z tym, termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] listopada 2003 r. Organ II instancji podniósł, iż strona złożyła odwołanie dopiero dnia [...] listopada 2003 r., dlatego też uchybiła terminowi do dokonania tej czynności. Spółka nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze z dnia [...] września 2004 r. Spółka akcyjna [...] Zakłady [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W ocenie skarżącej decyzja Prezesa PFRON została doręczona w dniu [...]listopada 2003 r., tak jak to zostało podniesione w odwołaniu. Dlatego też, Spółka wniosła odwołanie w terminie przewidzianym dla dokonania tej czynności. W odpowiedzi na skargę Minister Polityki Społecznej podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd zwraca także uwagę na art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołany przepis daje prawo do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Zaskarżone postanowienie narusza przepisy procedury podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Postanowienie takie jest ostateczne i przysługuje od niego skarga, którą składa się bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Dlatego też postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po wyjaśnieniu ewentualnych wątpliwości, które mogą powstać po analizie materiału dowodowego, a także po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego. W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organami podatkowymi nie dawał podstawy do jednoznacznego stwierdzenia, co do przekroczenia terminu do wniesienia odwołania i w konsekwencji zaaprobowania legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Z uzasadnienia tego aktu wynika, że w istocie organ odwoławczy stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania opierał się, co do daty wniesienia odwołania na kopercie, na której widnieje data nadania tego środka zaskarżenia, które miało miejsce w dniu [...] listopada 2003r. Zaznaczyć należy, iż w tym przedmiocie nie ma sporu między stronami. Natomiast sporny jest drugi element składający się na zachowanie terminu zakreślonego przez normodawcę dla zaskarżenia decyzji pierwszoinstancyjnej, tj. data doręczenia decyzji z dnia [...] października 2003r. Strona twierdzi, że decyzja, od której złożyła odwołanie została jej doręczona w dniu [...] listopada 2003r., organ zaś uważa, iż decyzja była doręczona w dniu [...]listopada 2003r. Rozbieżność ta ma doniosłe znaczenie bowiem doręczenie decyzji w dniu [...] listopada 2003r. skutkuje dla strony negatywnymi konsekwencjami w postaci przekroczenia terminu do wniesienia odwołania, a przyjęcie daty [...] listopada powodowałoby zachowanie terminu i możliwość powtórnego rozpatrzenia sprawy. Istotnym dokumentem, świadczącym o dacie doręczenia korespondencji jest zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej decyzji. Wynika z niego w sposób jednoznaczny, iż odbiór nastąpił w dniu [...] listopada 2003r. i gdyby nie było wątpliwości, że decyzja została odebrana przez adresata lub osobę przez niego do tego upoważnioną, to zaskarżone postanowienie byłoby zgodne z obowiązującymi przepisami procedury podatkowej. Stwierdzić w tym miejscu należy, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji z dnia[...] października 2003r. widnieje pieczątka firmy H. [...] Spółka z o.o. oraz podpis J. S. W związku z doniosłymi skutkami uznania, że odwołanie zostało złożone po terminie, w kontekście złożonej skargi i zapisów znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji, należało przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie, dlaczego na potwierdzeniu odbioru jest pieczęć innej firmy, jak również, czy firma ta a także osoba odbierająca decyzję była upoważniona do takiego działania, a jeśli tak, to od kogo pochodziło umocowanie. Skonstatować należy, iż tylko w przypadku uzyskania pewności doręczenia stronie decyzji w dniu [...] listopada 2003r., można uznać, iż odwołanie zostało złożone po terminie. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że w sprawie niniejszej nie wyjaśniono jej stanu faktycznego, a przede wszystkim nie ustalono jednoznacznie, że strona w dniu [...] listopada 2003r. otrzymała decyzję z dnia [...] października 2003r., co uprawniałoby organ do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Należało zatem stwierdzić, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania podatkowego, a w szczególności art. 122 powołanej ustawy. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że przedmiotowe odwołanie zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. W przedmiocie braku możliwości wykonania postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 p.p.s.a.