III SA/Wa 2222/06
PostanowienieWSA w Warszawie2006-11-06
Skład orzekający: Asesor WSA Sylwester Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy potwierdzenie przez stronę czynności procesowych dokonanych przez osobę, która w ogóle nie spełnia przesłanek do bycia pełnomocnikiem procesowym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może konwalidować te czynności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że potwierdzenie przez stronę czynności procesowych dokonanych przez osobę, która w ogóle nie spełnia przesłanek do bycia pełnomocnikiem procesowym określonych w art. 35 § 1 p.p.s.a., nie może konwalidować tych czynności. Występowanie w sprawie w charakterze pełnomocnika osoby, która tym pełnomocnikiem być nie może, zawsze oznacza brak należytego umocowania i prowadzi do nieważności postępowania. Przepisy prawa cywilnego dotyczące potwierdzenia czynności dokonanych bez umocowania nie mają zastosowania, a ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera własne regulacje w tym zakresie (art. 44 § 1 i 2 p.p.s.a.), które dotyczą sytuacji, gdy osoba dokonująca czynności jako pełnomocnik nie może okazać pełnomocnictwa, ale spełnia przesłanki do bycia pełnomocnikiem.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skargę podpisała osoba (E. S.), która nie przedstawiła pełnomocnictwa procesowego uprawniającego do działania przed sądami administracyjnymi ani nie wykazała, że spełnia przesłanki określone w art. 35 § 1 p.p.s.a. Sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych. W odpowiedzi przedstawiono pełnomocnictwo dla innego adwokata (J. W.), który następnie oświadczył, że E. S. nie spełnia przesłanek do bycia pełnomocnikiem. Strona skarżąca próbowała potwierdzić czynności dokonane przez E. S.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy.Pełny tekst orzeczenia
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Asesor WSA |Sylwester Golec | , po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... maja 2006 r. Nr ... w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług postanowił 1. odrzucić skargę 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy w kwocie 1583 zł (tysiąc pięćset osiemdziesiąt trzy zł.)
Pismem z dnia ... czerwca 2006 r. A. K. reprezentowany przez pełnomocnika E. S. wniósł do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wymienioną na wstępie decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Do skargi dołączone zostało pełnomocnictwo udzielone przez A. K. E. S. Z treści tego pełnomocnictw wynikało, że nie obejmuje ono umocowania pełnomocnika do reprezentowania A. K. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto z treści tego pełnomocnictw nie wynikało, którą z osób wymienionych w art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") jest E. S.
W wykonaniu zarządzenia przewodniczącego z dnia 14 lipca 2006 r., pismem z dnia 20 lipca 2006 r. wezwano E. S. do złożenia pełnomocnictwa procesowego uprawniającego ją do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz do wskazania, która z przesłanej określonych w art. 35 § 1 p.p.s.a. dotyczy jej osoby. W piśmie tym zawarte zostało pouczenie, że niewykonanie wezwania w terminie siedmiu dni o dnia jego odbioru spowoduje odrzucenie skargi.
Wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało doręczone E. S. w dniu 25 lipca 2006 r.
W odpowiedzi na opisane wezwanie, do sądu zostało przekazane pełnomocnictwo udzielone przez A. K. adwokatowi J. W., które obejmowało umocowanie do działania przed tutejszym sądem w sprawie III SA/Wa 2222/06. W piśmie złożonym wraz z tym pełnomocnictwem skarżący stwierdził, że E. S. nadal jest jego pełnomocnikiem oraz, że potwierdza wszystkie czynności dokonane dotychczas przez nią przed sądem.
W wykonaniu zarządzenia przewodniczącego z dnia 29 sierpnia 2006 r., pismem z dnia 30 sierpnia 2006 r. wezwano pełnomocnika skarżącego adwokata J. W. do złożenia do sądu oryginału lub potwierdzonej za zgodność kopii pełnomocnictwa procesowego dla E. S. obejmującego umocowanie do podpisania skargi oraz o wskazanie , którą z przesłanek wymienionych w art. 35 § spełnia E. S.
W odpowiedzi na to wezwanie J. W. złożył do sądu pismo w którym oświadczył, że E.. S. nie spełnia żadnej z przesłanek określonych w art. 35 § 1 p.p.s.a., jednakże z załączonego pisma skarżącego z dnia ... września 2006 r. wynika, że potwierdza on wszystkie dotychczasowe czynności dokonane przed sądem przez E. S. w tym również złożenie przez nią w imieniu skarżącego skargi. Pełnomocnik skarżącego powołując się na pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1992 r. sygn. akt III CZP/12/92 (opubl.OSNCP 1993/5/75) oraz poglądy z piśmiennictwa stwierdził, że potwierdzenie przed sądem przez stronę czynności procesowych dokonanych w toku dotychczasowego postępowania przez osobę, która nie mogła być pełnomocnikiem procesowym tejże strony, wyłącza możliwość przyjęcia nieważności postępowania na tej podstawie, że pełnomocnik nie był należycie umocowany. Pełnomocnik skarżącego wskazywał, że za możliwością potwierdzenia czynności dokonanych przez nienależycie umocowanego pełnomocnika przemawia również treść art. 271 pkt 2 p.p.s.a.
