III SA/Wa 2231/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-29
Skład orzekający: Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radca prawny wyznaczony z urzędu do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, który udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego, ma prawo do otrzymania wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną, czy też prawo to przysługuje substytutowi?Ratio decidendi
Sąd przyznał wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną radcy prawnemu wyznaczonemu z urzędu, a nie jego substytutowi. Sąd oparł się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które wskazują, że wynagrodzenie przysługuje wyznaczonemu pełnomocnikowi, a nie substytutowi, który działa w jego imieniu.Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku VAT. Sąd przyznał stronie prawo pomocy i ustanowił radcę prawnego z urzędu. Radca prawny udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego adwokatowi, który poparł skargę i wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej. Sąd uchylił decyzję organu. Następnie adwokat złożył wniosek o uzupełnienie wyroku w zakresie kosztów, który został potraktowany jako uzupełnienie wniosku o zwrot kosztów pomocy prawnej. Referendarz sądowy odmówił przyznania wynagrodzenia adwokatowi, wskazując, że przysługuje ono wyznaczonemu radcy prawnemu. Radca prawny wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza i złożył własny wniosek o przyznanie kosztów.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz radcy prawnego R. T. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 309,80 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w dniu 29 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1996r., 1997 r., 1998 r. postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz radcy prawnego R. T. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 309,80 zł (słownie: trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), kwotę 17zł (słownie: siedemnaście złotych) tytułem innych udokumentowanych wydatków pełnomocnika
W dniu 10 listopada 2009 r. A. Z. – zwana dalej Skarżącą - wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1996r., 1997 r., 1998 r.
Postanowieniem z dnia 5 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie przyznał Skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnił ją od kosztów sądowych oraz ustanowił radcę prawnego z urzędu. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych, na pełnomocnika Skarżącej został wyznaczony radca prawny R. T.
W dniu 29 czerwca 2010 r. do Sądu wpłynęło pełnomocnictwo procesowe udzielone radcy prawnemu R. T. do reprezentowania Skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, a także pełnomocnictwo substytucyjne udzielone adwokatowi P. A. przez radcę prawnego R. T. oraz upoważnienie dla aplikanta adwokackiego J. G. do występowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
Pismem z dnia 2 lipca 2010 r. złożonym na rozprawie w dniu 7 lipca 2009 r. adwokat P. A. działający z substytucji radcy prawnego R. T. poparł w całości skargę A. Z. oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.
Wyrokiem z dnia 7 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1996r., 1997 r., 1998 r. oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.
Pismem z dnia 19 sierpnia 2010 r. adwokat P. A. złożył wniosek o uzupełnienie wyroku poprzez orzeczenie w zakresie kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Powyższy wniosek został potraktowany jako uzupełnienie wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Postanowieniem z dnia 1 września 2010 r. referendarz sądowy odmówił przyznania adwokatowi P. A. wynagrodzenia, twierdząc że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony pełnomocnik, tzn. wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką lub właściwą Okręgową Izbę Radców Prawnych. Referendarz sądowy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie ( zwana dalej OIRP ) pełnomocnikiem z urzędu dla Skarżącej wyznaczyła radcę prawnego R. T. i to jemu może być przyznane wynagrodzenie. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie oznacza, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w imieniu wyznaczonego pełnomocnika.
Na powyższe postanowienie referendarza sądowego radca prawny R.T. pismem z dnia 15 września 2010 r. wniósł sprzeciw twierdząc, że adwokat P. A. złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na rzecz radcy prawnego R. T. jako pełnomocnika wyznaczonego przez OIRP do reprezentowania A. Z. z urzędu.
Jednocześnie pismem z dnia 15 września 2010 r. radca prawny R. T. złożył wniosek o przyznanie nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej powoływanej jako P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 250 P.p.s.a. wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnik procesowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W niniejszej sprawie OIRP wyznaczyła do udzielenia z urzędu pomocy prawnej Skarżącej radcę prawnego R. T. Wyznaczony pełnomocnik udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego adwokatowi P. A.., który pismem z dnia 2 lipca 2010 r. złożonym na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. poparł w całości skargę oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Wniosek ten został uzupełniony pismem z dnia 19 sierpnia 2010 r. Jednocześnie należy zauważyć, że radca prawny R. T. pismem z dnia 15 września 2010 r. uzupełnił powyższe pismo adwokata P. A. składając wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej ani w całości ani w części pomocy prawnej z urzędu.
W związku z powyższym na podstawie art. 250 P.p.s.a. Sąd postanowił przyznać wyznaczonemu przez Okręgową Izbę Radców Prawnych pełnomocnikowi, tj. radcy prawnemu R. T. wynagrodzenie w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Zgodnie z § 15 powołanego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego.
Natomiast zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w innej sprawie niż wymienione w pkt 1 lit. a-b cytowanego rozporządzenia stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynoszą w pierwszej instancji 240 zł. Sprawa objęta wnioskiem zalicza się właśnie do tej kategorii, bowiem dotyczy skargi na decyzję w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług.
W związku z powyższym ustalona opłata odpowiada stawce minimalnej za czynności pełnomocnika Skarżącej i wynosi 240 zł podwyższona zgodnie § 2 ust. 3 rozporządzenia o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności wynosząca 22%, tj. 52,80 zł.
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej obejmują także zgodnie z § 15 pkt 2 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości niezbędne, udokumentowane wydatki poniesione przez radcę prawnego, do których zalicza się m.in. wydatek poniesiony na uiszczenie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, którą to opłatę w wysokości 17 zł. wyznaczony pełnomocnik Skarżącej uiścił, co udokumentował dowodem wpłaty. W powyższy sposób koszty udzielonej pomocy prawnej zostały ustalone na łączną kwotę 309,80 zł.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 15 powołanego wyżej rozporządzenia orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło