III SA/Wa 2216/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Anna Armińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. Minister Finansów na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz art. 17, art. 18 i art. 23 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. dalej jako "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego M. Z. umorzył postępowanie odwoławcze od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2007 r. odmawiającego wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca pismem z dnia 12 marca 2007r. (uzupełnionym pismem z dnia 19 marca 2007 r.) wniosła o wstrzymanie egzekucji prowadzonej przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. W uzasadnieniu wskazała, przed sądem administracyjnym nie zakończyło się postępowanie skargowe w przedmiocie umorzenia egzekwowanych należności. W wyniku rozpoznania rzeczonego wniosku Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] maja 2007r. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 23 § 7 u.p.e.a. może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych wyłącznie za zgodą wierzyciela. W rozpatrywanej sprawie organ będący wierzycielem tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. Inspektorat w O, nie wyraził zgody na wstrzymanie zarówno czynności jak i postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do wnioskodawcy, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]. Uzasadniając swoje stanowisko wierzyciel wyjaśnił, iż fakt złożenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na orzeczenie w przedmiocie odmowy umorzenia należności objętych w/w tytułem wykonawczym pozostaje bez wpływu na możliwość wszczęcia i dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na art. 23 § 6 i § 7 u.p.e.a., wyjaśnił, że jest związany stanowiskiem wierzyciela i odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu z dnia 16 maja 2007r. skarżący wyjaśnił powody powstania zaległości w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Podniósł, że nie otrzymał decyzji ZUS o podleganiu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i wszystkie decyzje wydane przez organy uważa za niezgodne z prawem i niepodlegające egzekucji. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący obok wniosku o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego złożył zarzut w sprawie prowadzonego na podstawie wymienionych wyżej tytułów wykonawczych postępowania podnosząc nieistnienie dochodzonego obowiązku. W wyniku wniesienia tego środka zaskarżenia organ egzekucyjny- Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, w przedmiocie uznania zarzutów jako zasadnych, postanowieniem [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. umorzył prowadzone w sprawie postępowanie egzekucyjne. Postanowienie to, w wyniku wszczętego przez stronę postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]. Wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego rozstrzygnięcie w sprawie wstrzymania tego postępowania, w postępowaniu odwoławczym wszczętym zażaleniem strony z dnia 16 maja 2007r. jest bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zarzuciła organowi brak wnikliwej oceny stanu faktycznego. Podniosła również, ze organ nie rozstrzygnął merytorycznie zasadności wydania orzeczenia przez organ pierwszej instancji. Zaskarżone postanowienie, zdaniem strony, jest niezasadne i krzywdzące ponieważ Minister Finansów nie zbadał dokładnie przesłanek umorzenia postępowania oraz następstw takiego orzeczenia dla strony. Skarżący zakwestionował także wysokość zwróconych należności pieniężnych ściągniętych w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ zostały pomniejszone o koszty egzekucyjne. Ponadto wniósł o zwrot 2 138,49 zł. wraz z należnymi odsetkami, od chwili ich powstania do dnia prawomocnego wyroku. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że jest ono zgodne z prawem. Minister Finansów prawidłowo bowiem zastosował przepisy art. art. 138 §1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 i art. 144 k.p.a, umarzając postępowanie odwoławcze wszczęte zażaleniem skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 138 §1 pkt 3 w zw. z art. 144 k.p.a., organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym umarza postępowanie odwoławcze. Przepis ten nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej konkretnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 k.p.a. Z kolei przepis art. 105 §1 k.p.a. stanowi, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Podstawowe znaczenie w ustaleniu zakresu stosowania cytowanego przepisu ma treść pojęcia "bezprzedmiotowości postępowania". Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ stwierdzi w sposób oczywisty brak postaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Przyczyny przedmiotowe zachodzą wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania, a więc gdy nie istnieje sprawa, która mogłaby stanowić jej przedmiot. W rozpatrywanej sprawie z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia. Postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego zostało umorzone postanowieniem Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] czerwca 2007r. (a więc po wydaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. w dniu [...] maja 2007r. postanowienia w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego). W tej sytuacji rozstrzygnięcie w postępowaniu odwoławczym ( na skutek wniesionego przez stronę zażalenia z dnia 16 maja 2007r.) w przedmiocie wstrzymania tego postępowania uznać należało za bezprzedmiotowe. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż Sąd administracyjny jest zawsze związany granicami sprawy, w której skargę wniesiono i nie może wkraczać swoimi ocenami prawnymi w inną sprawę, niż ta, jaka była przedmiotem postępowania przed organami administracji. Sprawę rozpatrywaną przez Sąd określa strona skarżąca, wskazując konkretny akt (decyzję, postanowienie), którego skarga dotyczy. Skarżący wniósł skargę na postanowienie o charakterze formalnym w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego wszczętego zażaleniem strony na postanowienie w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W tak zakreślonych granicach sprawy Sąd nie mógł merytorycznie rozstrzygać zasadności wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. postanowienia w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Sąd nie mógł także rozpoznać zawartego w skardze wniosku o zwrot kwoty 2 138,49 zł wraz z należnymi, która to suma w ocenie skarżącego została wyegzekwowana bezprawnie w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym wobec uznania zasadności złożonych zarzutów, gdyż wykracza to poza kompetencje Sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygania sprawy i zastępowania w tym procesie organu. Zakres dokonywanych przez WSA ustaleń zdeterminowany jest poprzez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, to jest oceny z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu lub czynności ( por. K. Sobieralski, Z problematyki postępowania rozpoznawczego przed sądem administracyjnym, ST 2002, nr 7-8, s. 51). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.