III SA/Wa 2227/09

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2010 r.. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r. [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych powyżej kwoty 10,- zł 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2. Wnioskiem zawartym na urzędowym formularzu PPF z 16 stycznia 2010 r. M. W. – dalej jako skarżący – zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący, w uzasadnieniu wniosku złożonego na formularzu PPF, wskazał na swoją zła sytuację materialną, która uniemożliwia mu uiszczenie w czterech sprawach wniesionych do Sądu kwoty wpisu w łącznej wysokości 400,- zł. Jest w stanie uiścić jednorazowy wpis w wysokości 25 zł. Skarżący poinformował, że posiada dom jednorodzinny o powierzchni 162 m.kw., garaż o pow. 44 m.kw. działkę – 1165 m.kw.. Nadto posiada ¼ mieszkania o pow. 51,66 m.kw. Nadto wskazał, że majątek jest współwłasnością byłych małżonków, którzy znajdują się w trakcie podziału majątku przed Sadem. Do mieszkania, do którego posiada tytuł (1/4 prawa) nie posiada dostępu ze względu na wyrok sądowy. Jako średni miesięczny dochód brutto, skarżący wskazał kwotę 709,66 zł. Skarżący poinformował o tym, ze jego dochód za 2008 r. wyniósł 8516,- zł Na cele "bytowe" wydał o 5200,- zł (węgiel, gaz, prąd, komunikacja, leki, środki utrzymania osobistego). Na żywność, obuwie i ubranie spożytkował pozostałą kwotę 3316,- zł. W ocenie skarżącego, dochód za 2009 r. jest zbliżony w wielkości do dochodu za 2008 r. Skarżący poinformował, że należności sądowe ze sprawy rozwodowej zostały rozłożone na raty, natomiast ze sprawy karnej – umorzone. Nie posiada środków na rachunku bankowym. Zadłużenie za najem lokalu firmowego wynosi 30 tys. zł, zadłużenie alimentacyjne – 40 tys. zł. Według skarżącego nie jest on w stanie spłacić tych należności, także dlatego, że liczne postępowania sadowe i niskie dochody uniemożliwiają mu planowanie wydatków. Ponadto majątek jego firmy został zajęty przez Komornika, podobnie, jak sprzęty domowe i pojazdy. W ocenie skarżącego, zbycie zajętego majątku narazi go na konsekwencje karne. Skarżący cierpi na [...] i "dokuczliwe szumy uszne". 3. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 26 stycznia 2010 r. skarżący poinformował, że jest rozwiedziony, zamieszkuje samotnie i tak też prowadzi gospodarstwo domowe. Powtórzył wyjaśnienia, co do wysokości przychodu, struktury wydatków, stanu rachunku bankowego, zobowiązań ciążących na nim, zajęciach egzekucyjnych. Wyjaśnił, że w następstwie ok. 30 postępowań sądowych prowadzonych przeciwko niemu od 2003 r., doznał uszczerbku na zdrowiu, także psychicznym. Miasto wypowiedziało mu umowę najmu lokalu użytkowego i spowodowało wydanie wyroku eksmisyjnego, z uwagi na zaległości w płaceniu czynszu. Skarżący wskazał, że śmierć trzech najbliższych mu osób w okresie 2001-2002, w tym syna w wieku 23 lata, "doprowadziły go do psychicznej depresji" i – w konsekwencji – do upadku działalności gospodarczej. Skarżący oświadczył, że nie korzysta z opieki społecznej. Skarżący dołączył kserokopię zeznania podatkowego za 2008 r., kserokopie zaświadczenia lekarskiego o "szumach usznych", kserokopie z poradni zdrowia psychicznego, zaświadczenie z [...] Banku o stanie rachunku i barku obrotów. 4. Wpis od skargi w wysokości 100,- zł jest jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie na obecnym etapie postępowania. 5. Z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika, że skarżący prowadzi samotnie gospodarstwo domowe. Zestawienie wysokości środków, które ma do dyspozycji skarżący, z wysokością wymaganych kosztów sądowych oraz przeciętnymi cenami podstawowych dóbr prowadzi do wniosku, że bezzwłoczne uiszczenie wpisu od skargi w pełnej wysokości, tj. w wysokości 100,- zł w każdej z czterech spraw wniesionych przez niego do Sądu, może uniemożliwiać skarżącemu zaspokajanie bieżących potrzeb życiowych. Decyzja referendarza wyrażona w sentencji jest spowodowana tym, że obowiązek zapłaty wpisu od skargi i obowiązek poczynienia starań w celu zgromadzenia środków na jego uiszczenie, mogły pozostawać poza sferą świadomości skarżącego, zatem mógłby on mieć trudności z natychmiastowym zgromadzeniem niezbędnych środków. 6. Decyzję o zwolnieniu skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie, referendarz sądowy podjął w wyniku analizy zestawienia wysokości przychodu, którym gospodarstwo domowe skarżącego dysponuje co miesiąc, z przeciętnymi potrzebami życiowymi zwykłego członka społeczeństwa. Referendarz sądowy miał na względzie tak kondycję psychiczną skarżącego, wynikającą z treści składanych przez niego pism, jak obecną jego sytuację osobistą, czym miarkuje zdolność skarżącego do uzyskiwania przychodu. Nie bez znaczenia dla treści rozstrzygnięcia są zobowiązania, które ciążą na skarżącym z przywołanych powyżej tytułów. Kwota, którą skarżący dysponuje, zapewnia wprawdzie możliwość zabezpieczenia podstawowych jego potrzeb, lecz natychmiastowe wygospodarowanie kwoty wpisu tytułem wymagalnych kosztów sądowych, może, przy uwzględnieniu elementu "nieoczekiwaności", zakłócić tą delikatną równowagę i tym samym spowodować skutki, o których mowa w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. Zarazem referendarz sądowy wskazuje, że skarżący nie może liczyć na pomoc członków rodziny, jak też nie reguluje na bieżąco zobowiązań, chociażby z tytułu czynszu, czego wyraz stanowi wyrok eksmisyjny z lokalu, w którym prowadził działalność. Zdaniem referendarza sądowego, sytuacja majątkowa i osobista skarżącego umożliwia mu jednakże zgromadzenie kwoty 10,- zł od każdej sprawy na potrzeby postępowania sądowego, choćby ze względu deklarowaną miesięczną wysokość przychodów. 7. Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.