III SA/Wa 2231/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-02-05
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód netto wynosi 1.178 zł, a dochód córki 591,34 zł netto (przeznaczony na edukację), mieszkająca z matką i ponosząca połowę kosztów utrzymania mieszkania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której sytuacja finansowa jest trudna, a dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni, dysponując ograniczonymi środkami finansowymi i ponosząc koszty utrzymania gospodarstwa domowego, wykazała brak możliwości pokrycia kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca A. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazała na trudną sytuację finansową po śmierci męża, samodzielne utrzymanie siebie i córki, niskie dochody (1.178 zł netto) oraz brak majątku. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawiła dodatkowe informacje dotyczące dochodów i wydatków. Referendarz sądowy ocenił jej sytuację materialną i rodzinną.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych oraz ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1996 r., 1997 r., 1998 r. postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnić od kosztów sądowych oraz ustanowić radcę prawnego -
We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, A. Z. wniosła
o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wskazała, iż z uwagi na trudną sytuację finansową nie jest wstanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Od [...] r., tj. od śmierci męża, sama utrzymuje dom oraz nastoletnią córkę. Uzyskiwane przez nią dochody nie pozwalają poczynić żadnych oszczędności na uiszczenie kosztów sądowych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku. Jej dochód ze stosunku pracy wynosi 1.596 zł brutto. Z kolei córka Wnioskodawczyni uzyskuje rentę rodzinną w wysokości 675 zł brutto.
W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz nadesłania dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej, Skarżąca wyjaśniła, że mieszka również z matką, a wszystkie rachunki dzielone są na pół. Z załączonego zaświadczenia i dokumentów wynika, iż dochód netto Wnioskodawczyni wynosi 1.178 zł, a miesięczne wydatki na czynsz i pozostałe opłaty eksploatacyjne - 800 zł. Z wynagrodzenia Skarżącej dokonywane są potracenia na rzecz urzędu skarbowego. Renta córki przeznaczona jest na jej edukację w wysokości 530 zł miesięcznie.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - p.p.s.a.). Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.).
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata tj. w zakresie całkowitym.
Oceniając sytuacją finansową, w której znajduje się Skarżąca przyznać należy, iż wypełnia ona przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z córką. Jedynym źródłem utrzymania Skarżącej i jej córki jest wynagrodzenie Wnioskodawczyni w wysokości 1.178 zł netto oraz renta rodzinna córki wysokości 591,34 zł netto, która przeznaczana jest prawie w całości na jej kształcenie. Skarżąca mieszka w mieszkaniu matki. Ponosi w połowie koszty użytkowania mieszkania. Nie posiada majątku nieruchomego, przedmiotów wartościowych, ani oszczędności.
Zdaniem Referendarza sądowego, zestawienie wysokości dochodu, którym dysponuje Skarżąca na zaspokojenie potrzeb życiowych swoich i swojej córki, z wysokością cen artykułów pierwszej potrzeby prowadzi do wniosku, że nie jest ona w stanie z posiadanych środków pieniężnych ponieść kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
W tym stanie rzeczy, wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych oraz pozyskanie we własnym zakresie pomocy profesjonalnego pełnomocnika.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło