III SA/Wa 223/15

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T.K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić na jej rzecz adwokata Skarżąca T.K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na stan zdrowia. Wskazała, iż w okresie od marca do września 2014 r. nie prowadziła firmy. Ostatecznie zamknęła ją 26 listopada 2014 r. Aktualnie stara się o rentę. Podała, że zamieszkuje wraz z mężem i synem. Źródłem utrzymania rodziny jest renta męża w wysokości 626 zł i zasiłek z opieki społecznej w wysokości 158 zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Mąż jest po operacji, co wymaga zakupu leków (200 zł/m-c). W piśmie z 13 kwietnia 2015 r. Skarżąca rozszerzyła swoje żądnie o ustanowienie adwokata. Podała wysokość wydatków, wśród których wymieniła prąd (120 zł), leki (150 zł), wodę (rata miesięczna 100 zł), gaz (50 zł). Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada kredytów, a dom jest własnością dzieci. Mąż nie ma konta bankowego. Skarżąca ponownie powołała się na zły stan zdrowia swój i swojego męża. Przesłała odcinek przekazu pocztowego, wydruk z CEiDG, pismo z 24 listopada 2014 r., rachunki za energię elektryczną, wydruk potwierdzający zaprzestanie działalności. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych (osoby bezrobotne, samotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13 i przywołana tam literatura). W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Co prawda w latach ubiegłych Skarżąca osiągnęła z tytułu działalności gospodarczej dochód w znacznej wysokości (przykładowo w 2013 r. dochód ten wyniósł nieco ponad 218.948 zł), niemniej aktualnie działalności tej już nie prowadzi. Jak sama oświadczyła stara się o rentę. Nie dysponuje także żadnymi oszczędnościami, jak też składnikami majątkowymi. W chwili obecnej jedynym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest renta męża w wysokości 626 zł i zasiłek z opieki społecznej w wysokości 158 zł. Biorąc pod uwagę wysokość tego dochodu, w kontekście konieczności pokrycia niezbędnych, miesięcznych wydatków trzyosobowej rodziny, w tym wydatków związanych chociażby z opłatami za energię elektryczną (120 zł), wodę (rata miesięczna 100 zł), gaz (50 zł) czy zakupem leków (150 zł) i żywności nie jest możliwe poczynienie przez Skarżącą oszczędności w tych wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania. Stąd też za zasadne uznać należy uwzględnienie jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.