Wojewódzki SA administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik osoby fizycznej musi spełniać przesłanki do bycia pełnomocnikiem wymienione w tym przepisie. Należy zauważyć, że nienależyte umocowanie pełnomocnika może polegać na tym, że pełnomocnik dokonując czynności przed sądem nie ma pełnomocnictwa, chociaż jest jedną z osób wymienionych w art. 35 § 1 p.p.s.a. oraz na tym, że pełnomocnictwo zostało udzielone osobie, która w ogóle nie może być pełnomocnikiem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym, gdyż nie jest żadną z osób wymienionych w art. 35 § 1 p.p.s.a.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego zarysowała się rozbieżność poglądów, co do możliwości zatwierdzenia przez stronę w toku postępowania czynności dokonanych przez pełnomocnika będącego osobą, która w ogóle nie może być pełnomocnikiem. Sąd Najwyższy między innym w uchwale z dnia 20 grudnia 1968 r. sygn. akt III CZP 93/68 (OSNCP 1969 r. Nr 7-8, poz. 129) uznał, że skuteczność prawna takich czynności procesowych zależy od ich zatwierdzenia przez zainteresowaną stronę (tak też uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1992 r. sygn. akt CZP 112/92, OSNCP 1993, Nr 5, poz. 75).
Jednakże w ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie należy przyjąć pogląd przeciwny wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2001 r., sygn. akt I PKN 586/00, OSNP 2003/14/335 oraz w uchwale tegoż Sądu z dnia 28 lipca 2004 r. sygn. akt III CZP 32/04 (niepubl.), że występowanie w sprawie w charakterze pełnomocnika osoby, która tym pełnomocnikiem nie może być, zawsze oznacza brak należytego umocowania pełnomocnika, a tym samym zawsze prowadzi do nieważności postępowania.
Za możliwością potwierdzenia czynności nienależycie umocowanego pełnomocnika nie mogą przemawiać stosowane odpowiednio przepisy art. 95-109 k.c. dotyczące potwierdzenia czynności dokonanych bez umocowania. Zgodnie z treścią art. 40 p.p.s.a. przepisy prawa cywilnego do pełnomocnictw w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy stosować tylko, co do zakresu, czasu trwania i skutków umocowania szerszego niż pełnomocnictwo, o którym mowa w art. 36 p.p.s.a. W zakresie potwierdzania przez stronę czynności nienależycie umocowanego pełnomocnika ustawa p.p.s.a. zawiera własne regulacje i nimi należy posługiwać się w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Uregulowania w tym zakresie zawierają przepisy art. 44 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 44 § 1 sąd może dopuścić tymczasowo do podjęcia naglącej czynności osobę niemogącą przedstawić pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 44 § 2 p.p.s.a. sąd wyznaczy równocześnie termin, w ciągu którego osoba działająca bez pełnomocnictwa powinna je złożyć albo przedstawić zatwierdzenie swej czynności przez stronę. Jeżeli termin upłynął bezskutecznie, sąd pominie czynności procesowe tej osoby.
W ocenie sądu wskazany przez pełnomocnika przepis art. 271 pkt 2 p.p.s.a. odnosi się właśnie do sytuacji uregulowanych w art. 44 § 1 i 2 p.p.s.a. Należy podkreślić, że w przepisach tych chodzi o sytuację, w której osoba dokonująca czynności jako pełnomocnik nie może okazać pełnomocnictwa sądowi. Skoro jednak czynności te mogą zostać konwalidowane przez przedstawienie pełnomocnictwa albo przez potwierdzenie tych czynności przez stronę w terminie wyznaczonym przez sąd to należy uznać, że chodzi tutaj o czynności dokonane przez osobę, która spełnia przesłanki do bycia pełnomocnikiem, które określone są w art. 35 § 1 p.p.s.a. Przyjęcie, że strona skutecznie może potwierdzić czynności dokonane przed sądem w jej imieniu przez osobę, która w ogóle nie spełnia określonych w art. 35 § 1 p.p.s.a. przesłanek do bycia pełnomocnikiem, prowadziłoby do wniosku że regulacja zawarta w art. 35 § 1 p.p.s.a. w zasadzie jest zbędna , gdyż określony w niej rygor zawsze może zostać złagodzony na podstawie art. 44 § 1 i 2 p.p.s.a. Tego rodzaju wykładnia tych przepisów jest niedopuszczalna.
Z tych względów należało uznać, że skarżący w wyznaczonym terminie nie dostarczył pełnomocnictwa dla osoby, która w jego imieniu złożyła skargę.
Z treści art. 37 § 1 i art. 57 § 1 p.p.s.a. wynika, że dołączenie pełnomocnictwa do skargi wnoszonej przez pełnomocnika stanowi wymóg formalny skargi. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Innym skutkiem nieuzupełnienia braku formalnego pisma procesowego, o którym mowa w powołanym przepisie w przypadku skargi kasacyjnej jest jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Mając na uwadze, że skarżący w wyznaczonym terminie nie usunął braku formalnego skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3, w zw. z art. 37 § 1 i art. 49 § 1 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło