III SA/Wa 2218/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych rozłożonych na raty w podatku od spadków i darowizn postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi Skarżąca, A. Z., wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała trudną sytuację finansową. Stwierdziła, że utrzymuje się z emerytury w kwocie 1130 zł. Podniosła, że znajduje się na granicy ubóstwa, a jest zobowiązana do zapłaty podatku od spadku w kwocie około 50.000 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe oraz, że posiada ½ mieszkania (27 m²) o powierzchni 54 m². Z oświadczenia wynika także, że Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Na wezwanie referendarza sądowego, o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację finansową, Skarżąca przedłożyła zeznania o wysokości uzyskanego dochodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28), z których wynika, że w roku 2009 z uzyskała przychód w kwocie 700 zł., a w 2008 r. przychód w kwocie 1.409 zł. Z informacji tej wynika, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług dla ludności – znakowanie pojazdów, montaż tablic. Skarżąca przedłożyła również rachunki i wyjaśnienia, z których wynika, że ponosi ona miesięczne koszty za telewizję i telefon około 100 zł, gaz około 30 zł, energia około 100 zł, leki – 100 zł, czynsz – 400 zł oraz podatek od spadku 350 zł. Skarżąca wyjaśniła, że na koncie bankowym na dzień 17 lutego 2010 r. posiadała kwotę 1.160 zł. Ponadto Skarżąca przedstawiła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...]grudnia 2008 r. o rozłożeniu na 24 raty podatku od spadku. Skarżąca przedłożyła również zaświadczenie z [...] listopada 2003 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. W aktach sprawy ponadto znajduje się decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] marca 2009 r., z której wynika, że wysokość emerytury Skarżącej wynosi 1.133 zł netto. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego. Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżąca bowiem znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jedyny dochód jaki uzyskuje stanowi kwota 1133 zł otrzymywana z tytułu emerytury. Wydatki Skarżącej, z tytułu miesięcznego utrzymania pokrywają natomiast całość tej kwoty. Skarżąca nie posiada żadnego majątku, z wyjątkiem ½ nieruchomości o powierzchni 54 m²,. Ponadto Skarżąca posiada zadłużenie z tytułu podatku od spadku, które spłaca w miesięcznych ratach około 350 zł. Z przedłożonych informacji wynika co prawda, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, jednak w latach 2008 i 2009 uzyskała znikomy przychód. Ponadto z informacji zawartych w aktach administracyjnych wynika, że Skarżąca jest osobą ponad siedemdziesięcioletnią i schorowaną (k.44). Dochód jaki uzyskała w 2008 r. wyniósł 14.947,08 zł a w 2007 r. 13.480,94 zl (k.42). Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżąca nie jest w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi. Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżąca jest zobowiązany. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.