III SA/Wa 2220/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-22
Skład orzekający: Jerzy Płusa, Alojzy Skrodzki, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może orzekać o wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, które wygasło przez zapłatę, po upływie terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Po upływie terminu przedawnienia, organ podatkowy nie może kształtować wielkości przedawnionego zobowiązania podatkowego, nawet jeśli czyni to na korzyść podatnika, obniżając je poniżej kwoty zapłaconej. Upływ terminu przedawnienia skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, co wymaga jego umorzenia. W przypadku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.), postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymujących w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego określające prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Skarżąca kwestionowała możliwość orzekania o wysokości zobowiązania podatkowego, które wygasło przez zapłatę. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA oddalającego skargi, Dyrektor Izby Celnej uwzględnił skargi w trybie autokontroli, uchylając własne decyzje i poprzedzające je decyzje organu I instancji oraz umarzając postępowanie. W konsekwencji WSA umorzył postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
Umarza postępowanie sądowe i zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz B. Sp. z o.o. kwotę 531 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Bogusz, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektor Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług 1) umarza postępowanie sądowe, 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 531 zł (słownie: pięćset trzydzieści jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Trzema decyzjami z dnia [...] czerwca 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy trzy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] lutego 2007 r. określające B. - zwanej dalej "Skarżącą", prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych wskazanymi w decyzjach zgłoszeniami celnymi z 2001 r.
Powodem ich wydania było obniżenie wartości celnej importowanych towarów skutkujące zmniejszeniem podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji jego określeniem w wysokości niższej niż zadeklarowana w zgłoszeniach celnych. Przedmiotem sporu w sprawie było m.in. to, czy dopuszczalne jest w każdym czasie orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, które wygasło przez zapłatę. Zdaniem organów podatkowych, taka sytuacja jest możliwa. Skoro bowiem zobowiązanie wygasło wskutek zapłaty, nie mogło wygasnąć po raz drugi wskutek przedawnienia. Po zapłacie podatku termin przedawnienia już nie biegnie. Organ odwoławczy może jednak wydać jedną z decyzji określonych w art. 233 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej.
Z poglądem tym nie zgodziła się Skarżąca, która zaskarżyła powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Na rozprawie w dniu 19 grudnia 2008 r. Sąd działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", połączył sprawy o sygn. akt III SA/Wa 2482/08, III SA/Wa 2483/08 oraz III SA/Wa 2484/08 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, a następnie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 2482/08 oddalił skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej wniesionej przez Skarżącą, wyrokiem z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 519/09, uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że po upływie terminu przedawnienia, organ - wbrew interesowi prawnemu podatnika - nie może kształtować wielkości przedawnionego zobowiązania podatkowego "na jego korzyść", określając go w niższej wysokości niż kwota przez niego zapłacona. Zgodnie bowiem z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r.) upływ terminu przedawnienia skutkuje bezprzedmiotowością postępowania, co wymaga od organu jego umorzenia.
Trzema decyzjami z dnia [...] września 2010 r. Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uwzględnił w całości skargi Skarżącej i zgodnie z żądaniem uchylił własne decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Decyzje te doręczono pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 4 października 2010 r.
Powołany wyżej art. 54 § 3 p.p.s.a. stanowi, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, co też Dyrektor Izby Celnej uczynił wydając decyzje z dnia [...] września 2010 r. Z chwilą ich doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej przestały więc istnieć przedmioty skarg, jakimi były decyzje z dnia [...] czerwca 2008 r.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych, niż te wskazane w pkt 1 i 2 tego paragrafu. Do okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania na podstawie powyższego przepisu należy bez wątpienia uwzględnienie skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. (tzw. autokontrola). Powoduje ono bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności, co czyni zbędnym dalsze procedowanie w sprawie. W razie wydania nowego rozstrzygnięcia służy na nie skarga do sądu administracyjnego, co należycie chroni prawa strony skarżącej.
Wobec powyższego, postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe podlega w niniejszej sprawie umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt 1 sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na postawie art. 201 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło