III SA/Wa 2233/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-17
Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Anna Wesołowska, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję określającą zobowiązanie podatkowe po upływie terminu przedawnienia, jeśli zobowiązanie to wygasło wcześniej na skutek zapłaty?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydawać decyzji określającej wielkość przedawnionego zobowiązania podatkowego, nawet jeśli miałoby to nastąpić na korzyść podatnika. Przedawnienie zobowiązania podatkowego czyni postępowanie w sprawie jego określenia bezprzedmiotowym. W przypadku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, a skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą B. Sp. z o.o. prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Skarżąca kwestionowała możliwość wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe po upływie terminu przedawnienia, gdy zobowiązanie to wygasło wcześniej na skutek zapłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pierwotnie oddalił skargę, uznając, że zobowiązanie wygasło wskutek zapłaty, a przedawnienie nie mogło nastąpić po raz drugi. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, stwierdzając, że przedawnienie czyni postępowanie bezprzedmiotowym.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe i zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz B. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a 1) umorzyć postępowanie sądowe, 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz B. sp. z o.o. z siedzibą w W. 3357 kwotę zł (słownie: trzy tysiące trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] października 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] grudnia 2004 r. określającą B. Sp. z o.o. w W. (dalej "Skarżąca") prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych wskazanym w decyzji zgłoszeniu celnym z 1999 r.
Powodem jej wydania było obniżenie wartości celnej importowanych towarów skutkujące zmniejszeniem podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji jego określeniem w wysokości niższej niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym.
Przedmiotem kontrowersji w sprawie było m. in. to, czy możliwe jest wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe po upływie terminu przedawnienia, w sytuacji, gdy zobowiązanie to wygasło wcześniej na skutek jego zapłaty.
Oddalając – wyrokiem z 1 kwietnia 2009 r. - skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że decyzję organu I instancji Skarżąca otrzymała przed upływem terminu przedawnienia, który w stosunku do spornych zobowiązań upływał z końcem 2004 r. Natomiast organ odwoławczy wydał i doręczył decyzje dopiero w 2008 r. Skarżąca uiściła zadeklarowane zobowiązania.
Na tej podstawie Sąd stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, ze zm.). Skoro bowiem zobowiązanie wygasło wskutek zapłaty, nie mogło wygasnąć po raz drugi wskutek przedawnienia. Tym samym organ odwoławczy mógł wydać jedną z decyzji określonych w art. 233 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 20 lipca 2010 r. uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Stwierdził, że po upływie okresu przedawnienia, organ – wbrew interesowi prawnemu podatnika – nie może kształtować wielkości przedawnionego zobowiązania podatkowego "na jego korzyść", określając go w niższej wysokości niż kwota przez niego zapłacona. Przedawnienie zobowiązania skutkuje bezprzedmiotowością postępowania.
W niniejszej sprawie termin rozprawy wyznaczono na dzień 3 listopada 2010 r.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] października 2010 r., na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), uwzględnił w całości skargi Skarżącej i zgodnie z żądaniem uchylił własną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Decyzję doręczono pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 3 listopada 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, co też Dyrektor Izby Celnej uczynił wydając decyzję z [...] października 2010 r. Z chwilą ich doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej przestał więc istnieć przedmiot skargi, jakim była decyzja z [...] października 2008 r.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych, niż te wskazane w pkt 1 i 2 tego paragrafu. Do okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania na podstawie powyższego przepisu należy bez wątpienia uwzględnienie skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. (tzw. autokontrola). Powoduje ono bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności, co czyni zbędnym dalsze procedowanie w sprawie. W razie wydania nowego rozstrzygnięcia służy na nie skarga do sądu administracyjnego, co należycie chroni prawa strony skarżącej.
Wobec powyższego postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe podlega w niniejszej sprawie umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt 1 sentencji.
Uwzględnienie skarg przez organ zasadnym czyni też orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie do kosztów tych zalicza się uiszczone wpisy od skarg (940 zł), wynagrodzenie adwokata (2.400 zł) i inne udokumentowane wydatki pełnomocnika (opłata skarbowa od pełnomocnictwa). O kosztach tych orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło